Lección 19
A) Traduzca al sánscrito:
La mujer vaiśya, cuyo hijo ha muerto, llora.
यस्या वैश्यायाः पुत्रो मृतः सा रोदिति । (o: यस्या वैश्यायाः पुत्रो मृतो रोदिति ।)Rāma ofrece un sacrificio a la deidad que lo protege.
या देवता रामं रक्षति तां यजते ।El poeta alaba al kṣatriya, cuya riqueza desea.
यस्य क्षत्रियस्य धनं लुभ्यति तं कविः स्तौति ।El fuego quema la casa del hombre que no honra a Agni con un sacrificio.
यो नरो ऽग्निं न यजते तस्य गृहमग्निर्दहति ।El hombre semejante a un tigre mata a los guerreros kṣatriya que han derrotado a Rāma (voz pasiva).
यैः क्षत्रिययोधै रामो जितस्तान्पुरुषव्याघ्रो हन्ति ॥
B) Traduzca:
येन येन च वातेन
वारिदो वारि मुञ्चति ।
तेन तेन च वातेन
छत्रं वहति पण्डितः ॥१॥
Con qué viento la nube deja caer agua, con ese viento mueve un erudito su sombrilla.
(Corresponde a: Detrás del viento navega el sabio. / Según el viento se gira la bandera.)
यो धर्ममर्थं कामं च
यथाकालं निषेवते ।
धर्मार्थकामसंयोगं
सो ऽमुत्रेह च विन्दति ॥२॥
Quien en el momento adecuado se dedica a la religión (dharma), a la actividad provechosa (artha) o al amor (kāma), ese encuentra en este mundo y en el más allá comunión con la religión, el provecho y el amor.
सा भार्या या प्रियं ब्रूते
स पुत्रो यस्तु जीवति ।
स जीवति गुणो यस्य
धर्मो यस्य स जीवति ॥३॥
Esa es su esposa, que habla de amor,
Ese es un hijo, que vive,
Quien vive, que tiene virtud,
Quien tiene religión, justicia y costumbre, ese vive.
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि
यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः ।
यस्यार्थाः स पुमांल्लोके
यस्यार्थाः स हि पण्डितः ॥४॥
Quien tiene prosperidad, ese tiene amigos,
Quien tiene prosperidad, ese tiene parientes,
Quien tiene prosperidad, ese es un hombre en el mundo,
Quien precisamente tiene prosperidad, ese es un erudito.
Lám.: यस्यार्थास्तस्य मित्राणि
(Fuente de la imagen: Detalles)