Lectio 45

45.1. Formatios verborum personae secundae (मध्यमः) stemmatibus athematicis sine suffixo vocali terminato (continuatio)

45.1.1. Tertia classis praesentis (जुहोत्यादि)

हु 3P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	जुहोषि	जुहुथ	<जुहुषे>	<जुहुध्वे>
Imperfekt लङ्	अजुहोस्	अजुहुत	<अजुहुथास्>	<अजुहुध्वम्>
Optativ विधिलिङ्	जुहुयास्	जुहुयात	<जुह्वीथास्>	<जुह्वीध्वम्>

धा 2U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	दधासि	धत्थ aus: dadh + tha	धत्से	धद्ध्वे
Imperfekt लङ्	अदधास्	अधत्त	अधत्थास्	अधद्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	दध्यास्	दध्यात	दधीथास्	दधीध्वम्

45.1.2. Septima classis praesens (रुधादि)

Si consonans finalis k/g radicis inter nasalem ṅ et dentalem terminationis ponitur, potest vel k/g cadere

e.g. युज् 3.sg.Ind.Praes.Ā युङ्क्ते vel युsig[ङ्ते]

युज् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	युनक्षि yu-na-j + si	युङ्क्थ युङ्थ	युङ्क्षे	युङ्ग्ध्वे युङ्ध्वे
Imperfekt लङ्	अयुनक् aus: a-yu-na-j + s	युङ्क्त अयुङ्त	अयुङ्क्थास् अयुङ्थास्	अयुङ्ग्ध्वम् अयुङ्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	युञ्ज्यास्	युञ्ज्यात	युञ्जीथास्	युञ्जीध्वम्

रुध् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Präsens लट्	रुणत्सि ru + na + dh + si	रुन्द्ध ru-n-dh + tha	रुन्त्से	रुन्द्ध्वे
Imperfekt लङ्	अरुणत् aus a-ru-ṇa-dh + s sig[अरुण्स्] (unregelm.!)	अरुन्द्ध a-ru-n-dh + ta	अरुन्द्धास्	अरुन्द्ध्वम्
Optativ विधिलिङ्	रुन्ध्यास्	रुन्ध्यात	रुन्धीथास्	रुन्धीध्वम्

45.2. Vocativus Singularis (आमन्त्रितमेकवचने)

Plurimi vocativi singularis sunt radix cum gradu pleno fine.

e.g. देव, कवे, शत्रो, राजन्, पितर् etc.

Exceptiones sunt feminina in -ā et -ī, necnon radices in -in, quarum vocativus singularis praecipue memorandus est.

	Vocativus Singularis
Neutra in -a	देव
Neutra in -a	फल
Feminina in -ā	देवते
Neutra in -i	कवे
Feminina in -i	मते
Neutra in -u	शत्रो
Feminina in -u	धेनो
Feminina in -ī	देवि
Neutra in -ṛ	पितर्
Feminina in -ṛ	मातर्
Neutra in -an	राजन्
Neutra in -an	नामन् नाम
Neutra in -man/-van	आत्मन्
Neutra in -in	बलिन्
Neutra in -ant	बलिन् बलि
mahānt m.	महन्
mahānt n.	महत् = Nominativ
Neutra in -mant/-vant	गुणवन्
Neutra in -mant/-vant	गुणवत् = Nominativ
Pronomina	non fit vocativus

Tab.: भवति किं करोषि
(Fons imaginis: Detalia)

45.3. Lexicon

वा ... वा : sive ... sive

45.4. Exercitatio

A) Vertite in Sanscritum (pro formis praeteriti temporis utere Imperfecto <लङ्>):

Tu scindis (buddhisticam) Ecclesiam.

de scissione Ecclesiae (सङ्घभेद) vide:

Payer, Alois <1944 - >: Vinayamukha : Fundamenta regulorum monasticorum et iuris canonici Theravāda. -- Pars I. -- (Materialia ad fundamenta Buddhismi). -- URL: http://www.payer.de/buddhgrund/vinaya01.htm

Terramne fructu percepisti?

A Rege munus accepisti?

4. Vir sancte, cur non times pericula?

5. Pater, quo relinquis familiam?

6. Śūdrā,ne onus in domum divitis Brahmanae portasti?

7. Dea, debes votum felicitatis Vaiśyae, qui merita fecit, implere.

8. Elephantī, vincula non frangite.

9. Vir leoni similis, cur totam mentem tuam in Absolutum (Brahman) non dirigis?

10. Poeta, mundos mensus esne?

B) Vertite:

अर्जुन हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीं । तस्माद्भवता योध्यम् ॥१॥

भवति कथमनन्तदुःखमरुणत् ॥२॥

ब्राह्मण किमग्नौ घृतमजुहोः ॥३॥

शत्रो शस्तेण जीवं न छिनत्सि ॥४॥

Fig.: कन्ये किं लिखसि
(Fons imaginis: Detalia)

lekt4501.jpg: Textilis impressio blocularis, Ahmedabad. -- Fons imaginis: Daveybot. -- http://www.flickr.com/photos/davemorris/316429534/. -- Accessus die 2009-01-08. -- Licentia Creative Commons (Attributio, usus non commercialis, share alike)

lekt4502.jpg: Fons imaginis: John Isaac / World Bank. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2348425672/. -- Accessus die 2009-01-08. -- Licentia Creative Commons (Attributio, usus non commercialis, nulla mutatio)