Lectio 7
A) In singulari et plurali (nisi propria nomina sint) objectum directum vel accusativum directionis appone:
1. brāhmaṇas ... yajati (deva, devī, viṣṇu, agni, devatā)
ब्राह्मणस् ... यजति (देव, देवी, विष्णु, अग्नि, देवता)
brāhmaṇo devaṃ / devān yajati. brāhmaṇo devīṃ / devīr yajati. brāhmaṇo viṣṇuṃ yajati. brāhmaṇo 'gniṃ yajati. brāhmaṇo devatām / devatā yajati.
ब्राह्मणो देवं यजति । ब्राह्मणो देवान्यजति । ब्राह्मणो देवीं यजते । ब्राह्मनो देवीर्यजति । ब्राह्मणो विष्णुं यजति । ब्राह्मनो ऽग्निं यजति । ब्राह्मणो देवतां यजति । ब्राह्मणो देवता यजति ।
2. gurus ... khādati (phala)
गुरुस् ... खादति (फल)
guruḥ phalaṃ / phalāni khādati.
गुरुः फलं खादति । गुरुः फलानि खादति ।
3. sādhus ... gacchati (svarga)
साधुस् ... गच्छति (स्वर्ग)
sādhuḥ svargaṃ / svargān gacchati.
साधुः स्वर्गं गच्छति । साधुः स्वर्गान्गच्छति ।
4. śūdrā ... gacchati (naraka)
शूद्रा ... गच्छति (नरक)
sūdro narakaṃ / narakān gacchati.
शूद्रो नरकं गच्छति । शूद्रो नरकान्गच्छति ।
5. ... jayati (śūdra)
... जयति (शूद्र)
śūdraṃ jayati. śūdrāñ jayati.
शूद्रं जयति । शूद्रञ्जयति ।
6. ... labhate (dhenu, paśu, phala)
... लभते (धेनु, पशु, फल)
dhenuṃ labhate. dhenūr labhate. paśuṃ labhate. paśūṃḷ labhate. phalaṃ labhate. phalāni labhate.
धनुं लभते । धेनूर्लभते । पशुं लभते । पशूंल्लभते । फलं लभते । फलानि लभते ॥
B) Formas verbales pertinentes appone:
1. sādhuḥ svargam ... (āp, gam, aś)
साधुः स्वर्गम् ... (आप्, गम्, अश्)
sādhuḥ svargam āpnoti. sādhuḥ svargaṃ gacchati. sādhuḥ svragam aśnute.
साधुः स्वर्गमाप्नोति । साधुः स्वर्गं गच्छति । साधुः स्व्रगमश्नुते ।
2. brāhmaṇaḥ somam ... (su) (2 Formen)
ब्राह्मणः सोमम् ... (सु)
brāhmaṇaḥ somaṃ sunoti / sunute.
ब्राह्मणः सोमं सुनोति । ब्राह्मणः सोमं सुनुते ।
3. sādhur gurum ... (śru)
साधुर्गुरुम् ... (श्रु)
sādhur guruṃ śṛṇoti.
साधुर्गुरुं शृणोति ।
4. devī ... (kup, krudh)
देवी ... (कुप्, क्रुध्)
devī kupyati. devī krudhyati.
देवी कुप्यति । देवी क्रुध्यति ।
C) In sententiis exercitiis B) agens, objectum et verbum in plurali appone.
1. sādhavaḥ svargān āpnuvanti. sādhavaḥ svargān gacchanti. sādhavaḥ svargān aśnuvate.
साधवः स्वर्गानाप्नुवन्ति । साधवः स्वर्गान्गच्छन्ति । साधवः स्वर्गानश्नुवते ।
2. brāhmanāḥ somaṃ sunvanti.
ब्राह्मणाः सोमं सुन्वन्ति ।
3. sādhavo gurūñ chrṇvanti / śṛṇvanti.
साधवो गुरूञ्छृण्वन्ति । साधवो गुरूञ्शृण्वन्ति ।
4. devyaḥ kupyanti. devyaḥ krudhyanti.
देव्यः कुप्यन्ति । देव्यः क्रुध्यन्ति ।
D) In Ātmanepada appone:
1. sunvanti.
सुन्वन्ति
sunvate.
सुन्वते ।
2. nayanti.
नयन्ति
nayante.
नयन्ते ।
3. sunoti.
सुनोति
sunute.
सुनुते ।
4. yajati.
यजति
yajate.
यजते ।
E) Formate ad omnes nomina hactenus didictae accusativum (dvitīyā) sg. et pl.
F) Traducite:
1. narakāṃś ca svargāṃś ca gacchanti.
नरकांश्च स्वर्गांश्च गच्छन्ति
Ii ad caelum et inferna vadunt.
2. gurūṃs tu śṛṇvanti.
गुरूंस्तु शृण्वन्ति
Ii autem magistros audiunt.
3. Śūdras caelum adipiscitur.
śūdrāḥ svargam āpnuvanti.
शूद्राः स्वर्गमाप्नुवन्ति ।
4. Kṣatriyae deas cum sacrificiis ut hostiarii venerantur.
kṣatriyā devīr yajante.
क्षत्रिया देवीर्यजन्ते ।
5. Vaiśyae mulieres deos cum sacrificiis venerantur.
vaiśyā devatā yajante.
वैश्या देवता यजन्ते ।
6. DOMINUS irascitur.
īśvaraḥ kupyati / īśvaraḥ krudhyati.
ईश्वरः कुप्यति । ईश्वरः क्रुध्यति ।
7. śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ chando jyotiṣam aṅgāni. (Secundum Kauṭilīya-arthaṣāstra 1.3.3.) Explicatio: chando = Nom., Akk. sg. ad chandas n.)
शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमङ्गानि
Scientiae auxiliares Vedicarum sunt: doctrina pronunciationis, ritualistica, grammatica, explicatio verborum, metrica, doctrina calendarii.
8. Cui deo hoc Brahman sacrificat?
ayaṃ brāhmaṇaḥ kaṃ devaṃ yajati / yajate?
अयं ब्राह्मणः कं देवं यजति / यजते ।
9. Quid hic vir sanctus manducat?
ayaṃ sādhuḥ kiṃ khādati?
अयं साधुः किं खादati ।
10. Quid hi (hic) premunt?
ete kiṃ sunvanti / sunvate?
एते किं सुन्वन्ति / सुन्वते ।
11. Ille est magister. Ad eum auditur (= audiunt ii).
sa guruḥ. enaṃ śṛṇvanti.
स गुरुः । एनं शृण्वन्ति ॥
Abb.: स गुरुः । एनं शृण्वन्ति ॥
(Fons imaginis: Detalia)