Lektion 35
35.1. Typus Perfecti III: Radix fortis gradus altus/gradus productus
Educatio:
stamen forte:
- 3.sg.P: gradus prolatus
- 2.sg.P: gradus plenus
- 1.sg.P: vel gradus plenus vel gradus prolatus
stamen infirmum: vide apud subtypos
35.1.1. Perfectum Typus IIIa: Stamen validum gradus fortis/gradus productus, stamen infirmum gradus humilis
Educatio:
stamen infirmum: gradus profundus
Ex radicibus typorum formatum:
- (Consonans)-(Consonans) - i/ī/u/ū
- (Consonans) - ṛ
Ante terminum vocali incipientem substituitur:
- -i/-ī per -iy
- -u/-ū per -uv
- -ṛ durch r
Exempla:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| इ 2P | इयाय iy-ai + a | ईयुर् i + iy + ur | ||
| नी 1U | निनाय | निन्युर् ni-nī + ur | निन्ये | निन्यिरे |
| स्तु 2U | तुष्टाव tu + stau + a | तुष्टुवुर् tu + stuv-ur | तुष्टुवे | तुष्टुविरे |
| पू | पुपाव pu-pau + a | पुपुवुर् pu-puv-ur | पुपुवे | पुपुविरे |
| कृ | चकार | चक्रुर् ca-kr-ur | चक्रे | चक्रिरे |
35.1.2. Perfectum Typus IIIb: radix fortis gradus superior/gradus productus, radix infirma gradus superior
Educatio:
Formatio:
Formatum est ex radicibus generum:
- (Consonans)-(Consonans)-ṝ
- Consonans-Consonans-ṛ (id est, radices terminantes in -ṝ, si plures consonantes praecedunt)
Exempla:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पॄ 3P | पपार | पपरुर् | ||
| स्मृ 1P | सस्मार | सस्मरुर् | ||
| संस्कृ 8U | सञ्चस्कार sam + ca-skār-a | सञ्चस्करुर् | सञ्चस्करे | सञ्चस्करिरे |
35.2. Perfectum Typus IV: Radices in -ā / -āi
Educatio:
stamen forte:
- 3./1. sg. P Perfekt endet auf -au
- sg. P : gradus plenus -ā vel gradus reductus -i
stamen infirmum:
- ante consonantem: gradus profundus -i
- ante vocalem: gradus profundus Ø
Fit ex radicibus in -ā / -āi
Exemplum:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. 1. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| दा 3U | ददौ | ददुर् da-d-ur | ददे | ददिरे da-d-i-re |
35.3. Perfekt Typ V: Wurzeln Konsonant-a-Konsonant
Educatio:
stamen forte:
- 3.sg.P: gradus prolatus
- 2.sg.P: gradus plenus
- 1.sg.P: vel gradus plenus vel gradus prolatus
stamen infirmum: vide subtypos
Fitur dari akar jenis (Konsonan)-Konsonan-a-Konsonan
35.3.1. Perfekta Jenis Va: akar lemah tingkat rendah
Educatio:
Formatio:
stamen infirmum: gradus profundus
- गम्
- हन्
- जन्
- वच्
- वद्
- यज्
Exempla:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| गम् 1P | जगाम | जग्मुर् ja-gm-ur | ||
| हन् 2P | sig[जघान] ja-ghān-a | जघ्नुर् | ||
| जन् 4Ā | जज्ञे ja-jñ-e | जज्ञिरे | ||
| वच् 2P | उवाच | ऊचुर् u + uc-ur | ||
| वद् 1P | उवाद | ऊदुर् | <ऊदे> | <ऊदिरे> |
| यज् 1U | इयाज | ईजुर् i + ij-ur | ईजे | ईजिरे |
35.3.2. Typus Perfectoris Vb: radix infirma contrahens (typus e-)
Educatio:
radix infirma: nulla reduplicatio. Substitutio -a- radicis per -e-
(explicatio vide Thumb-Hauschild 1,2 p. 286 seq.)
Formatur a radicibus cum -a- inter duas consonantes simplices, quarum consonans initialis in syllaba reduplicationis non mutatur (id est, cuius consonans initialis non est gutturalis, aspirata, vel h).
Exemplum:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| पच् 1U | पपाच | पेचुर् | पेचे | पेचिरे |
35.3.3. Typus Perfectoris Vc: Radices consonantem-a-consonantem. Gradus fortis radicalis
Educatio:
stamen infirmum: gradus altus
Formatur ex omnibus aliis radicibus cum medio -a-, id est, radices cum medio -a-
- quae duobus consonantibus incipiunt
- quae gutturalibus incipiunt
- quae aspiratis incipiunt
- quae h incipiunt
si ad Perfectorum genus Va pertinent.
Exemplum:
| Wurzel | 3. sg. Perf. P. | 3. pl. Perf. P. | 3. sg. Perf. Ā. | 3. pl. Perf. Ā. |
|---|---|---|---|---|
| क्रम् 1U | चक्राम | चक्रमुर् | चक्रमे | चक्रमिरे |
35.4. Vocabularium
नश् 4P नश्यति : perire, interire, evanescere
Perf. Vb ननाश, नेशुर् :br
Fut. नशिष्यति । नङ्क्ष्यति :br
Kaus. नाशयति :br
PPP नष्ट
नश् + प्र 4P प्रणश्यति** : evanescere, perire, interire
क्रम् 1U क्रामति, 4P क्राम्यति : gradiuntur, ambulant
Perf. Vc चक्राम, चक्रमुर् :br
Fut. क्रमिष्यति :br
Pass. क्रम्यते :br
Kaus. क्रमयति :br
PPP क्रान्त :br
Inf. क्रमितुम् :br
Absol. क्रमित्वा । क्रन्त्वा । क्रान्त्वा
Fig.: क्रामन्ति
Homines ambulantes, Senegalia.
(Fons imaginis: Details)
गै 1P गायति (gai + a-ti): cantant, cantico recitant, carmine proferunt
Perf. IV जगौ, जगुर् :br
Fut. गास्यति :br
Pass. गीयते :br
Kaus. गापयति :br
PPP गीत :br
Inf. गातुम्
ex eo:
गीता f.: carmen, cantus
Fig.: जगुः
Musici templi Kaadu Malleswara Temple Bangalore.
(Fons imaginis: Detalia)
35.5. Exercitatio
A) Formate ad sequentes formas verborum formas perfectas correspondentes:
- गायन्ति
- स्मरन्ति
- एष्यति
- गच्छन्ति
- कुरुते
- नेष्यन्ते
- जायते
- जानाति
- संस्करोति
- पुनीते
- बिभ्यति
- पिपुरति
- दत्ते
- यजन्ते
- भजन्ति irregulariter, secundum typum Vb!
- वक्ति
- अदधुः
- बिभ्रते
- मरिष्यन्ति
- अशक्नुवन्
- अवदन्
- अपिबत्
- अपान्
- अलभत
- अहन्
- मन्यन्ते
- अक्रामन्
- अशृण्वन्
- मिमति
Tabula: मिमति
Forum in Vadaseri, Tamil Nadu.
(Fons imaginis: Detalia)
- अपद्यत
- सुनोति
- अतिष्ठत्
- पतिष्यन्ति
- अपचत्
- अजहुर्
- धक्ष्यन्ति
- स्तौति
- तनुते
- अचरत्
- जुह्वति
- अहरत्
B) Translate:
एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥
रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवुर् रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥
ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥
Fig.: ... ब्राह्मणाश्चेजुः
Yajña ceremony, Shiva ashram, Ganeshpuri.
(Fons imaginis: Detalia)
अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥
C) Versa exercitii B) mutare, Perfectorum loco Imperfecta substituens.
lekt3501: Musici templi Kaadu Malleswara Temple Bangalore. [Fons imaginis: Samuelraj / Flickr. CC BY-NC]
lekt3502: Homines ambulantes, Senegalia. [Imaginis auctor: Curt Carnemark / Bankus Mundanus. CC BY-NC-ND]
lekt3503: Forum in Vadaseri, Tamil Nadu. [Imago a kifo / Flickr. CC BY-SA]
lekt3504: Ceremonia Yajña, ashrama Shiva, Ganeshpuri. [Fons imaginis: Dey / Flickr. CC BY-NC-SA]