Exercitatio 49
Formas sequentes determinate:
| Nr. | Form | Determinatio |
|---|---|---|
| १. | गृहाणि | sig[गृह] n.: Nom. Akk. Pl. n. |
| २. | नमानि | sig[नम्] 1P: Imp. 1. Sg. P. |
| ३. | नामानि | sig[नामन्] n.: Nom. Akk. Pl. n. |
| ४. | नामनि | sig[नामन्] n.: Lok. Sg. n. (prope नाम्नि) |
| ५. | मत्यै | sig[मति] f.: Dat. Sg. f. |
| ६. | मन्यै | sig[मन्] 4Ā: Imp. 1. Sg. Ā. |
| ७. | मान्यै | sig[मन्] 4Ā: Caus. Pass. Imp. 1. Sg. |
| ८. | मान्यैः | sig[मन्] 4Ā: Caus. Gerundiv Instr. Pl. m. n. |
| ९. | अहम् | Ego: Nom. Sg. |
| १०. | अहन् | sig[हन्] 2P: Impf. 2. 3. Sg. P. |
| ११. | आत्थ | sig[अह्]: Perf. 2. Sg. P. |
| १२. | आत्त | sig[अद्] 2P: Impf. 2. Pl. P. |
| १३. | आध्वम् | sig[आस्] 2Ā: Impf. 2. Pl. Ā.; Imper. 2. Pl. Ā. |
| १४. | अत्थ | sig[अद्] 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| १५. | ते | sig[त्वम्]: enclit. Dat. Gen.; sig[तद्]: Nom. Pl. m. |
| १६. | स्थ | sig[अस्] 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| १७. | तस्थ | sig[स्था] 1P: Perf. IV. 2. Pl. P. |
| १८. | तस्य | sig[तद्]: Gen. Sg. m. n. |
| १९. | दाता | sig[दातृ]: Nom. Sg. m. |
| २०. | तता | sig[तन्] 8U: PPP Nom. Sg. f. |
| २१. | तथा | "ita" |
| २२. | तदा | "tum, tunc" |
| २३. | तुद | sig[तुद्] 6U: Imper. 2. Sg. P. |
| २४. | शेकिथ | sig[शक्] 5P: Perf. Vb. 2. Sg. P. (prope शशक्थ) |
| २५. | अनृतम् | sig[अनृत] n.: Nom. Akk. Sg. n. |
| २६. | अदूष्यः | sig[दुष्] 4P: Caus. Gerundiv Nom. Sg. m. + अ- |
| २७. | अदुष्यः | sig[दुष्] 4P: Impf. 2. Sg. P. |
| २८. | त्वत् | sig[त्वम्]: Abl. Sg. |
| २९. | यदि | "si" |
| ३०. | यति | sig[इ] 2P: Part. Präs. P. Lok. Sg. m. n.; Vok. Sg. f. |
| ३१. | याति | sig[या] 2P: Ind. Präs. 3. Sg. P. (sic, correctio: 3. Sg.); Part. Präs. P. Lok. Sg. m. n. |
| ३२. | यातुः | sig[यातृ]: Abl. Gen. Sg. m. |
| ३३. | यतः | "unde"; sig[इ]: Part. Präs. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; sig[यम्] 1P: PPP Nom. Sg. m. |
| ३४. | यातः | sig[यातृ]: Vok. Sg. m.; sig[या]: Part. Präs. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; PPP Nom. Sg. m. |
| ३५. | आसीथाः | sig[आस्] 2Ā: Opt. 2. Sg. Ā. |
| ३६. | वक्थ | sig[वच्] 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| ३७. | बन्धनीय | sig[बन्ध्] 9P: Gerundiv Vok. Sg. m. n. |
| ३८. | गायी | sig[गायिन्]: Nom. Sg. m. |
| ३९. | मह्यम् | sig[अहम्]: Dat. Sg. |
Abb.: गायी
(Fons imaginis: Detalia)
बाण (७. saec. p. Chr.): कादम्बरी
Quaestiones regis शूद्रक ex विदिशा ad psittacum वैशम्पायन:
नरपतिरब्रवीत् । आस्तां तावत्सर्वमेवेदम् । अपनयतु नः कुतूहलम् । आवेदयतु भवानादितः प्रभृति कार्त्न्येनात्मनो जन्म कस्मिन्देशे । भवान्कथं जातः । केन वा नाम कृतम् । का माता । कस्ते पिता । कथं वेदानामागमः । कथं शास्त्राणां परिचयः । कुतः कलाः समासादिताः । किं जन्मान्तरानुस्मरणमुत वरप्रदानम् । अथवा विहंगवेषधारी कश्चिच्छन्नं विवससि । क्व वा पूर्वमुषितम् । कियद्वा वयः । कथं पञ्जरबन्धः । कथं चाण्डालहस्तगमनम् । इह वा कथमागमनमिति ॥
वैशम्पायनस्तु स्वयमुपजातकुतूहलेन सबहुमानमवनि्पतिना पृष्टो मुहूर्तमिव ध्यात्वा सादरमब्रवीत् । देव मतीयं कथा । यदि कौतुकमाकर्ण्यताम् ॥
Rex ait: "Sinamus haec ita esse! Curiositatem nostram sati facite! Domine, narrate nobis ab initio: In qua terra nati estis? Quis vobis nomen dedit? Quae mater vestra est? Quomodo Vēdas accepistis? Quomodo cum doctrinis cognovistis? Unde artes acquisivistis? An ad anteriores nativitates meminisse potestis an vota implere? Aut vestem avis induens, latebram inhabitatis? Aut ubi ante habitastis? Aut quot annos natus estis? Quomodo in caveam captus es? Et quomodo in manus Cāṇḍālarum venistis? Aut quomodo huc pervenistis?"
Vaiśampāyana autem, a Domino terrae sponte nata curiositate magna reverentia interrogatus, momentulum cogitavit et deinde plenus honoris respondit: "Rex, haec longa historia est. Si vos interest, auribus meis uti sinite!"
Abb.: शुकः
(Fons imaginis: Detalia)