Lección 17

A) Inserte el verbo en las siguientes oraciones y traduzca:

१. ब्राह्मनो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्) ।
ब्रवीति । वक्ति । वदति ।
Un brahmán no dice una mentira.

२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्) ।
पाति । रक्षति ।
Un kṣatriya cuida a la gente.

३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्) ।
द्विजारीञ्जयति । द्विजारीन्हन्ति । युध्यते ।
El poderoso guerrero derrota / mata / combate a los enemigos de los dos veces nacidos.

४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्) ।
स्तौति । स्तुते । यजते । यजति ।
El poeta brahmánico alaba al SEÑOR del mundo. (o: ...sacrifica... al SEÑOR del mundo)

५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्) ।
अत्ति । दहति ।
El fuego consume / quema la comida.

६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा) ।
दोग्धि । दुग्धे । रक्षति । पाति ।
El joven vaiśya ordeña / cuida la vaca.

७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्) ।
गच्छति । एति । पद्यते ।
Un sirviente de los dos veces nacidos va por el sendero de la caza a la aldea brahmánica.

८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू) ।
द्विजदासः शूद्रो ऽस्ति । ... शूद्रो भवति ।
Ein Śūdra ist Knecht der Zweimalgeborenen.

९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ) ।
रोदिति । बालब्राह्मण्याते । म्रियते ।
La pequeña brahmánica llora / se sienta / muere.

१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ) ।
द्वेष्टि । द्विष्टे । न करोति । न कुरुते ।
Una buena persona aborrece la injusticia. (o: ...no hace ninguna injusticia.)

B) Inserte el agente y el verbo en plural en las oraciones formadas en A)

१. ब्राह्मणा अनृतं न ब्रुवन्ति । (el plural de वच् no aparece) । वदन्ति ।

२. क्षत्रिया जनान्पान्ति । रक्षन्ति ।

३. बलवद्योधा द्विजारीञ्जयन्ति । ... द्विजारीन्घन्ति । युध्यन्ते ।

४. ब्राह्मणकवयो लोकेश्वरं स्तुवन्ति । स्तुवते । यजन्ति । यजन्ते ।

५. अग्नयो यज्ञान्नमदन्ति । दहन्ति ।

६. बालवैश्या धेनुं दुहन्ति । दुहते । रक्षन्ति । पान्ति ।

७. द्विजदासा मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामं गच्छन्ति । यन्ति । पद्यन्ते ।

८. द्विजदासाः शूद्राः सन्ति । ... शूद्रा भवन्ति ।

९. बालब्राह्मण्या रुदन्ति । बालब्राह्मण्य आसते । बालब्राह्मण्यो म्रियन्ते ।

१०. साधुजनो ऽधर्मं द्विषन्ति । द्विषते । न कुर्वन्ति । न कुर्वते ।

Fig.: बालब्राह्मणी रोदिति
(Fuente de la imagen: Detalles)

---

Ejercicio de formas verbales

Traduzca las siguientes formas verbales e indique la raíz correspondiente:

१. अदन्ति (अद् 2P): ellos comen

२. सन्ति (अस् 2P): ellos son

३. आसते (आस् 2Ā): ellos se sientan

४. यन्ति (इ 2P): ellos van

५. इच्छति (इष् 6P): él desea

६. कुर्वते (कृ 8U): ellos hacen (por su propio interés)

७. गच्छन्ति (गम् 1P): ellos van

८. जायते (जन् 4Ā): él surge

९. जयति (जि 1P): él triunfa

१०. तनोति (तन् 8U): él tensa

११. दहति (दह् 1P): él quema

१२. दोग्धि (दुह् 2U): él ordeña

१३. पश्यति (दृश् 4P): él ve

१४. द्विष्टे (द्विष् 2U): él odia

१५. नयन्ति (नी 1U): ellos guían

१६. नृत्यति (नृत् 4P): él baila

१७. पद्यन्ते (पद् 4Ā): ellos se acercan

१८. पिबति (पा 1P): él bebe

१९. पान्ति (पा 2P): ellos cuidan

२०. पृच्छति (प्रच्छ् 6P): él pregunta

२१. बुध्यन्ते (बुध् 4Ā): ellos despiertan

२२. ब्रवीति (ब्रू 2U): él habla

२३. भवन्ति (भू 1P): ellos se vuelven

२४. मन्यते (मन् 4Ā): él piensa

२५. मुञ्चन्ति (मुच् 6U): ellos liberan

२६. म्रियन्ते (मृ 4Ā): ellos mueren

२७. यजते (यज् 1U): él ofrece como señor del sacrificio

२८. युध्यन्ते (युध् 4Ā): ellos luchan

२९. रक्षति (रक्ष् 1P): él cuida

३०. रोदिति (रुद् 2P): él aúlla

३१. लभते (लभ् 1Ā): él obtiene

३२. वक्ति (वच् 2P): él habla

३३. वदति (वद् 1P): él habla

३४. शृणोति (श्रु 5P): él oye

३५. स्तौति (स्तु 2U): él alaba

३६. स्मरति (स्मृ 1P): él actualiza

३७. हन्ति (हन् 2P): él mata

३८. अश्नुवते (अश् 5Ā): ellos alcanzan

३९. कुप्यते (कुप् 4P): se enoja

४०. कर्षन्ति (कृष् 6U): ellos se mueven

४१. उद्यते (वद् 1P): se dice

४२. सहन्ते (सह् 1Ā): ellos soportan

४३. सिच्यन्ते (सिच् 6U): ellos son rociados

४४. आप्नोति (आप् 5P): él alcanza

४५. जीव्यते (जीव् 1P): se vive

४६. दिश्यन्न्ते (दिश् 6U): ellos son mostrados

Fig.: शृणोति
(Fuente de la imagen: Detalles)