Lección 35

35.1. Tipo de perfecto III: Raíz fuerte grado prolongado/grado intensificado

Formación:

raíz fuerte:

• 3.sg.P: grado prolongado
• 2.sg.P: grado intensificado
• 1.sg.P: opcionalmente grado intensificado o grado prolongado

raíz débil: ver en los subtipos

35.1.1. Tipo de perfecto IIIa: raíz fuerte con grado pleno/gradado, raíz débil con grado reducido

Formación:

raíz débil: grado reducido

Se forma a partir de raíces de los tipos:

• (Consonante)-(Consonante) - i/ī/u/ū
• (Consonante) - ṛ

Ante una terminación que comienza con vocal, se reemplaza:

• -i/-ī por -iy
• -u/-ū por -uv
• -ṛ por r
  Ejemplos:

Raíz	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
इ 2P	इयाय iy-ai + a	ईयुर् i + iy + ur
नी 1U	निनाय	निन्युर् ni-nī + ur	निन्ये	निन्यिरे
स्तु 2U	तुष्टाव tu + stau + a	तुष्टुवुर् tu + stuv-ur	तुष्टुवे	तुष्टुविरे
पू	पुपाव pu-pau + a	पुपुवुर् pu-puv-ur	पुपुवे	पुपुविरे
कृ	चकार	चक्रुर् ca-kr-ur	चक्रे	चक्रिरे

35.1.2. Tipo de perfecto IIIb: raíz fuerte en grado pleno/gradación larga, raíz débil en grado pleno

Formación:

raíz débil: grado pleno

Se forma a partir de raíces de los tipos:

• (Consonante)-(Consonante)-ṝ
• Consonante-Consonante-ṛ (es decir, raíces en -ṛ, cuando les preceden varias consonantes)
  Ejemplos:

Raíz	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
पॄ 3P	पपार	पपरुर्
स्मृ 1P	सस्मार	सस्मरुर्
संस्कृ 8U	सञ्चस्कार sam + ca-skār-a	सञ्चस्करुर्	सञ्चस्करे	सञ्चस्करिरे

35.2. Tipo IV del perfecto: Raíces en -ā / -āi

Formación:

raíz fuerte:

• 3.ª/1.ª sg. P. del perfecto termina en -au
• 2.ª sg. P. : grado alto -ā o grado bajo -i

raíz débil:

• ante consonante: grado bajo -i
• ante vocal: grado bajo Ø

Se forma a partir de raíces en -ā / -āi

Ejemplo:

Raíz	3.ª sg. Perf. P. 1.ª sg. Perf. P.	3.ª pl. Perf. P.	3.ª sg. Perf. Á.	3.ª pl. Perf. Á.
दा 3U	ददौ	ददुर् da-d-ur	ददे	ददिरे da-d-i-re

35.3. Tipo V del perfecto: Raíces con estructura Consonante-a-Consonante

Formación:

forma fuerte:

• 3.sg.P: Grado alargado
• 2.sg.P: Grado alto
• 1.sg.P: Grado alto o alargado, a elección

forma débil: ver subtipos

Se forma a partir de raíces del tipo (Consonante)-Consonante-a-Consonante

35.3.1. Tipo de Perfecto Va: raíz débil con grado profundo

Formación:

raíz débil: grado profundo

Se forma, entre otros, a partir de las raíces:

• गम्
• हन्
• जन्
• वच्
• वद्
• यज्
  Ejemplos:

Raíz	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
गम् 1P	जगाम	जग्मुर् ja-gm-ur
हन् 2P	जघान ja-ghān-a	जघ्नुर्
जन् 4Ā			जज्ञे ja-jñ-e	जज्ञिरे
वच् 2P	उवाच	ऊचुर् u + uc-ur
वद् 1P	उवाद	ऊदुर्	ऊदे	ऊदिरे
यज् 1U	इयाज	ईजुर् i + ij-ur	ईजे	ईजिरे

35.3.2. Perfecto Tipo Vb: raíz débil Contracción (tipo-e)

Formación:

raíz débil: sin reduplicación. Sustitución de la -a- de la raíz por -e-
(para la explicación véase Thumb-Hauschild 1,2 p. 286s.)

Se forma de raíces con -a- entre dos consonantes simples, cuya consonante inicial en la sílaba de reduplicación no se modifica (es decir, cuya consonante inicial no es gutural, aspirada ni h).
Ejemplo:
Ejemplo:

Raíz	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
पच् 1U	पपाच	पेचुर्	पेचे	पेचिरे

35.3.3. Tipo de perfecto Vc: Raíces Consonante-a-Consonante. Tema débil en grado pleno

Formación:

tema débil: grado pleno

Se forma a partir de todas las demás raíces con -a- intermedio, es decir, raíces con -a- intermedio

• que comienzan con dos consonantes
• que comienzan con gutural
• que comienzan con aspirada
• que comienzan con h

siempre que no pertenezcan al tipo de perfecto Va.

Ejemplo:

Raíz	3. sg. Perf. P.	3. pl. Perf. P.	3. sg. Perf. Ā.	3. pl. Perf. Ā.
क्रम् 1U	चक्राम	चक्रमुर्	चक्रमे	चक्रमिरे

35.4. Lista de palabras

नश् 4P नश्यति : perderse, perecer, desaparecer

V. perf. ननाश, नेशुर्
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति
Caus. नाशयति
PPP नष्ट

नश् + प्र 4P प्रणश्यति** : desaparecer, perderse, perecer

क्रम् 1U क्रामति, 4P क्राम्यति : avanzar, ir

V. perf. चक्राम, चक्रमुर्
Fut. क्रमिष्यति
Pass. क्रम्यते
Caus. क्रमयति
PPP क्रान्त
Inf. क्रमितुम्
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा

Fig.: क्रामन्ति
Personas caminando, Senegal.
(Fuente de la imagen: Detalles)

गै 1P गायति (gai + a-ti): cantar, recitar en tono cantado, anunciar en discurso poético

V. perf. IV जगौ, जगुर्
Fut. गास्यति
Pass. गीयते
Caus. गापयति
PPP गीत
Inf. गातुम्

de ello:
गीता f.: canción, canto

Fig.: जगुः
Músicos del templo, Templo Kaadu Malleswara, Bangalore.
(Fuente de la imagen: Detalles)

35.5. Ejercicio

A) Forme las correspondientes formas del perfecto a partir de las siguientes formas verbales:

1. गायन्ति
2. स्मरन्ति
3. एष्यति
4. गच्छन्ति
5. कुरुते
6. नेष्यन्ते
7. जायते
8. जानाति
9. संस्करोति
10. पुनीते
11. बिभ्यति
12. पिपुरति
13. दत्ते
14. यजन्ते
15. यजन्ते irregular, según el tipo Vb!
16. वक्ति
17. अदधुः
18. बिभ्रते
19. मरिष्यन्ति
20. अशक्नुवन्
21. अवदन्
22. अपिबत्
23. अपान्
24. अलभत
25. अहन्
26. मन्यन्ते
27. अक्रामन्
28. अशृण्वन्
29. मिमति

Fig.: मिमति
Mercado en Vadaseri, Tamil Nadu.
(Fuente de la imagen: Detalles)

30. अपद्यत
31. सुनोति
32. अतिष्ठत्
33. पतिष्यन्ति
34. अपचत्
35. अजहुर्
36. धक्ष्यन्ति
37. स्तौति
38. तनुते
39. अचरत्
40. जुह्वति
41. अहरत्

B) Traduce:

एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥

रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवुर् रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥

ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥

Fig.: ... ब्राह्मणाश्चेजुः
Ceremonia de Yajña, ashrama Shiva, Ganeshpuri.
(Fuente de la imagen: Detalles)

अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥

C) Transforma las oraciones del ejercicio B) sustituyendo los perfectos por imperfectos.