Lección 51

51.1. Compuestos उपपद

Los compuestos उपपद (उपपद n. "palabra de acompañamiento") son तत्पुरुष con un nombre verbal como segundo miembro, que solo aparece como segundo miembro de compuestos, pero no como palabra independiente. Los compuestos उपपद se forman con los sufijos कृत्

• -Ø
• -a
• -t

Se forman. Son nombres de agente, es decir, designan un agente (कर्तृ) que realiza la acción designada por la raíz subyacente.

Estos compuestos no son resueltos por los comentaristas nativos mediante combinaciones nominales, sino mediante formas verbales:

Ejemplos:

सुखकरः = सुखं करोतीति सुखकरः

कुलघ्नः = कुलम्हन्तीति कुलघ्नः

Ejemplos:

a) Sufijo कृत् -Ø

-नी 3 "que guía" p. ej. सेनानी m. "líder del ejército" (सेना f. "ejército")

-भुज् 3 "que disfruta, come" p. ej. भूमिभुज् m. "rey" (भूमि f. "tierra")

-विद् 3 "que sabe" p. ej. धर्मविद् 3 "que conoce el Dharma"

Fig.: भूमिभुज्
ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाह, नेपालस्यान्तिमो राजा (2001 - 2008)
(Fuente de la imagen: Detalles)

b) Sufijo कृत् -t

-कृत् 3 "haciendo" p. ej.

कुलक्षयकृत् 3 "que causa la destrucción de la familia"

पापकृत् 3 "que hace el mal, malhechor"

-जित् 3 "que vence", p. ej.

शत्रुजित् 3 "que vence a los enemigos"

पुरुजित् 3 "que vence a muchos" (पुरु 3 "mucho, abundante")

-भृत् 3 "que lleva" p. ej. भूमिभृत् m. "rey"

Fig.: पापकृत्
भरतपुर, राजस्थान
(Fuente de la imagen: Detalles)

c) Sufijo कृत् -a

-ग 3 "yendo (en, hacia)" (probablemente de la raíz gā, grado profundo g + a) p. ej. खग 3 "que vuela" m. "ave, planeta errante" (ख n. "agujero, 'espacio aéreo'")

-घ्न 3 "que golpea" p. ej. कुलघ 3 "que mata familias"

-ज 3 (jña » jā » grado profundo j + a) "que desciende de, nacido en" p. ej. आत्मज "hijo"

-ज्ञ 3 "sabio" (jñ-a) p. ej. सर्वज्ञ 3 "omnisciente"

-द 3 "que da" (d-a) p. ej. वारिद m. "nube" (वारि n. "agua")

-प 3 "que bebe" (p-a) p. ej. द्विप m. "elefante (que bebe dos veces)"

-प 3 "que protege" (p-a) p. ej. भूप "que protege la tierra = rey"

-स्थ 3 "que está en, ubicado en" (sth-a) p. ej. गृहस्थ m. "administrador, padre de familia"

-कर 3 "que causa, hace" p. ej. सुखकर 3 "que proporciona felicidad"

-स्मर 3 "que recuerda" p. ej. जातिस्मर 3 "que recuerda nacimientos anteriores"

Fig.: द्विपो द्विर्पिबति : हस्तेन च मुखेन च
नेपाल
(Fuente de la imagen: Detalles)

51.2. Declinación de las raíces que terminan en una consonante simple (excepto nasal, semivocal, -s)

Las raíces que terminan en una consonante simple (excepto nasal, semivocal, -s) no tienen ablaut. La declinación ocurre completamente de manera regular mediante la adición de las terminaciones casuales regulares.

Única irregularidad: en el Nom., Acus., Voc. pl. Neutro se inserta una nasal antes de la terminación de la raíz.

51.2.1. Raíces con consonante oclusiva no palatal

Se aplican las leyes fonéticas habituales, es decir.

• en posición final aparece la correspondiente oclusiva sorda no aspirada
• antes del -su del Loc.plur la terminación final se reemplaza primero por la correspondiente oclusiva sorda no aspirada, luego ocurren las correspondientes modificaciones fonéticas
• antes de una consonante sonora la terminación final se reemplaza por la correspondiente oclusiva sonora no aspirada.

Ejemplos:

शत्रुजित् 3 "venciendo a los enemigos"

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. शत्रुजित् (śatrujit + s)
Acus. शत्रुजितम्

Plural:

Nom.Acus.Voc. शत्रुजितस्
Instr. शत्रुजिद्भिस्
Loc. शत्रुजित्सु

Neutro

Singular Nom.Acus.Voc. शत्रुजित्
Plural Nom.Acus.Voc. sig[शत्रुजिन्ति]

सुयुध् 3 "que lucha bien"

Singular.Nom.Voc.m.f.n. सुयुत्
etc.

Paradigmas completos en Kielhorn, Gramática p. 16ss.

51.2.2. Raíces con consonante oclusiva palatal (c, ch, j), ś, ṣ

Ante una terminación que comienza con vocal, la terminación de la raíz permanece sin cambios.

Ante las demás terminaciones se aplica:

• -c y -j finales se reemplazan por k y luego la raíz se trata como si terminara en -k
• en algunas palabras (lista en Kielhorn, Gramática p. 18) -j final se reemplaza por -ṭ
• -ch final se reemplaza por -ṭ
• -ś y -ṣ finales se reemplazan, con algunas excepciones, por -ṭ. En los casos excepcionales, -ś y -ṣ se reemplazan por -k

es decir.

• -c » -k
• -ch » -ṭ
• -j » -k o -ṭ
• -ś » -ṭ o -k
• -ṣ » -ṭ o -k

Ejemplos:

सत्यवाच् 3 "que dice la verdad" (बहुव्रीहि)

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. सत्यवाक्
Acus. सत्यवाचम्
Instr. सत्यवाचा

Plural:

Instr. सत्यवाग्भिस्
Loc. सत्यवाक्षु

Neutro

Singular Nom.Acus.Voc. सत्यवाक्
Plural Nom.Acus.Voc. सत्यवाञ्चि

शेषभुज् 3 "que come restos de comida"

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. शेषभुक्
Acus. शेषभुजम्

Plural:

Instr. शेषभुग्भिस्
Loc. शेषभुक्षु

Neutro

Singular Nom.Acus.Voc. शेषभुक्
Plural Nom.Acus.Voc. शेषभुञ्जि

परिव्राज् m. "monje errante"

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. परिव्राट्
Acus. परिव्राजम्

Plural:

Instr. परिव्राड्भिस्
Loc. परिव्राट्सु

Fig.: परिव्राट्
पुष्कर
(Fuente de la imagen: Detalles)

51.2.3. Raíces en -h

Ante una terminación que comienza con vocal, la -h permanece sin cambios.

Ante las demás terminaciones

• normalmente la -h se reemplaza por -ḍh
• si la raíz subyacente comienza con d-, la -h se reemplaza por -gh. Lo mismo ocurre con algunas otras palabras opcionalmente u obligatoriamente (compilación en Kielhorn, Gramática §80,2)
• (en la terminación final del nombre de la raíz, -h se reemplaza por -dh)

Después de estas sustituciones, la raíz se trata posteriormente como si terminara en -ḍh, -gh o -dh.

Véanse los paradigmas en Kielhorn, Grammatik, p. 20s.

Ejemplos:

गुह् 3 "ocultando"

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. घुट् (Ley de disimilación de aspiración de Grassmann: गुढ् + s)
Acus. गुहम्

Plural:

Instr. घुड्भिस्
Loc. घुट्सु

द्रुह् "dañando, odiando" (opcionalmente -ḍh/-gh)

Masculino, Femenino:

Singular:

Nom.Voc. ध्रुट् । ध्रुक्
Acus. द्रुहम्

Plural:

Instr. ध्रुड्भिस् । ध्रुग्भिस्
Loc. ध्रुट्सु । ध्रुक्षु

51.3. Sandhi de h- inicial

Ante h- inicial, una consonante oclusiva precedente se sustituye por la correspondente oclusiva sorda no aspirada, y la h- inicial se sustituye por la correspondente oclusiva sonora aspirada:

तत् + हि » तद्धि

वाक् + हि » वाग्घि

परिव्राट् + हि » परिव्राड्ढि

51.4. Sandhi de ch- inicial

ch- inicial se sustituye por cch- después de una vocal breve, después de मा "no" y después de आ "a":

न + छिन्दति » न च्छिन्दति

51.5. -ch- en interior de palabra

En interior de palabra, -ch- se sustituye por -cch- después de todas las vocales:

p.ej. छिद् » चिच्छेद

51.6. Lista de palabras

अजिन n.: piel de antílope, especialmente la piel de la antílope negra (antílope ciervo: Antilope cervicapra L. ). Originariamente se encontraba en todo el subcontinente indio, desde Punyab y Sind hasta Bengala y desde Nepal hasta Kanyakumari (Cabo Comorín) (Tamil: கன்னியாகுமரி) Véase:

Walker's mammals of the world / Ronald M. Nowak. -- 6. ed. -- Baltimore [u.a.] : Johns Hopkins Univ. Pr., 1999. -- 2 vols. -- ISBN 0-8018-5789-9. -- Vol. 2. -- p. 1193s.

Fig.:
(Fuente de la imagen: Detalles)

अतिथि m.: huésped

अभ्यन्तर 3: situado en el interior, más cercano; m. el pariente más cercano, nativo

अरण्य n.: desierto, bosque

ऋतु m.: proceso periódico, estación del año, período de tiempo, menstruación, tiempo en el que la mujer es fértil y tiene derecho al coito con su esposo.

En cuanto a ऋतु véase Manu III, 45-48: según esto, ऋतु dura 16 días (según la traducción alternativa: 20 días) a partir del inicio de la menstruación; los primeros cuatro días después del inicio del flujo sanguíneo están prohibidos para las relaciones sexuales (según la traducción alternativa: los primeros ocho (4 + 4) días), así como el 11. (o 15.) y 13. (o 18.) día. En días pares la mujer concibe hijos, en días impares hijas. Para lo siguiente se asume un ऋतु de un total de 16 días (no la traducción alternativa), como también hacen la mayoría de los comentarios autóctonos, y lo cual habría sido la opinión predominante.

Dado que la ovulación ocurre 14 días antes del inicio de la menstruación, con esta determinación del período fértil, la fertilidad está casi "garantizada" para una distancia entre menstruaciones de 19 a 30 días. Los días prohibidos (11. y 13.) mejoran la probabilidad de relaciones sexuales el 12. y 14. día, es decir, la probabilidad de concepción en un ciclo de 28 días (la vida de los espermatozoides en la mujer es de aproximadamente 3 días). Estas determinaciones son como un uso positivo del método de Knaus-Ogino.

Fig.: ऋतुः
(Fuente de la imagen: Detalles)

एकत्र Adv.: en un lugar

जटा f.: trenza de cabello (peinado de asceta)

Fig.: जटा
ऋषिकेश
(Fuente de la imagen: Detalles)

तुल्य 3: igual, comparable (तृतीयया)

तरय 3 (f.: तरयी): triple, compuesto de tres partes

प्राणान्तिक 3 (f.: -ī): mortal, que causa la muerte, de por vida

बाह्य 3: fuera, ubicado afuera, extraño

भिक्षा f.: limosna mendigada, comida de limosna

मार्यादा f.: límite

शिष् 7P शिनष्टि : abandonar, dejar atrás

Perf.II शिशेषे, शिशिषुर्
Fut. शेक्ष्यति
Pass. शिष्यते
Kaus. शेषयति
PPPशिष्ट
Absol. -शिष्य

शिष् + वि 7P विशिनष्टि : distinguir

Pass. विशिष्यते : diferenciarse de (पञ्चम्या, तृतीयया), ser mejor que (पञ्चम्या, तृतीयया), ser el mejor entre (षष्ठ्या, सप्तम्या)

समान 3: del mismo tipo, igual, similar; m.: compañero de edad

स्व 3: propio, suyo (mío, tuyo, etc.). Se declina como सर्व. En Abl.Loc.sg.m.n y en Nom.pl.m también puede declinarse como देव:

Abl.sg.m.n स्वस्मात् । sig[स्वात्]
Loc.sg.m.n. स्वस्मिन् । sig[स्]वे
Nom.pl.m स्वे । sig[स्वास्]

गर्ह् 1Ā गर्हते 10P गर्हयति : regañar, reprender

Perf I जगर्हे
Fut. गर्हिष्यते
PPP गर्हित

पिशित n.: (preparado) carne

Fig.: पिशितम्
Calcuta = কলকাতা
(Fuente de la imagen: Detalles)

उपहार m.: ofrenda, sacrificio, regalo

मधु n.: miel, bebida dulce, hidromiel (vino de miel)

Fig.: मधु
Palacio de la Ciudad, उदयपुर
(Fuente de la imagen: Detalles)

मांस n.: carne

मृगया f.: caza

Fig.: मृगया
Caza con चीता (Acinonyx jubatus venaticus) Gujarat = ગુજરાત, 1812
(Fuente de la imagen: Detalles)

शिवा f.: (fem.) chacal (chacal dorado = Canis aureus)

Fig.: शिवा
Canis aureus, Santuario Kalatop Khajjiar
(Fuente de la imagen: Detalles)

रुत n.: alarido

कौशिक m.: búho

Fig.: कौशिकः
Búho Brahma (Athene brama), Mahesana = મહેસાણા
(Fuente de la imagen: Detalles)

शकुनि m.: ave

श्वन् m.: perro

raíz fuerte श्वान्
raíz débil ante vocal सुन्
raíz débil ante consonante श्व

Fig.: श्वा लिङ्गं च
Karnataka = ಕರ್ನಾಟಕ
(Fuente de la imagen: Detalles)

परिचित 3: familiar, conocido

अटवी f.: bosque

शून्य 3: vacío, desolado

आपान(क) n.: banquete

Fig.: आपानकम्
जोधपुर
(Fuente de la imagen: Detalles)

क्रूर 3: crudo, cruel

दिह् 2U देग्धि, दिग्धे : untar, enmascarar

Perf. II दिदेह
Fut. धेक्ष्यति
Pass. दिह्यते
Kaus. देहयति
PPP दिग्ध

विष n.: Veneno

Fig.: मूषिकाविषाणि
Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Fuente de la imagen: Detalles)

भुजंग m.: Serpiente

Fig.: भुजंगः
Víbora de cadena (Daboia russelii), Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Fuente de la imagen: Detalles)

सायक m.: Flecha

उत्साद m.: Pérdida, destrucción

कलत्र Neutro: Esposa, hembra

बन्दी f.: Prisionera, botín

योषित् f.: Mujer joven, muchacha

शार्दूल m. = व्याघ्र m.

रुधिर n.: Sangre

अर्चन n. अर्चना f. = पूजा f.

बलि m.: Impuesto, donación, tributo

मणि m.: Joya

Fig.: मणिः
Diamante Hope de Guntur = ಗುಂತೂರು, actual Museo Smithsonian de Historia Natural, Washington DC
(Fuente de la imagen: Detalles)

वन n.: Bosque

मद m.: también "savia de celo" de un elefante (en el Musht)

Fig.: मदः
(Fuente de la imagen: Detalles)

राग m.: también: Color, color rojo

कालन n.: Bosque

खन् 1U खनति : cavar

Perf. चखान, चखने
Fut. खनिष्यति
Caus. खानयति
PPP खात
Absol. खनित्वा । खात्वा

चिन्त् 10 चिन्तयति : pensar, reflexionar

शबर .: Nombre propio de una tribu no aria

51.7. Ejercicio de traducción

१. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ३, ९ - १२ आश्रमधर्मः

गृहस्तस्य स्वधर्माजीवस्तुल्यैरसमानार्षिभिर्वैवाह्यमृतुगामित्वं देवपित्रातिथिपूजा भृत्येषु त्यागः शेषभोजनं च ।९।
ब्रह्मचारिणः स्वाध्यायो ऽग्निकार्याभिषेsig[कौ] भैक्षाव्रतित्वमाचार्ये प्राणान्तिकी वृत्तिस्तदभावे गुरुपुत्रे सब्रह्मचारिणि वा ।१०।
वानप्रस्थस्य ब्रह्मचर्यं भूमौ शय्या जाटाजिनधारणमग्निहोत्राभिषेsig[कौ] देवतापित्रतिथिपूजा वन्यश्चाहारः ।११।
प्रव्राजकस्य जितेन्द्रियत्वमनारम्भो निष्किंचनत्वं सङ्गत्यागो भैक्षाव्रतमनेकत्रारण्ये च वासो बाह्याभ्यन्तरं च शौचम् ॥१२॥

Explicación: -अभिषेकौ Nom.Acu.Voc.Dual.masc. (Dualdvandva)

२. कौटिलीयार्थशास्त्र १, ३, १६ - १७ Sobre la necesidad de respetar al वर्नाश्रमधर्म

तस्मात्स्वधर्मं भूतानाम्
राजा न व्यभिचारयेत् ।स्
स्वधर्मं संदधानो हि
प्रेत्य चेह च नन्दति ॥१६॥
व्यवस्थितार्यमर्यादः
कृतवर्णाश्रमस्थितिः ।
त्रय्याभिरक्षितो लोकः
प्रसीदति न सीदति ॥१७॥

३. बाण (siglo VII d. C.): कादम्बरी ed. K.P. Parab, 1896, p. 65ss.: Reflexiones del loro वैशम्पायन sobre la vida de cazador:

आसीच्च मे मनसि -- अहो मोहप्रायमेतेषां जीवितं साधुजनगर्हितं च चरितम् । तथा हि । पुरुषपिशितोपहारे धर्मबुद्धिः , अहारः साधुजनगर्हितो मधुमांसादिः , श्रमो मृगया , शास्त्रं शिवारुतम् , समुपदेष्टारः सद्सतां कौशिकाः , प्रज्ञा शकुनिज्ञानम् , परिचिताः श्वानः , राज्यं शून्यास्वटवीषु , आपानकमुत्सवः , मित्राणि क्रुरकर्मसाधनानि धनूंषि , सहाया विषदिग्धमुखा भुजंगा इव सायकाः , गीतमुत्सादकारि मुग्धमृगाणाम् , कलत्राणि बन्दीगृहीताः परयोषितः , क्रूरात्मभिः शार्दूलैः सह संवासः , पशुरुधिरेण देवतार्चनम् , मांसेन बलिकर्म , चौर्येण जीवनम् , भूषणानि भुजंगमणयः , वनकरिमदैरङ्गरागः , यस्मिन्नेव कानने निवसन्ति तदेवोत्ख्यातमूलमशेषतः कुर्वत इति चिन्तयत्येव मयि शबरसेनापतिः समुपाविशत् ॥

४. Comentario del भानुचन्द्र (siglo XVI) sobre la sección anterior de la कादम्बरी (este ejercicio debe traducirse bajo la guía de un maestro. Si no hay uno disponible, puede omitirse)

आसीच्चेति । मे मम मनसि चित्त आसीद्बभूव । खेद इति शेषः । तदेव दर्शयति -- अहो इत्यादिना । अहो इत्याश्चर्ये । एतेषां भिल्लानां जीवितं प्राणितं मोहो ऽज्ञानं प्रायं प्रचुरं यत्र तादृशम् । चः पुनरर्थे । चरितमाचरणं साधुजनैः सज्जनजनैर्गर्हितं निन्दितम् । तदेव विशेषतो दर्शयति -- तथा हीति । पुरुषेति । पुरुषस्य पुंसो यत्पिशितं मांसं तस्य य उपहारो भगवत्यै नैवेद्यदर्शनं तस्मिन्धर्मबुद्धिः श्रेयोधीः । आहार इति । आहारः प्रत्यवसानं साधुजनैर्गर्हितो निन्दितो मधुमांसादिर्मधुः मद्यं माक्षिकं वा । मांसं प्रतीतम् । ते आदौ यस्येति बहुव्रीहिः । आदिशब्दात्कन्दादिपरिग्रहः । श्रम इति । श्रमः शक्तिसाधनायासो मृगयाखेटकः । शास्त्रमिति । शिवा सृगाली तस्य रुतं शब्दितं शास्त्रमुच्चस्वरवेदपाठः । प्रबोधजनकत्वसाम्यात्तदुपमानम् । सदिति । सदसतां शुभाशुभानां समुपदेष्टारो बोधकाः कौशिका उलूकाः । प्रज्ञेति । शकुनयः पत्त्रिणस्तेषां स्थूलमहत्त्वादिना ज्ञानं तदेव प्रज्ञा विवेकबुद्धिः । परीति । श्वानः सारमेयाः परिचिता विश्वासपालत्राणि । राज्यमिति । शून्यासु जनरहितासु विन्ध्याटवीषु राज्यं स्वामित्वम् । आपानकेति । उत्सवः संतुष्टिकार्यं तदेवापानमेवापानकम् । स्वार्थे कः । पानगोष्ठिका । मित्राणीति । क्रूरं यत्कर्म तत्साधनानि तद्धेतुभूतानि धनूंष्येव चापान्येव मित्राणि सहृदः । हितचिन्तकानीति यावत् । सहाया इति । विषेण दिग्धं मुखमाननं येषामेवंविधाः सायका बाणास्त एव सहाया इष्टकार्यकर्तृत्वात्साहाय्यकारिणः । क इव । भुजंगाः सर्पा इव । एतेषां विषदिग्धमुखत्वं स्वाभाविकम् । तेषामौपाधिकमिति भावः । गीतमिति । मुग्धा अनभिज्ञा ये मृगा हरिणास्तेषामुत्साहकारि स्तब्धताविधायि गीतं गानम् । कलत्रेति । परयोषितो ऽन्यस्त्रिय एव बन्दी ग्रहकस्तद्रूपत्वेन गृहीताः स्त्रीकृताः कलत्राणि स्वपत्न्यः । क्रूरेति । क्रूरात्मभिर्दुष्टात्मभिः शार्दुलैश्चित्रकैः समं संवासः सहावस्थानम् । पश्वेति । पशवो महिषास्तेषां रुधिरेण रक्तेन देवतार्चनं देवपूजनम् । मांसेनेति । मांसेन पिशितेन बलिर्हन्तकरस्तत्कर्म तत्कृत्यम् । चौर्येणेति । चौर्येण परद्रव्यापहारेण जीवनं प्राणधारणम् । भूषणनीति । भूषणान्याभरणानि भुजंगमणयः सर्परत्नानि । पर्वतवासित्वात्तेषां ते सुलभा इति भावः । वनेति । वनकरिणामरण्यहस्तिनां मदैर्दानवारिभिरङ्गरागो विलेपनम् । यस्मिन्निति । अनिर्दिष्टनामनि कानने वने निवसन्ति निवासं कुर्वन्ति तदेव काननमशेषतः समग्रत उत्खातमुत्पाटितं मूलं मध्यभागो यस्यैवंभूतं कुर्वते विदधत इति पूर्वोक्तप्रकारेण मयि चन्तयति ध्यायति सत्येव ... ॥

lekt5101: ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाह, नेपालस्यान्तिमो राजा (2001 - 2008) [Fuente de la imagen: kanjiroushi. -- http://www.flickr.com/photos/kanjiroushi/321594765/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución)]

lekt5103: भरतपुर, राजस्थान [Fuente de la imagen: jeffmcneill. -- http://www.flickr.com/photos/jeffmcneill/83251043/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución)]

lekt5102: नेपाल [Fuente de la imagen: amanderson2. -- http://www.flickr.com/photos/amanderson/2420198291/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución)]

lekt5104: पुष्कर [Fuente de la imagen: calamur. -- http://www.flickr.com/photos/gargi/360186369/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, sin obras derivadas)]

lekt5105: [Fuente de la imagen: Wikipedia, dominio público]

lekt5107: ऋषिकेश [Fuente de la imagen: EyalNow. -- http://www.flickr.com/photos/eyalnow/351734123/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, compartir igual)]

lekt5108: Kolkata = কলকাতা [Fuente de la imagen: nicolas - نِيقُولاَوُسَ. -- http://www.flickr.com/photos/keep-on-moving/2994878670/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, compartir igual)]

lekt5109: Palacio de la Ciudad, उदयपुर [Fuente de la imagen: abrinsky. -- http://www.flickr.com/photos/abrinsky/457940260/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, compartir igual)]

lekt5110: Caza con चीता (Acinonyx jubatus venaticus) Gujarat = ગુજરાત, 1812 [Fuente de la imagen: Wikipedia. Dominio público]

lekt5111: Canis aureus, Santuario de Kalatop Khajjiar [Fuente de la imagen: gautamnguitar. -- http://www.flickr.com/photos/gautamnguitar/2181211040/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, sin obras derivadas)]

lekt5112: Búho de Brahma (Athene brama), Mahesana = મહેસાણા [Fuente de la imagen: Umang Dutt. -- http://www.flickr.com/photos/snapflickr/2790757825/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial, sin obras derivadas)]

lekt5113: Karnataka = ಕರ್ನಾಟಕ [Fuente de la imagen: mattlogelin. -- http://www.flickr.com/photos/mattlogelin/150316450/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, no comercial)]

lekt5114: जोधपुर

lekt5115: Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು [Fuente de la imagen: mattlogelin. -- http://www.flickr.com/photos/mattlogelin/387955362/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, uso no comercial)]

lekt5116: Viper de cadena (Daboia russelii), Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು [Fuente de la imagen: teemus. -- http://www.flickr.com/photos/teemus/455664680/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, uso no comercial, compartir igual)]

lekt5118: Diamante Hope de Guntur = ಗುಂತೂರು, actualmente Museo Smithsonian de Historia Natural, Washington DC [Fuente de la imagen: David Bjorgen / Wikipedia. Licencia GNU FDL]

lekt5117: [Fuente de la imagen: muzina_shanghai. -- http://www.flickr.com/photos/muzina_shanghai/2408592293/. -- Acceso el 2009-01-13. -- Licencia Creative Commons (Atribución, uso no comercial, compartir igual)]