Exercitium 9

A) Conare significata sequentium verborum determinare:

1. brāhmānaka ब्राह्मणक : m. qui Brahmanae similis est = malus Brahmana

2. mati मति : f. sententia

3. śravaṇa श्रवण : n. auris

4. dhenuka धेनुक : m. (coitus) more vaccae

5. jayaka जयक : 3 victoriosus

6. rakṣikā रक्षिका : f. custodissa, amuletum

7. karṣaka कर्षक : 3 arans ; m. agricola

8. kleśa क्लेश : m. cruciatus

9. nāyikātva नायिकात्व : n. status amicae

10. tantraka तन्त्रक : 3 (nuper) ex trama / telariorum arte oriens = novae textae

11. nartaka (f. nartakī) नर्तक (नर्तकी) : saltator

12. naraka नरक : m. inferna

13. lābhaka लाभक : m. = lābha

14. īśvaratā ईश्वरता : f. dominatio

15. dhenukā धेनुका : f. = dhenu

16. yodhaka योधक : m. pugnator

17. kopa कोप : m. ira

18. veśaka वेशक : 3 intrans

19. darśaka दर्शक : 3 videns

20. kopaka कोपक : 3 qui facile irascitur, impatiens

B) Vertite:

1. Officia omnium bis natorum:

ijyādhyayanadānāni इज्याध्ययनदानानि

(Yājñavalkyadharmaśāstra I, 118)

Sacrificia, studium Vedarum, dationes donorum.

2. Officia propria Brahmanae:

pravacanayājanapratigrahāḥ प्रवचनयाजनप्रतिग्रहाः

(Gautamadharmasūtra X,2)

Doctrinae, sacrificia iussu, acceptio donorum.

3. Officia propria Kṣatriyae:

rakṣaṇaṃ sarvabhūtānām रक्षणं सर्वभूतानाम्

(sarvabhūtānām = Genetivus (casus possessionis): "omnium entium")

(Gautamadharmasūtra X,7)

Pastio omnium entium.

4. Officia propria Vaiśyae:

kṛṣivāṇijyapāśupālyakusīdam कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदम्

(post Gautamadharmasūtra X,49)

Agricultura, mercatura, pecorum custodia et mutuum pecuniae.

5. Officia Śūdrae:

dvijātīnāṃ śuśrūṣā vārttā kārukuśīlavakarma ca. द्विजातीनं शुश्रूषा वार्त्त्ता कारुकुशीलवकर्म च

(post Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.8.)

Explicatio:
dvijātīnām = Genetivus (casus possessionis) Pluralis ad dvijāti (verte hic: "contra bis natos")

kārukuśīlavakarma est Tatpuruṣa cum Dvandva (kārukuśīlava) in membro anteriori. karma = Nom. sg. ad karman n. "factum, operatio, Karma" ad radicem kṛ 8 U). Vertite "factum / operatio ... (Genetivus)" (per Dvandva designatis).

Oboedientia contra bis natos, operationes ad victum, operatio ut artifex vel spectaculorum vagantium.

6. kṛṣiḥ pāśupālyaṃ vaṇijyā ca vārttā. कृषिः पाशुपाल्यं वणिज्या च वार्त्ता

(post Kauṭilīya-arthaśāstra 1.4.1.)

Oeconomia est agricultura, pecorum custodia et mercatura.

Abb.: रक्षणं सर्वभूतानाम्
(Fons imaginis: Detalia)