Lección 44

A) Determine y traduzca las siguientes formas:

Forma de la palabra	Determinación	Significado
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	del comienzo / del principio
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	tú comías
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	tú purificabas
४. पुनः	Adv.	de nuevo / pero
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	tú estabas
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	yo estaba sentado
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	tú ararías
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	tú estudiabas
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros sabéis
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	pasado / separado
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	vosotros estabais sentados
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros protegéis
१३. कथम्	Interrogativ-Adv.	¿cómo?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	tú duermes
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	vosotros debíais comer
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	tú comías
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vosotros alcanzáis
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	ellos van
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros vais
२०. यथा	Adv.	cómo / tal como
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	vosotros debíais ir
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros enseñáis
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	enseñado / instruido
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vosotros estáis sentados
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	tú hablaste / él habló
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros sois
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	yo estuve / él estuvo
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros atáis
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	vosotros enseñasteis
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	tú ordeñas para ti
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	yo ordeñaré
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vosotros os vestís
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	tú golpeaste / él golpeó
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundiv n.	que debe ser anunciado
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	yo diría
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	nosotros vamos
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	nosotros sostuvimos firmemente
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	ellos yacen
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	tú odiarías
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros hacéis
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	vosotros alcanzasteis
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	vosotros debíais vender
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	nosotros exprimimos
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	tú lloras
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	tú alababas
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	vosotros oíais
	४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	vosotros debierais hablar
	४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	vosotros aborrecéis
	४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	ellos pudieron
	५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros apiláis
	५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	vosotros golpeáis
	५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	golpeado / muerto

---

Traducciones

B) Traduzca:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Con la no-ira se vence la ira, con lo bueno se vence lo malo; con la verdad se vence la falsedad.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Hijos, ¿han ofrecido a los antepasados ofrendas de comida?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
¿Qué textos de enseñanza has estudiado en Benarés (Kāśī)?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Si los hijos de Buda (monjes) se recostaran en lechos magníficos, no cumplirían la promesa hecha en la ordenación.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
¿También has saludado al maestro que narrará la historia de la lucha de los nobles?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Tampoco debes odiar lo aborrecible, ni codiciar lo deseable; así estarás interiormente sereno.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
«No lucharé» — así habló Arjuna.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Has llorado a los no dignos de llanto y querías pronunciar palabras de sabiduría; sin embargo, los sabios no lluegan ni a los muertos ni a los vivos.

Fig.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Fuente de la imagen: Detalles)

---

Otras determinaciones de forma

Determine las siguientes formas de palabra:

Forma de palabra	Determinación
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundiv Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Präs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Präs.
२२. कुत्र	Adv. interrogativo (¿dónde?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundiv Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundiv Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundiv Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Präs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Adv. interrogativo (¿dónde / hacia dónde?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Präs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundiv Instr. sg. m./n.

Fig.: वदिता
(Fuente de la imagen: Detalles)

:::