Lectio 45

45.1. Formation of the verbal forms of the second person (मध्यमः) athematic stems without vocally ending suffix (continuation)

45.1.1. Third present class (जुहोत्यादि)

हु 3P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indicative Present लट्	जुहोषि	जुहुथ	जुहुषे	जुहुध्वे
Imperfect लङ्	अजुहोस्	अजुहुत	अजुहुथास्	अजुहुध्वम्
Optative विधिलिङ्	जुहुयास्	जुहुयात	जुह्वीथास्	जुह्वीध्वम्

धा 2U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indicative Present लट्	दधासि	धत्थ aus: dadh + tha	धत्से	धद्ध्वे
Imperfect लङ्	अदधास्	अधत्त	अधत्थास्	अधद्ध्वम्
Optative विधिलिङ्	दध्यास्	दध्यात	दधीथास्	दधीध्वम्

45.1.2. Seventh present class (रुधादि)

If a final k/g of the root comes to stand between the nasal ṅ and a dental of the ending, then k/g may optionally fall away

e.g. युज् 3.sg.Ind.Pres.Ā युङ्क्ते or युङ्ते

युज् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indicative Present लट्	युनक्षि yu-na-j + si	युङ्क्थ युङ्थ	युङ्क्षे	युङ्ग्ध्वे युङ्ध्वे
Imperfect लङ्	अयुनक् aus: a-yu-na-j + s	युङ्क्त अयुङ्त	अयुङ्क्थास् अयुङ्थास्	अयुङ्ग्ध्वम् अयुङ्ध्वम्
Optative विधिलिङ्	युञ्ज्यास्	युञ्ज्यात	युञ्जीथास्	युञ्जीध्वम्

रुध् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indicativus Praesens लट्	रुणत्सि ru + na + dh + si	रुन्द्ध ru-n-dh + tha	रुन्त्से	रुन्द्ध्वे
Imperfectum लङ्	अरुणत् aus a-ru-ṇa-dh + s अरुण्स् (irregulare!)	अरुन्द्ध a-ru-n-dh + ta	अरुन्द्धास्	अरुन्द्ध्वम्
Optativus विधिलिङ्	रुन्ध्यास्	रुन्ध्यात	रुन्धीथास्	रुन्धीध्वम्

45.2. Vocativus Singularis (आमन्त्रितमेकवचने)

Plerique vocativi singularis sunt radix cum gradu pleno finali.

e.g. देव, कवे, शत्रो, राजन्, पितर् etc.

Exceptiones sunt feminina in -ā et -ī necnon radices in -in, quorum vocativus singularis praecipue memorandus est.

	Vocativus Singularis
Masculina in -a	देव
Neutra in -a	फल
Feminina in -ā	देवते
Masculina in -i	कवे
Feminina in -i	मते
Masculina in -u	शत्रो
Feminina in -u	धेनो
Feminina in -ī	देवि
Masculina in -ṛ	पितर्
Feminina in -ṛ	मातर्
Masculina in -an	राजन्
Neutra in -an	नामन् नाम
Masculina in -man/-van	आत्मन्
Masculina in -in	बलिन्
Masculina in -ant	बलिन् बलि
mahānt m.	महन्
mahānt n.	महत् = Nominativus
Masculina in -mant/-vant	गुणवन्
Neutra in -mant/-vant	गुणवत् = Nominativus
Pronominalia	vocativus non formatur

Fig.: भवति किं करोषि
(Fontes imaginis: Detalia)

45.3. Glossarium verborum

वा ... वा : sive ... sive

45.4. Exercitatio

A) In Sanscritum vertite (pro formis praeteriti temporis Imperfectum लङ् adhibete):

1. Sanghān (Buddhisticōrum) scindis.

de schismate communitatis (सङ्घभेद) vide:

Payer, Alois (1944–): Vinayamukha : Elementa fundamentalia regulārum monasticārum et iuris canonici Theravādīnōrum. -- Pars I. -- (Materialia ad elementa fundamentalia Buddhismī). -- URL: http://www.payer.de/buddhgrund/vinaya01.htm

2. Terram frūctūs vestrōs percepistisne?

3. Mūnē dōnum accēpistine?

4. O vir sancte, cur periculīs nōn timēs?

5. Pater, quo familiam relinquis?

6. O mulier Śūdrā, onus in domum divitis Brahmanae portāvistine?

7. O dea, votum felicitātis Vaiśyae, qui merita gessit, perficere debēs.

8. O elephanti, vincula frangere nōn debētis.

9. O vir leōnis similis, cur totam mentem in Absolutum (Brahman) nōn dirigis?

10. O poēta, mundōs mīsusne es?

B) Vertite:

अर्जुन हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीं । तस्माद्भवता योध्यम् ॥१॥ भवति कथमनन्तदुःखमरुणत् ॥२॥ ब्राह्मण किमग्नौ घृतमजुहोः ॥३॥ शत्रो शस्तेण जीवं न छिनत्सि ॥४॥

Fig.: कन्ये किं लिखसि
(Fontes imaginis: Detalia)