Lección 42

Traduzca:

१. प्रकृत्यैव यः कर्माणि क्रियमाणानि पश्यति स आत्मानमकर्तरं पश्यति ॥ १ ॥
Quien ve que las acciones se realizan (solamente) por la naturaleza material (प्रकृति), ve que el Ser (आत्मा) es inactivo.

२. कृष्णस्तस्य लोकस्य पिता माता पितामहो धातास्ति ॥ २ ॥
Kṛṣṇa es Padre, Madre, Abuelo y Creador de este mundo.

३. आचार्याः पितरः पुत्राश्च पितामहाः श्वशुरा नप्तरो युद्धायावस्थिताः । एतान्न हन्तुमिच्छामीत्यर्जुनो भगवद्गीतायामुवाच ॥ ३ ॥
"Maestros, padres, hijos, abuelos, suegros y nietos se han dispuesto para la batalla. ¡A estos no quiero matar!" — así habló Arjuna en la Bhagavadgītā.

४. कवयो लब्धपुत्रतायाः पितॄन्मातॄश्च तुष्टुवुः ॥ ४ ॥
Los poetas alabaron a padres y madres por la obtención de la paternidad (respectivamente, la parentalidad).

५. भर्त्रा भार्या भर्तव्या । तस्माद्भार्येत्युच्यते ॥ ५ ॥
La esposa debe ser mantenida por el esposo. Por ello se la llama "bhāryā" (la que debe ser mantenida).

६. सत्पुत्रः पितृभ्यः पिण्डान्ददाति । पितृभिः पिण्डदानमश्यत एवं च सुखजीवो जीवितुं शक्यते ॥ ६ ॥
Un buen hijo ofrece ofrendas de comida a sus antepasados (पिण्ड). A través de los antepasados se consume la ofrenda de comida, y así se puede llevar una vida feliz.

७. भ्रात्रा स्वसा न विवोड्धव्या । भातरि स्वसारं कामयमाने देवाः क्रुध्यन्ति ॥ ७ ॥
Un hermano no debe casarse con su hermana. Si un hermano desea a su hermana, los dioses se enfadan.

८. क्थं भर्तुर्भ्रातोच्यते । देवेति भर्तुर्भ्राता वक्तव्यः ॥ ८ ॥
¿Cómo se llama el hermano del esposo? El hermano de la esposa se denomina "devara" (cuñado).

९. नप्तॄणां लाभं पितैच्छत् ॥ ९ ॥
El padre deseaba la obtención de nietos.

Fig.: कृष्णस्तस्य लोकस्य पिता माता पितामहो धातास्ति
(Fuente de la imagen: Detalles)

---

Narrativa: La boda de Sītā (सीताविवाहः)

पुरा मिथिलायां जनको नाम राजा बभूव । तस्य सुता सीता नाम । सा रूपे शीले चानुपमा बभूव । तां परिणेतुमिछ्हन्तो ऽनेके राजकुमारा जनकाय दूतान्प्रेषयामासुः ॥

जनकस्तु तां वीर्यसम्पन्नाय क्षत्रियकुमाराय दातुमैच्छत् । अतः स तां वीर्येण क्रेतव्यामकल्पयत् । तथा हि — तस्य सकाशे गुरुतरं किमपि धनुरासीत् । य इदं धनुरुद्धृत्यास्मिन्शरं सन्धत्ते स मम सुतां परिणेष्यतीति जनकः प्रतिजज्ञे ॥

तां तस्य प्रतिज्ञां श्रुत्वा शतशो राजकुमाराः समाजग्मुः । परं नैको ऽपि तेषां तद्धनुश्चलयितुमपि शशाक । लङ्काधिपती रावणो ऽपि साटोपं समेत्य सलज्जं प्रतिनिवृत्त इति ज्ञायते ॥

सर्वान्राजकुमारान्प्रतिवृत्तान्विलोक्य को मे दुहितुर्भर्ता भविष्यतीति चिन्तापरो बभूव जनकः । अत्रान्तरे ऽयोध्याधिपतेर्दशरथस्य पुत्रः श्रीरामः सलक्ष्मणो विश्वा्मित्रेण तत्रानीयत । श्रीरामो महर्षेर्विश्वामित्रस्य वचनेन लीलयैव तद्धनुरुद्धृत्य यावत्तस्मिन्बाणमारोपयति तावत्तद्धनुर्द्वेधा भग्नं बभूव ॥

साधु साध्विति श्रीरामस्य वीर्यं प्रशशंसुर्जनाः ॥

जनकस्य राज्ञो हृदयं प्रहृष्टं बभूव । ततः स दशरथादीनानाय्य महता विभवेन सीतरामयोर्विवाहोत्सवं निरवर्तयन् ॥

Traducción:
En otro tiempo, en Mithilā, había un rey llamado Janaka. Él tenía una hija llamada Sītā. Ella era incomparable en belleza y virtud. Muchos príncipes, que querían casarse con ella, enviaron mensajeros a Janaka.

Pero Janaka quería dársela a un príncipe kṣatriya de gran fuerza. Por lo tanto, determinó que ella debía ser "adquirida" mediante la fuerza heroica. El asunto era el siguiente: Él poseía un arco extremadamente pesado. Janaka prometió: "Quien levante este arco y tense una flecha en él, ese se casará con mi hija."

Cuando escucharon esta promesa, príncipes llegaron por cientos. Sin embargo, ninguno de ellos pudo mover siquiera el arco. Es conocido que incluso Rāvaṇa, el gobernante de Laṅkā, apareció lleno de orgullo y se volvió con vergüenza. Cuando Janaka vio que todos los príncipes regresaban, se llenó de preocupación por quién sería el esposo de su hija. Mientras tanto, Viśvāmitra llevó a Rāma, el hijo del rey Daśaratha de Ayodhyā, junto con Lakṣmaṇa allí. Por orden del gran Ṛṣi Viśvāmitra, el magnífico Rāma levantó el arco con facilidad. En cuanto colocó una flecha en él, el arco se rompió en dos partes.

"¡Bien, bien!" — así alabaron la fuerza heroica del magnífico Rāma.

El corazón del rey Janaka estaba muy alegre. Luego, hizo venir a Daśaratha y a los demás, y celebró con gran esplendor la fiesta de boda de Sītā y Rāma.

Fig.: श्रीसीता श्रीरामश्च
(Fuente de la imagen: Detalles)