Pratimas 15

A) Išverkite posakį, esantį pamokos pradžioje

गुरुशुश्रूषया विद्या पुष्कलेन धनेन वा । अथवा विद्यया विद्या चतुर्थी नैव विद्यते ॥
Išmintis įgyjama paklūstant mokytojui, už didelius pinigus arba mainant į kitas žinias. Ketvirtos galimybės nėra.

B) Išskirkite šiuos Tatpuruṣa sandarus:

१. बलकृतः । बलेन कृतः — smurtinis

२. बालधनस्य । बालस्य धनस्य — nepilnamečio turtas

३. नरकाकम् । काक इव नरम् । नर एव काकम् — vyras kaip varna

४. लोकगुरोः । लोकस्य गुरोः । लोकानां गुरोः — žmonių / pasaulio / pasaulių šeimininkas

५. जलेश्वरेण । जलस्येश्वरेण । जालानामीश्वरेण — per vandų valdovą = per Varuṇą

६. जनपानम् । जनस्य पानम् । जनानां पानम् — gėrimas žmonėms / žmogui

७. वाक्यसारथीन् । वाक्यस्य सारथीन् । वाक्यानां सारथीन् — (K.) kalbų vedliai

८. गुणवचनानि । गुणस्य वचनानि । गुणानां वचनानि — daiktavardžiai

९. मृगेश्वरैः । मृगस्येश्वरैः । मृगाणामीश्वरैः — per laukinių gyvūnų šeimininkus = per liūtus

१०. बुद्धिकृतायाः । बुद्ध्या कृतायाः — (G.), padaryta su protu, protingai pasielgusi

११. धर्मयज्ञेन । धर्मेनैव यज्ञेन । धर्मस्य यज्ञ्नेन — per nekraujingą aukojimą

१२. यज्ञाङ्गानि । यज्ञस्याङ्गानि । यज्ञाanamङ्गानि — aukos dalys / komponentai / gabalai, aukojimo reikmenys

१३. गृहजनेन । गृहस्य जनेन — per šeimos

१४. ग्रामलेखकाः । ग्रामाणां लेखकाः — kaimo raštininkai

१५. नागदेवः । नागानां देवः — gyvatų dievas, gyvatų valdovas, dramblių dievas, dramblių karalius

१६. पुण्यजिताभिः । पुण्येन जिताभिः — per nuopelnus / gerus darbus įgytas (moter. g.)

१७. पापलोकम् । पापस्य लोकम् । पापानां लोकम् । पापं लोकम् — pikto pasaulis (galininkas), blogio pasaulis, pragaras, pikta pasauly

१८. सत्यवदनस्य । सत्यस्य वदनस्य — tiesos kalbėjimo

१९. दानधर्मेण । दानस्य धर्मेण । दानेनैव धर्मेण — per dovanų davimo pareigą

२०. सुखप्रश्नः । सुखस्य प्रश्नः । सुखः प्रश्नः — laimės klausimas, gerbūvio klausimas, savijautos klausimas, lengvas klausimas

२१. दुःखमोहस्य । दुःखस्य मोहस्य । दुःखेन मोहस्य — kančios painiava, beviltiškumas, klaidingos nuomonės apie kančią

२२. सोमपात्राणि । सोमस्य पात्राणि — indai

२३. स्वर्गमार्गः । स्वर्गस्य मार्गः — kelias į dangų

२४. कामधेन्वा । कामस्य धेन्वा । कामानां धेन्वा — per trokštamąją karvę

२५. वर्णधर्मः । वर्णानां धर्मः — kasta teisė

२६. श्रुत्युदितम् । श्रुत्योदितम् । श्रुतेरुदितम् — tai, kas pasakyta / nurodyta Vedoje

Pav.: जलेश्वरो वरुणः
(Nuotraukos šaltinis: Išsamiau)

---

Papildomi pratimai

Išskaidykite šiuos sandaugas sanskritu kaip tatpurušą ir pateikite lietuvišką vertimą. Pateikite visas jums įmanomas išskaidymo ir vertimo formas. Taip pat nurodykite, kokiu linksniu ir skaičiumi yra bendras sandaugos formavimas.

१. देवेन्द्रस्य । देवानामिन्द्रस्य — The Lord of the Gods

२. दुःखदग्धा । दुःखेन दग्धा — a woman consumed by suffering

३. मोक्षधर्मः । मोक्षस्य धर्मः — the doctrine of liberation, the law of liberation

४. अन्नजातानि । अन्नेन जातानि । अन्नस्य जातानि — that which is produced from food, kinds of eating

५. गृहकरणम् । गृहस्य करणम् — household work

६. शूद्रकृतेन । शूद्रस्य कृतेन । शूद्राणां कृतेन — through Śūdra work

७. ईश्वरपूजा । ईश्वरस्य पूजा — divine service

८. देवेश्वरः । देवानामीश्वरः — LORD of the Gods

९. क्षत्रिययज्ञम् । क्षत्रियस्य यज्ञम् । क्षत्रियाणां यज्ञम् — sacrifice (accusative) of the Kṣatriyas / of a Kṣatriya, sacrifice for Kṣatriyas / for a Kṣatriya

१०. वैश्यभावेन । वैश्यस्य भावेन । वैश्यानां भावेन — through Vaiśya nature

११. देवगुरोः । देवानां गुरोः । देवस्येव् गुरोः । देवस्यैव गोरोः — of the teacher of the gods, of the god-like teacher, of the divine teacher

१२. धनलोभः ॥ धनस्य लोभः । धनानां लोभः — material gain

१३. गृहदासी । गृहस्य दासी — female household servant

१४. दुःखमोहः । दुःखस्य मोहः — delusion regarding suffering, confusion through suffering

१५. ग्रामेश्वरम् । ग्रामस्येश्वरम् । ग्रामाणामीश्वरम् — of the village lords

१६. नगरजनाः । नगरस्य जनाः । नगराणां जनाः — city people, townspeople

१७. यज्ञकालस्य ॥ यज्ञस्य कालस्य । जज्ञानां कालस्य — of the right time for sacrifice / for sacrifices, the time ...

१८. देवगृहाणि । देवस्य गृहाणि । देवाणां गृहाणि — Die dvaspatis

१९. देवपुत्राणाम् । देवानां पुत्राणाम् — Devasūnavaḥ

२०. पश्विष्टिः । पशोरिष्टिः । पशूनामीष्टिः — Paśubandha

२१. स्मृत्युक्तम् । स्मृत्योक्तम् । स्मृतेरुक्तम् । स्मृत्या उक्तम् — Vāc sāmavedīyā

२२. गुरुगृहम् । गुरोर्गृहम् । गुरूणां गृहम् — Gurukula

२३. सोमयज्ञेन । सोमस्य यज्ञेन — Somayajñena

२४. स्वर्गगताः । स्वर्गं गताः — Svargagataḥ

१८. देवगृहाणि । देवस्य गृहाणि । देवाणां गृहाणि — Die dvaspatis

१९. देवपुत्राणाम् । देवानां पुत्राणाम् — Devasūnavaḥ

२०. पश्विष्टिः । पशोरिष्टिः । पशूनामीष्टिः — Paśubandha

२१. स्मृत्युक्तम् । स्मृत्योक्तम् । स्मृतेरुक्तम् । स्मृत्या उक्तम् — Vāc sāmavedīyā

२२. गुरुगृहम् । गुरोर्गृहम् । गुरूणां गृहम् — Gurukula

२३. सोमयज्ञेन । सोमस्य यज्ञेन — Somayajñena

२४. स्वर्गगताः । स्वर्गं गताः — Svargagataḥ

२५. सुखप्रश्नम् । सुखस्य प्रश्नम् — Svastiprasnāḥ

२६. पशुधर्मः । पशोर्धर्मः । पशूनां धर्मः — Goṣṭhācāra

२७. णां लोकः । स्वर्ग एव लोकःgaणां लोकः । स्वर्ग एव लोकः — Svargaloka

२८. ऋषियज्ञैः । ऋषेर्यज्ञैः । ऋषीणां यज्ञैः — Ṛgvedikānāmṛṣīnāmayajñena

२९. तत्कालम् । तस्य कालम् । त्स्याः कालम् । तेषां कालम् । तासां कालम् — Tatkālaḥ

३०. सत्यवदनम् । स्त्यस्य वदनम् — Satyavāda

Pav.: गृहकरणम्
(Nuotraukos šaltinis: Details)