Lectio 22

22.1. Das Absolutivum (क्त्वा । ल्यप्)

Si vis Sanscritice exprimere actionem agentis (कर्तृ) alteri actioni agentis praecedere aut eam comitari, usurus es absolutivo (⟪क्त्वा । ल्यप्). Ergo

"postquam hoc fecit, illud facit" ; "hoc facit, deinde illud facit" ; "ex hoc facit illud" ; "veni, vidi, vici" et cetera.

Absolutivum est adverbium verbale, hoc est neque coniungitur neque declinatur, sed semper — paucis exceptis — idem agens habet (कर्तृ) quod actio, cui praecedit aut comitatur actio per absolutivum designata. Ergo agens absolutivi in nominativo (प्रथमा) vel ablativo (तृतीया) stat.

Praeter composita, abstrativus est unum e frequentissimis expressionis modis in Sanscrito.

In translatione ad linguam Germanicam, vitare oportet saepius "postquam" dicere. Proinde utendum est locutionibus in lingua Germanica usitatis pro successionem temporalem exprimenda.

Schema:

(notior determinatio ad absolutivum: circumstantia, obiectum, etc.) - absolutivum - absolutivum - ... - absolutivum - ... agens + oratio verbalis (in activo vel passivo)

Exempla:

गृहं प्रविश्य बालां दृष्ट्वा नरो वदति = Constructio passiva: गृहं प्रविश्य बालां दृष्ट्वा नरेणोद्यते
"Vir domum intrat, puellam parvam videt eamque alloquitur."

Plural: गृहं प्रविश्य बालां दृष्ट्वा नरा वदन्ति ।

22.2. Formationem absolutivi

Formatio casus nominativi

• Verba sine praefixis: Absolutiv in -tvā
• Verba cum praefixis: Absolutiv in -ya vel -tya

22.2.1. Verba sine praefixis: Absolutiv in -त्वा

Educatio:

(meist) tiefstufige Wurzel in der Gestalt, die sie vor dem PPP hat + -tvā (-त्वा)

Solum negans a- / an- cum suffixo -त्वा compatitur: अकृत्वा "sine facto"

Exempla:

आप्त्वा "postquam ille/illa/id ego tu nos vos nos duo vos duo illi duae illa duo advenit/adventum est/advenere/adventum sunt"

आसित्वा "postquam (...) sedit / est"

इत्वा "postquam (...) abiit / abit"

स्थित्वा "postquam (...) confessus est / est"

जित्वा "postquam (...) vicit / vicerat"

उक्त्वा "postquam (...) dixit / dixerat"

22.2.2. Verba cum praepositione

22.2.2.1. Radices in vocale longum (praeter -ā) vel consonantem desinentes

(plerumque) radice infimae gradus + -ya

Exempla:

उपनीय "postquam (...) adduxit / adduxerat"

प्रभूय "postquam (...) emicuit / fuit" "postquam (...) potestatem habuit"

प्राप्य "postquam (...) adeptus est / habuit"

22.2.2.2. Radices in -ā

radix immutata summi gradus + -ya

Exemplum:

उपस्थाय "postquam (...) adstitit / stetit"; (sed sine praefixione: स्थित्वा)

22.2.2.3. Radices, quae in gradu profundo terminantur brevi -i, -u, -ṛ

radix infima + -tya

Exempla:

प्रस्तुत्य "postquam (...) laudavit / laudaverat"

विस्मृत्य "postquam (...) obliviscitur / oblitus est"

संस्कृत्य "postquam (...) pro sacrificio paravit / paraverat"

22.2.2.4. Radices in -am / -an, quae in gradu profundo in -a desinunt

Opzionale:

Radix in -am / -an + -ya

aut:

Radix in -a + -tya

Exemplum:

विगम्य sive विगत्य "postquam (...) abiit / fuit"

22.3. Glossarium

काम m.: voluntas, cupiditas; donum optatum, voluptas sensuum, amor, deus amoris

कामम् Acc. adverbialis: pro arbitrio, pro libidine

Abb.: कामदेवः
Saec. XIX
(Fons imaginis: Detalia)

शक् 5 P शक्नोति Pass. शक्यते PPP शक्त Inf. शक्तुम् : posse, valere

ex eo:

शक्ति f.: facultas, vis, facultas, potentia; etiam: potentia divina, personificata ut comites feminae praesertim शिव

शक्र m.: potens (nomen dignitatis इन्द्र)

Fig.: दुर्गाशक्तिः
Colcatta = কলকাতা
(Fons imaginis: Detalia)

अर्ह 1 P अर्हति Pass. अर्ह्यते PPP अर्हित Inf. अर्हितुम् : mereri (dignum esse aliquid, licere, obligatum esse ad, debere (in secunda persona अर्ह् + infinitivus saepe ut praeceptum mitius adhibetur: "Debes"))

अर्हन्त् 3 Part. Praes. P: dignus. In Buddhismo et Iainismo: qui ultimam liberationem adeptus est.

व्रत n.: votum, officium religiosum, observantia religiosa (promittit deo aliquid ut aliquid ab eo accipiat. Exemplum: mater promittit filiam suam tanquam templi meretricem (देवदासी) tradere, si filia sua iterum sanetur. Importantes व्रत hodie: ieiunium; abstinentia a cibis quos amat; abstinentia sexualis; lectio scripturarum sacrarum; peractio rituum quorundam; pascendi Brahmanae et cetera. Breviter de व्रत: Walker, Hindu World Vol. II, p. 581sq. Dilucide: P. V. Kane: History of Dharmaśāstra Vol. 5,1 p. 1 - 462. Ibi p. 253 - 462 lista व्रत et festorum religiosorum ("haec lista ... non asseverat se esse omnino exhausteram" !!!)

चर् 1 P charati Pass. charyate PPP charita Inf. charitum (Sanskrit: चर् 1 P चरति Pass. चर्यते PPP चरित Inf. चरितुम्) : pascere, vagari, movere, agere, exercere, perficere (e.g. व्रतं चर्: votum exercere, praesertim castitas sexualis)

ex eo:

चर ३: mobilis; n.: id mobile = animalia (adversus plantas)

चरण n., m.: pes

चरित n.: vita, res gestae

ब्रह्मचर्य n.: actus Vedarum (ब्रह्मन्) = studium Vedarum in primo vitae stadio (studio ब्रह्मचारिन्), quod rigorem castitatis sexualis requirit; ideo etiam: castitas sexualis, vita celibatus

Tab.: धेनवश्चरन्ति
Goa = गोंय
(Fons imaginis: Detalia)

22.4. Exercitatio

A) Formate et vertite Absolutivum ad verba sequentia:

1. आप्
2. प्राप्
3. समास्
4. आस्
5. समि
6. संस्कृ
7. कृ
8. गम्
9. उपगम् (2 formae)
10. जि
11. विजि
12. तन्
13. दह्
14. उपदिश्
15. नी
16. पच्
17. उपपद्
18. पा १
19. प्रच्छ्
20. बुध्
21. सम्बुध्
22. भज्
23. भू
24. प्रभू
25. मन्
26. मुच्
27. विमुच्
28. मृ
29. यज्
30. लभ्
31. उपलभ्
32. वच्
33. प्रवच्
34. वद्
35. प्रवद्
36. हन्

B) Versa et composita in Sanscrito solve:

अन्नं पक्त्वा ब्राह्मणदासो ऽत्ति ॥१॥

इष्टदेवतापूजां कृत्वेन्द्रादिदेवान्सद्ब्राह्मणाः स्तुवन्ति ॥२॥

प्रस्थाय रामः सपुत्रः सद्गुरुश्रवणार्थेन ब्राह्मणग्रामं गच्छति ॥३॥

अनिष्ट्वा नरो भगवद्भक्तिमात्रेणापि मोक्षमाप्नोति ॥४॥

गृहगर्भं प्रविश्य ब्राह्मणपुत्रमुपस्थाय क्षत्रियशूरो वक्ति ॥५॥

सम्बुध्य दुःखाद्यार्यसत्यानि प्रोच्य सुगतो मोक्षमार्गेण नरान्नयति ॥६॥

मन्त्रं विस्मृत्य यजन्यज्ञदोषं करोति ॥७॥

धनं प्राप्य बुद्धमार्गभिक्षवो दुष्यन्ति ॥८॥

अनार्यशत्रुभिः संगत्य नरसिंहा विजयन्ते ॥९॥

पुण्यं कृत्वा सत्यमेवोदित्वा नरो नरकं नोपपद्यते ॥१०॥

C) Ex superioribus sententiis (praeter sententias 8 et 10) passive constructiones facite

Fig.: अन्नं पक्त्वा
(Fons imaginis: Detalia)