Quelle & Urheberrecht

Glossarium Sanscritum–Latinum

Ex indicibus verborum cursus Sanscritici Aloysii Payer collectum.

---

अ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
अगार	agāra	n	domus, patria	36
अग्नि	agni	m	ignis, deus Agni	2
अजिन	ajina	n	pelvis antilopis, praesertim pellis nigrae antilopis (Hirschziegenantilope : Antilope cervicapra L. ). Originem duxit	51
अञ्जलि	añjali	m	Duae manus ad reverentiam alte coniunctae	36
अञ्ज्	añj	7P	unguere, linire	31
अटवी	aṭavī	f	silva	51
अणु	aṇu	—	tenuis, subtilis, valde parvus; m.: Atomum	25
अतस्	atas	—	inde, deinde, ideo, hinc (radix pronominalis a- "hic" + casus ablativus -tas)	24
अति	ati	—	super, supra - viam, ultra (in loco, in tempore, numero, quantitate, ordine, potentia, intensitate), nimis	41
अतिथि	atithi	m	hospes	51
अथवा	athavā	—	aut (praepositum)	15
अद्य	adya	—	today	48
अधि	adhi	—	super, super, ex, cum relatione ad	20
अधिक	adhika	—	superfluus, additus, maior, melior, extraordinarius	23
अधिक	adhika	3	adicio, superfluo, extraordinarius	43
अध्यक्ष	adhyakṣa	m	curator, praefectus; testis oculatus	24
अध्यापन	adhyāpana	n	docere, doctrina	16
अनगार्य	anagārya	n	Paupertas monachi buddhistici vel novitii	36
अनसूया	anasūyā	f	Non-murmuratio, invidiae carens	16
अनु	anu	—	post, per, super - huc, secundum, ad, post - de	36
अनुकृ	anukṛ	—	imitari, facere	36
अनुगम्	anugam	—	sequi, pergere	36
अनृशंस्य	anṛśaṃsya	n	non-malitia	16
अनेक	aneka	3	multi (non pauci)	42
अन्त	anta	m	finis, terminus	18
अन्तरे	antare	Adv	interea	42
अन्तर्	antar	Adv	intus, in interiore parte ; Postpositio cum Gen. Loc. (, ): intra, in medio ; Postpositio cum Gen. Abl. (, ): e ... fora	52
अन्यथा	anyathā	Adv	aliter, alioquin, falso, inrite	25
अन्यद्	anyad	3	alter (declinatio ut )	43
अन्योन्य	anyonya	3	mutuo, sibi invicem	52
अपवर्ग	apavarga	m	finis, liberatio	20
अपोह	apoha	m	Negatio ( + )	24
अभि	abhi	—	be-, post - huc, ad - huc, contra, in - intro, in respectu ad, super, apud	24
अभि	abhi	—	ad, post, huc, illuc, contra, in, respiciens, super, ad	36
अभिगम्	abhigam	—	adire, appropinquare	36
अभिनिवेष	abhiniveṣa	m	Inclinatio, pertinacia, instistentia; specialiter: adhaesio ad corpus tanquam proprium	5
अभ्यन्तर	abhyantara	3	interior, proximus; m. proximior consanguineus, indigena	51
अरण्य	araṇya	n	solitudo, silva	51
अरि	ari	m	inimicus (secundum Thieme, De hospite in Ṛgveda: originem = hospes)	15
अर्जुन	arjuna	m	Arjuna, unus e quinque filiis . Heros in (vide Basham, Mirabilia pp. 409 - 414)	42
अर्थ	artha	m	Finis, scopum, significatio (verbi), divitiae, possessio, facultas. (Acc.), (Instr.) cum Gen. vel ut pars posterior Tatp	19
अर्ध	ardha	3	dimidius, -a, -um; m.n. pars	15
अर्ह	arha	m	"Debes"))	22
अर्हन्त्	arhant	—	dignus. In Buddhismo et Iainismo: qui ultimam liberationem adeptus est	22
अलंकार	alaṃkāra	m	ornamentum, instrumentum ornatorium (in poesi)	24
अलम्	alam	Adverb	satis, sufficiens, (alicui, alicui rei) par; cum dativo: satis pro, sufficiens pro, par esse; cum ablativo: satis cum, d	24
अल्प	alpa	3	parvus, humilis	43
अव	ava	—	deorsum, infra, procul, ab-	40
अवज्ञान	avajñāna	n	contemnere	29
अवतार	avatāra	m	(descendens, descensus) incarnatio dei, praesertim Viṣṇus decem incarnationes (s. Basham, Mirabilia p. 304 - 309)	40
अवनि	avani	f	terra	49
अविद्या	avidyā	f	ignorantia, nonscientia	5
अशोक	aśoka	3	liber a cura; Arbor Ashoka = Saraca asoca (Roxb.) Wilde; Nomen imperatoris Aśoka ( प्रियदर्शी) (circiter 304 – 232 a	38
अश्	aś	9P	edere, consumere	30
असित	asita	—	ater, niger	20
अस्मिता	asmitā	f	"egoitas", id est falsa opinio: ego sum, qui videt etc	3
अहिंसा	ahiṃsā	f	non laedens quicquam, non violatio, non violentia	16
अह्	ah	—	loqui, dicere	36

आ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
आख्यान	ākhyāna	n	narratio	24
आजीव	ājīva	m	sustentatio	16
आटोप	āṭopa	m	vanitas, superbia	42
आत्मन्	ātman	m	se, propria persona, intima essentia. Philosophice et in doctrinis liberationis: Absolute in individuo, quod tamen inter	38
आदर	ādara	m	Consideratio, observantia, reverentia	49
आदर्श	ādarśa	m	speculum	52
आदाय	Absol.	—	cum Acc.: comitatus, cum	33
आदि	ādi	m	initium	18
आदित्य	āditya	m	sol; pl.: Āditya : classis quaedam deorum	50
आदृत	ādṛta	3	aestimatus	36
आनन्द	ānanda	m	voluptas, laetitia	43
आन्वीक्षिकी	ānvīkṣikī	f	philosophia (scientia quae per rationes logice correctas ad suas conclusiones pervenit)	3
आपण	āpaṇa	m	Forum	43
आपान	āpāna	—	convivium	51
आम्	ām	—	ita	43
आयुर्वेद	āyurveda	m	systema medicinale traditionale Indiae	49
आयुस्	āyus	n	aetas (vita integra, quae vivitur si nihil intercedat)	49
आर्य	ārya	3	arius, nobilis ; m. Arius (ipsa appellatio antiquorum Indorum Sanscritum loquentium, scilicet: Hospitabilis (Thieme)) ;	15
आश्रम	āśrama	—	eremium, status vitae, aetas vitae (scilicet ut , , et forte ut ; vide Basham, Mirabilia p. 159sqq.)	20
आसन	āsana	n	sedere, sedium; etiam: positiones sedendi yoginī	17
आस्	ās	2Ā	sedere	17

इ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
इत्थम्	ittham	Adv	sic, ita	43
इन्द्र	indra	m	Princeps, Primus, Optimus inter ; Rex deorum Indra	15
इन्द्रिय	indriya	n	vis, organum sensus	24
इव	iva	—	quasi, ut (in comparationibus: = "vir ut tigris", "vir tigrinus"	15
इष्	iṣ	—	mittere	42
इह	iha	—	hic, hic in terra, huc; nunc. Ante substantiva in locativo () idem ac	50

ई

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
ईक्ष्	īkṣ	—	videt	20
ईक्ष्	īkṣ	1Ā	videt, (re)spicit, contemplatur	36
ईश्वर	īśvara	m	Dominus, rector, deus (monoteisticus)	2

उ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
उत	uta	—	et, quoque, an	49
उत्तम	uttama	3	summus, optimus	43
उत्साद	utsāda	m	interitus	51
उदक	udaka	n	aqua	18
उदक	udaka	n	Aqua	38
उद्	ud	—	sursum, deorsum, foras, e, ex-	20
उद्	ud	—	sursum, deorsum, effero, foras, ex, e-	29
उपमा	upamā	f	comparatio	33
उपहार	upahāra	m	oblatio, sacrificium, donum	51
उपाध्याय	upādhyāya	m	magister	36
उपेक्षा	upekṣā	f	neglectio, aequanimitas	3

ऊ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
ऊह	ūha	m	consideratio, argumentum	24
ऊहापोह	ūhāpoha	m	Disputatio pro et contra	24

ऋ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
ऋध्	ṛdh	—	pro	20

ए

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
एकत्र	ekatra	Adv	loco uno	51
एव	eva	—	praecedens emphaticum reddit, Germanice saepe accentui respondet, veluti emoticonum <!>, exempli gratia "veritas	15

ओ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
ओष्ठ	oṣṭha	m	Labrum	20

औ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
औपकारिक	aupakārika	3	- : utilis	24

क

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
कदली	kadalī	f	bananum (Musa sp.)	52
कन्या	kanyā	f	puella iuvenis, filia, virgo	41
कम्	kam	10Ā	amare	28
कर	kara	—	faciens, agens, efficiens	20
करुणा	karuṇā	f	misericordia, miseratio	3
कर्गल	kargala	n	charta	43
कर्मन्	karman	n	ad 8U: actio, res gesta, opus; opus sacrum, sacrificium; Karma: actio praeterita, quae postea fructus suos fert (e.g. in	38
कर्मविपाक	karmavipāka	m	circulus factorum = bona malaque consequentia factorum in existentiis praecedentibus (ad -)	38
कलत्र	kalatra	—	uxor, femina	51
कला	kalā	f	ars	49
कल्प	kalpa	m	lex, mos, ritus ; Aetas mundana (ad )	50
कल्पना	kalpanā	f	fictio mentalis, adsumptio rei non existentis in re vera, fictio	40
कल्याण	kalyāṇa	3	pulchra	50
कवि	kavi	m	Poeta	2
काम	kāma	m	voluntas, cupiditas, donum optatum, voluptas sensuum, amor; deus amoris Kāma	5
कामम्	kāmam	—	pro arbitrio, pro libidine	22
काल	kāla	m	tempus, (rectus) tempus ; fatum, mors ; deus mortis Kāla	15
कालन	kālana	n	silva	51
कियत्	kiyat	3	quam magnus	43
किल्बिष	kilbiṣa	n	culpa, iniuria, peccatum	25
कु	ku	—	ut pars prior compositionum: malus	50
कुप्य	kupya	n	productum silvae, metallum (non pretiosum)	24
कुमार	kumāra	m	princeps	42
कुमार	kumāra	m	liber, iuvenis, princeps; cognomen / Murugan = முருகன் = മുരുകന്‍ / Subrahmanya = ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ	48
कुमारी	kumārī	f	puella, filia	48
कुल	kula	n	grex, multitudo, genus, origo, familia	15
कुलूहल	kulūhala	n	curiositas, interest	49
कृ	kṛ	—	se inclinans, colens, salutans	24
कृतम्	kṛtam	—	= "Factum est cum ira = desiste ab ira!"	24
कृत्स्न	kṛtsna	3	totus, integer	49
केवलम्	kevalam	Adv	tantum, solum, plane	41
कोविद	kovida	3	peritus in ( )	52
कौमर	kaumara	n	pueritia	48
कौशिक	kauśika	m	ulula	51
क्रमयति	kramayati	—	br	35
क्रमितुम्	kramitum	—	br	35
क्रमिष्यति	kramiṣyati	—	br	35
क्रम्	kram	1U	gradiuntur, ambulant	35
क्रम्यते	kramyate	—	br	35
क्रा	PPP	—	br	35
क्रिया	kriyā	f	actio, actio sacra, sacrificium, caerimonia (ad 8)	20
क्री	krī	9U	emere	30
क्रूर	krūra	3	rudis, crudelis	51
क्रोध	krodha	m	Ira	5
क्लेश	kleśa	m	dolor, plag	5
क्षत्रिय	kṣatriya	m	Kṣatriya (ordo principum et militaris)	2
क्षत्रिया	kṣatriyā	f	Kṣatriya femina	3
क्षत्रियी	kṣatriyī	f	uxor Kṣatriyae	3
क्षमा	kṣamā	f	patientia, longanimitas, clementia	16
क्षिप्	kṣip	6P	iacere, fundere	49
क्षिप्त	kṣipta	—	br	32
क्षिप्यते	kṣipyate	—	br	32
क्षेपयति	kṣepayati	—	br	32
क्षेप्स्यति	kṣepsyati	—	br	32
क्षेम	kṣema	n	quies, pax, prosperitas, possessio certa	16
कॢप्	kḷp	1Ā	ordinem rectum habere, convenire (Loc.) ; se formare, se constituere ; ad aliquid se determinare, se accommodare (Dat.)	40

ख

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
खन्	khan	1U	fodere	51
खिल	khila	m	ager desertus, terra inculta	52
ख्या	khyā	2P	videt, visus fit; nominat, explicat, communicat	24
ख्या	khyā	2P	reicere, aspernari	44

ग

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
गम्	gam	—	occur, reach, attain	20
गर्भ	garbha	—	"interius", e.g	19
गर्भगृह	garbhagṛha	—	Volwahsen, A.: India: Aedificationes Hinduorum, Buddhistarum et Iainarum. -- Monachium, 1968)	19
गर्ह्	garh	1Ā	increpare, reprehendere	51
गापयति	gāpayati	—	br	35
गास्यति	gāsyati	—	br	35
गीत	gīta	—	br	35
गीयते	gīyate	—	br	35
गुप्त	gupta	3	custodit, protegit	29
गुरु	guru	3	gravis, magni momenti, colendus	2
गुर्वी	gurvī	f	fem. ad guru	3
गृह	gṛha	n	domus	10
गृहस्थ	gṛhastha	3	domi constitutus; m. paterfamilias (qui in 2. constitutus est)	29
गृहीत	gṛhīta	—	br	32
गृह्यते	gṛhyate	—	br	32
गै	gai	1P	cantant, cantico recitant, carmine proferunt	35
गोदान	godāna	n	datio vaccae / vaccae; secunda tonsionis caerimonia (unus )	25
ग्रस्	gras	1Ā	edere, devorare	29
ग्रह	graha	m	arripere, araptor, crocodilus, stella errans	46
ग्रहण	grahaṇa	n	apprehensio	24
ग्रहीष्यति	grahīṣyati	—	br	32
ग्रह्	grah	9U	arripere, prehendere, capere	46
ग्राहयति	grāhayati	—	br	32
ग्लै	glai	—	aversationem sentire, evanescere	36

घ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
घात	ghāta	m	Morsio	17
घृत	ghṛta	n	Butyrum clarificatum, ghee ( / گھی / ঘী)	33
घ्रा	ghrā	1P	odorem capere	36

च

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
चक्र	cakra	n	rota	52
चक्राम	cakrāma	—	br	35
चक्ष्	cakṣ	2Ā	videre	50
चतुर्थ	caturtha	3	quartus	15
चर	cara	m	id mobile = animalia (adversus plantas)	22
चरित्र	caritra	n	mos, consuetudo, ius consuetudinarium ; mutatio	48
चर्	car	—	votum exercere, praesertim castitas sexualis)	22
चल्	cal	1P	moveri	42
चाण्डाल	cāṇḍāla	—	infimus gradus Dalit	49
चाययति	cāyayati	—	br	32
चि	ci	5U	congerere, colligere	36
चित	cita	—	br	32
चित्त	citta	n	conscientia, cogitatio, mens	16
चिन्तापर	cintāpara	3	cogitationibus immersus	42
चिन्त्	cint	—	cogitare, meditari	51
चीयते	cīyate	—	br	32
चुर्	cur	—	furari	28
चेत्	cet	—	si; dummodo (numquam initium orationis stat)	30
चेष्यति	ceṣyati	—	br	32
चौल	caula	n	Cerimonia () tondendi capillos (aetatis annorum trium)	24
च्यु	cyu	1Ā	se movere, progredi, deorsum cadere	52

छ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
छन्न	channa	n	tegmen, latebra	49
छिद्	chid	7U	secare	31

ज

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
जगौ	jagau	—	br	35
जटा	jaṭā	f	crinis complexus (crinis ascetae)	51
जन्मन्	janman	n	nascentia	43
जव	java	3	celer, festinus	43
जाति	jāti	f	nativitas, species, casta (ad ut casta vide apud Basham, Mirabilia, p. 148ss.)	15
जाया	jāyā	f	uxor	48
जीव	jīva	m	vita, anima individualis	30
जीव्	jīv	—	vivere	16
जीव्	jīv	1P	vivere	30
ज्ञा	jñā	9U	cognoscere, agnoscere, scire, intellegere	30
ज्ञा	jñā	9U	cognoscere, intelligere	31
ज्ञा	jñā	—	aestimare, promittere; Ā: respondere, confirmare, affirmare, cognoscere	42
ज्ञा	jñā	—	iubere, praecipere	43
ज्ञाति	jñāti	m	(Sanguinis) cognatus ( cognati sunt qui noscuntur!)	30
ज्ञान	jñāna	n	cognitio	18
ज्ञान	jñāna	n	cognitio, scientia, cognitio (praesertim veritatum "altiorum" in religione et philosophia)	30

त

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
तत्त्व	tattva	n	vera natura, veritas, realitas ( + = haecitas)	24
तनु	tanu	—	gracilis	20
तनूकृ	tanūkṛ	—	minuere, infirmare	20
तन्त्र	tantra	n	Chorda ; Telae, textus; fundamentum, norma, regula; doctrina, opus didacticum; Tantra; formula magica; medium, callidita	48
तरय	taraya	3	tripertitus, ex tribus partibus constans	51
तर्हि	tarhi	—	tum, tunc ; ideo, ergo	43
तीक्ष्ण	tīkṣṇa	3	"ferox", acris, acutus, severus, vehemens, mordax	29
तीर्थ	tīrtha	n	vadum, locus balneorum sacrus, locus peregrinationis	40
तीर्थङ्कर	tīrthaṅkara	m	transgressor (super dolorem) = viginti quattuor Iainarum magistri	40
तुद्	tud	6U	colere	40
तुल्	tul	—	ponderare	43
तुल्य	tulya	3	aequalis, comparabilis ()	51
तुष्	tuṣ	4P	se contentum praebere, cum (, , , ) placere	46
तृण	tṛṇa	n	grashalm	24
तॄ	tṝ	1P	transire, transilire, se ab aliquo (Acc. = transilire aliquem)	40
त्याग	tyāga	m	renuntiatio, abstinentia, vitatio	25
त्रयी	trayī	f	numerus trium; praecipue tres Vēdae (Ṛgveda, Sāmaveda, Yajurveda)	5
त्रि	tri	3	tres	52
त्रिपिष्टप	tripiṣṭapa	n	caelum Indrae	52
त्रिवर्ग	trivarga	m	tris (e.g. , , ; aut: , , ; aut: , , )	52
त्रै	trai	1Ā	custodire, servare	52
त्वर्	tvar	1Ā	festinare	49

द

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
दण्ड	daṇḍa	m	baculus, virga, poena	18
दण्डनीति	daṇḍanīti	f	politica (compositum ex daṇḍa m. = "baculum, potestas, dominatio, poena" et nīti f. = "recta ductio")	5
दरैद्र	daraidra	—	brachium	20
दा	dā	3U	dare	33
दान	dāna	n	datio, donum, largitas	33
दायक	dāyaka	—	dans, largiens	20
दार	dāra	m	uxor	25
दास	dāsa	m	Servus, Seruus, Minister	15
दासी	dāsī	f	ancilla, serva, famula	15
दिन	dina	n	Dies	37
दिन	dina	n	dies	43
दिवानिशम्	divāniśam	—	die et nocte	48
दिव्य	divya	3	caelestis, divinus	52
दिश्	diś	—	monstrare, praecipere, iubere	17
दिष्टि	diṣṭi	f	praeceptio, felix casus	17
दिष्ट्या	diṣṭyā	—	(verbum: per fortunam felicem) O fortuna felix (exclamatio laetitiae et felicitatis)	17
दिह्	dih	2U	unguere, linire	51
दीर्घ	dīrgha	3	longus, -a, -um	49
दुहितृ	duhitṛ	f	filia	42
दुह्	duh	—	mulgere	17
दूत	dūta	m	nuntius, legatus	42
देव	deva	m	caelestis, deus; princeps, rex	2
देवता	devatā	f	deitas (abstracte et concreta)	3
देवी	devī	f	dea, praecipue Durgā f. = , uxor Śiva's =	3
देवृ	devṛ	m	Frater mariti (socer uxoris)	42
देश	deśa	m	locus, spatium, terra, regio	50
द्रव्य	dravya	n	res, facultas, bona materialia, pecunia	25
द्रु	dru	1P	currere, festinare	46
द्रुह्	druh	4P	laedere	49
द्विज	dvija	m	"Bis natus" (Initiati superiorum trium ordinum: Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya)	2
द्विजाति	dvijāti	3	Bisextus natus	5
द्विधा	dvidhā	—	bis, binis partibus	42
द्वेष	dveṣa	m	Odium	5
द्वेष	dveṣa	—	Odium	13

ध

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
धर्म	dharma	m	id quod firmum est et tenet = Dharma	25
धा	dhā	—	ponere, constituere, dividere	33
धान्य	dhānya	n	triticeum frustum	25
धीर	dhīra	3	firmus, constans, continuus, pertinax	52
धृ	dhṛ	1U	tenere, retinere	25
धेनु	dhenu	f	(vacca) lacuum	3
ध्यै	dhyai	1P	imaginārī, cogitāre	49
ध्रुव	dhruva	3	firmus, immutabilis	50

न

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
ननान्दृ	nanāndṛ	f	Soror viri	42
ननाश	nanāśa	—	br	35
नन्दिन्	nandin	3	gaudio (peculiari) notatus, laetus; m. nomen vehiculi () (taurus)	44
नन्द्	nand	1P	gaudere in ()	44
नप्तृ	naptṛ	m	nepos	42
नमस्	namas	n	adfectus, veneratio, salutatio (declinatio postea). Formula salutatoria	24
नम्	nam	—	flectere	20
नम्	nam	1P	se flectere, se inclināre, se curvare, se prostrāre	46
नवग्रह	navagraha	m	novem stellae errantes (non planetae!) (s. Basham, Mirabilia p. 493)	46
नशिष्यति	naśiṣyati	—	br	35
नश्	naś	4P	perire, interire, evanescere	35
नाभि	nābhi	f	umbilicus	20
नामन्	nāman	n	nomen	38
नाशयति	nāśayati	—	br	35
नि	ni	—	deorsum, sursum, introrsum, retrorsum	20
नि	ni	—	deorsum, sursum, introrsum, retrorsum	24
नि	ni	—	deorsum, inferius, introrsum, retrorsum	46
नित्य	nitya	—	semper, constans, aeternus	25
नित्यम्	nityam	Adv	semper, constanter semper	25
निरोध	nirodha	m	Stare, Ad-stare	16
निर्वाण	nirvāṇa	n	exstinctio, Nirvāṇa	38
निश्चित	niścita	3	decisa, constituta	43
निषेक	niṣeka	m	aspersio, fertilis, liquor, eiaculatio, caerimonia generationis	50
निस्	nis	—	foras, deorsum, efferre, proferre, ex, absque - a	52
नी	nī	—	ducere, docere, educare	25
नृप	nṛpa	m	"defensor virorum" = rex	20
नृशंस्य	nṛśaṃsya	n	malitia, nequitia	16
न्याय	nyāya	m	regula, principium, methodus, iudicium (iuridicum), logica (ex ni + i + a)	25
न्याय	nyāya	m	norma, regula, recta via et ratio; methodus, logica (a + )	29

प

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
पञ्जर	pañjara	n	cavea	49
पण्डित	paṇḍita	—	prudens, peritus (in)	19
पण्डित	paṇḍita	3	prudens, sapiens, doctus	50
पण्य	paṇya	3	venalis; n.: merx, negotium	43
पद	pada	n	gradus, locus, sedes	13
पर	para	3	(declinatio ut ) proculans, alienus, superior (), extremus, summus ; alius, alienus, inimicus ; m.: peregrinus	52
परम	parama	3	remotissimus, altissimus ; : melior quam, altior quam	49
परम्	param	Adv	magna ex parte, super eo, postea, sed tamen	52
परलौकिक	paralaukika	—	de altero mundo pertinens, transmundanus	20
परि	pari	—	circum, ad (locus, tempus), per	29
परिचय	paricaya	m	cognitio	49
परिचित	paricita	3	notus, cognitus	51
परिनिर्वाण	parinirvāṇa	n	perfecta extinctio, perfecta liberatio (ad mortem Buddhae aut Arhantis)	38
परिव्राजक	parivrājaka	m	vagus, monachus ambulans, peregrinus	29
पशु	paśu	m	animalium domesticorum, pecus (collectivum)	3
पश्चात्ताप	paścāttāpa	m	paenitentia	43
पा	pā	—	bibere (traditione ad primam classem relatum)	13
पात्र	pātra	n	Venerabilis, Magister, Dignus	40
पाद	pāda	m	pes, pars, versus	13
पालयति	pālayati	—	etiam synonymum cum	29
पितामह	pitāmaha	m	avus paternus	42
पितामही	pitāmahī	f	amita patris (avus mater)	42
पितृ	pitṛ	m	Pater	42
पितृव्य	pitṛvya	m	patruus (pater frater)	42
पिशित	piśita	n	(paratum) caro	51
पीड्	pīḍ	10P	premere, torquere ; urgerent, obsidere, fatigare	52
पुत्र	putra	m	filius	42
पुनर्	punar	Adverb	iterum, rursus, retro, sed	24
पुनर्	punar	—	iterum, saepe, retro, rursus; contra, autem (ante sonos sonoros praeter r-: )	29
पुनर्	punar	—	iterum, saepe, retro, iterum, contra, sed	30
पुनर्भव	punarbhava	m	Reincarnatio	30
पुरतस्	puratas	—	ante, in praesentia	43
पुरा	purā	Adv	olim, ante	42
पुरुष	puruṣa	m	homo, vir, servus	15
पुष्कल	puṣkala	3	pulcher, splendidus, copiosus	15
पुस्तक	pustaka	m	codex, liber	40
पू	pū	9U	purgare	30
पूजा	pūjā	f	honorificus, honorificus adventus, religiosa veneratio (Pūjā)	15
पूज्	pūj	10P	colere, venerari	29
पृथिवी	pṛthivī	f	terra	36
पृथु	pṛthu	—	lātus, amplus, magnus	20
पृष्ठ	pṛṣṭha	n	dorsum, posterior pars	36
पृष्ठम्	pṛṣṭham	—	post	36
पॄ	pṝ	3P	implere, perficere	33
प्रकृति	prakṛti	f	(ad + ) forma fundamentalis, status naturalis, natura; materia prima, substantia primaria	42
प्रजा	prajā	f	generatio, natus, progenies	29
प्रजापति	prajāpati	m	Dominus creaturarum, Deus creator	36
प्रज्ञा	prajñā	f	sapientia, cognitio	25
प्रणिधान	praṇidhāna	n	usus, industria, intentio erga, officium, meditatio, votum	20
प्रति	prati	—	retro, contra, adversus - huc	44
प्रति	prati	—	ad - versus, post, respectu	52
प्रतिमा	pratimā	f	effigies, imago	24
प्रतिमा	pratimā	f	effigies	33
प्रदान	pradāna	n	dare, donare; donum	25
प्रधान	pradhāna	3	principalis, optimus ; n.: maximum momenti	52
प्रभृति	prabhṛti	f	initium	18
प्रव्रज्या	pravrajyā	f	egressio domo ad sine domum; caerimonia, qua monachus novitius fit (Pali: )	44
प्रसङ्ग	prasaṅga	m	adhaesio, inclinatio ; occasio	48
प्रसूति	prasūti	f	natio, progenies	48
प्राणान्तिक	prāṇāntika	3	letalis, mortiferum afferens, ad vitam carceris	51
प्रिय	priya	—	amans, amicus	30
प्री	prī	9U	delectare, iuvare; amare, benevolus esse	36

ब

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
बन्दी	bandī	f	captiva, praeda	51
बन्ध्	bandh	9P	ligare, alligare	31
बलि	bali	m	tributum, donum, vectigal	51
बाण	bāṇa	m	sagitta, meta	42
बाधना	bādhanā	f	angustia, calamitas, poena	20
बाह्य	bāhya	3	extra, foris positus, externus	51
ब्रह्मचर्य	brahmacarya	—	castitas sexualis, vita celibatus	22
ब्रह्मन्	brahman	n	id absolutum, Veda (secundum Thieme originem: verbum verum, unde "verba veritatis")	38
ब्राह्मण	brāhmaṇa	m	Brahmanus (ordo spiritualis)	2
ब्राह्मणी	brāhmaṇī	f	Brahmanin	3
ब्रू	brū	—	loqui, dicere (alicui: accusativus duplicatus)	17

भ

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
भक्ति	bhakti	—	amor et reverentia erga deum personalem. de qua re vide Basham, Mirabilia pag. 332sqq.)	21
भञ्ज्	bhañj	7P	(aliquid) frangere	31
भद्र	bhadra	3	bonum, felix; vocativus: o mi amice!	43
भय	bhaya	n	metus, timor; periculum (sides subjectiva et objectiva)	33
भर्तृ	bhartṛ	m	Sustentator, Nutritor, Maritus	42
भार	bhāra	m	onus	28
भार	bhāra	m	onus	33
भार्या	bhāryā	f	"quae servanda est" = uxor	20
भार्या	bhāryā	f	Uxor ( = Gerundivum ad : quae ferenda est, quae sustinenda est, ius habens sustentationis)	42
भावना	bhāvanā	f	meditativa expansio (ad causativum)	20
भिक्षा	bhikṣā	f	elemosina mendicata, cibus mendicus	51
भिक्ष्	bhikṣ	—	deprecari	21
भिद्	bhid	—	findere	31
भी	bhī	3P	metuere (Abl., Gen.)	33
भुजंग	bhujaṃga	m	serpens	51
भुजङ्ग	bhujaṅga	m	Serpens	41
भुज्	bhuj	—	frui (e.g. cibum; "frui terra" = terram dominari)	31
भू	bhū	—	(circum fieri = circumdare =) superare, vincere ; negligere, contemnere	29
भू	bhū	1P	oriri, existere	31
भू	bhū	—	circumire, superare, vincere	46
भू	bhū	—	cognoscere, sentire, percipere, experiri	52
भृ	bhṛ	3U	portare, ferre; conservare, alere	33
भृत्य	bhṛtya	m	Subordinatus, servus	28
भोस्	bhos	—	exclamatio adhortationis, e.g.: heu, heda, o, ei, salve, hi! saepe non traducendum. Haec particula habet Sandhi speciale	46
भ्रंश	bhraṃśa	m	decessus	46
भ्रम्	bhram	1P	errare, vagari	46
भ्रातृ	bhrātṛ	m	frater	42

म

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
मणि	maṇi	m	gemma	51
मत्स्य	matsya	m	piscis	29
मद	mada	m	ebrietas, ebrietas sensuum = voluptas sensuum	25
मद	mada	m	etiam "sucus libidinis" elephanti (in Musth))	51
मद्	mad	—	gaudere, in re aliqua (Instrumentali, Genitivo, Locativo) exsultare	25
मधु	madhu	n	Mel, liquor dulcis, hydromel (vinum melis)	51
मध्य	madhya	—	medius; n. medium	20
मनु	manu	m	homo, vir; nomen patris generis humani (ad 4Ā)	38
मनुष्य	manuṣya	m	homo	38
मन्	man	—	contemnere, spernere	50
मन्त्रिन्	mantrin	3	consiliarius ; m.: consiliarius, senator, minister	50
मरण	maraṇa	n	mors, letum	15
मल	mala	m	sordes, macula	52
मही	mahī	f	terra, fundamentum et solum	20
मही	mahī	—	Magna)	32
मा	mā	3Ā	mensurare	33
मांस	māṃsa	n	Caro	51
मातामह	mātāmaha	m	avus maternus	42
मातामही	mātāmahī	f	avus (materna parte)	42
मातुल	mātula	m	frater matris (avunculus)	42
मातुलानी	mātulānī	f	uxor fratris matris (uxor avunculi)	42
मात्रा	mātrā	f	mensura, terminatio	18
मात्स्य	mātsya	3	ad pisces (ad pisces) pertinens	29
मान	māna	m	aestimatio, existimatio, fama, honor, superbia, supercilium, humilitas ; (se cum aliis comparat)	25
मार	māra	m	malum personificatum, seductio vel manipulatio personificata, diabolus	52
मार्यादा	māryādā	f	finis	51
मिह्	mih	1P	urinare, micare, eiaculari	38
मुख	mukha	n	os, facies, pars anterior, initium	37
मुदिता	muditā	f	laetitia, praecipue laetitia alterius (contrarium invidiae)	3
मुनि	muni	m	sapiens, (silentii) asceta	37
मुहूर्त	muhūrta	m	momentum, tempus opportūnum	49
मूर्ख	mūrkha	3	stolidus, fatuus, stultus m. stultus	37
मूल	mūla	n	radix	25
मूल्य	mūlya	n	pretium	43
मृ	mṛ	—	mori (secundum grammaticos Indos: 6 Ā)	15
मृगया	mṛgayā	f	Venatio	51
मृति	mṛti	f	Mors	15
मृत्यु	mṛtyu	m	Mors ; personificata: Deus Mortis	15
मृदु	mṛdu	3	mitis, blanda, tenera; lenta, debilis	29
मेघ	megha	m	Nubes ("pluvius")	38
मेधा	medhā	f	sapientia, intellectus, cogitatio	40
मैत्री	maitrī	f	amicitia, benivolentia, benevolentia amica	5

य

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
यज्ञ	yajña	m	sacrificium	10
यत्	yat	1Ā	contendunt (, , )	44
यत्न	yatna	m	conatus, labor	44
यथा	yathā	Adv	ut, quasi	29
यदि	yadi	—	si	25
यदि	yadi	—	nisi	30
यदि	yadi	—	si	46
यद्यपि	yadyapi	—	quamvis, etiam si, quamquam	30
यद्येवम्	yadyevam	—	si ita est, his de causis	30
यम्	yam	1P	tenere, portare ; praebere, concedere ; continere, frenare, domare	44
या	yā	2P	ire, vehi	44
यातृ	yātṛ	m	Uxor fratris mariti	42
यान	yāna	n	iter, via, vehiculum	44
यावत्	yāvat	Adv	diu, per tempus	42
युज्	yuj	7U	adligare, iungere, intendere, firmare; Ā quoque: intendere (= se exercere), coniungere cum, intendere (Locativo, )	31
योग	yoga	m	adiungo, connectio, unio, acquisitio; Yoga	16
योग	yoga	m	"ligatura, intentio", labor, coniunctio, Yoga (vide ad hoc Basham, Mirabilia pag. 327ss.)	31
योषित्	yoṣit	f	iuvenis, puella	51
यौवन	yauvana	n	iuventus	48

र

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
रक्त	rakta	—	pictus, rubeus	20
रभ्	rabh	1Ā	apprehendit	44
रम्	ram	1Ā	statim stare, quiescere, morari ; placere, delectari	29
रहस्	rahas	n	arcanum, solitudo	50
राग	rāga	m	color ruber, cupiditas, amor	5
राग	rāga	m	etiam: color, ruber color	51
राजन्	rājan	m	rex (de regno in India vide Basham, Mirabilia pp. 82-94). Ut membrum finale compositi (praesertim ) saepe: - m. (sicut )	38
राज्ञी	rājñī	f	regina, uxor regis	38
राज्य	rājya	3	regium; n. regnum, regnatum, imperium	38
रिष्	riṣ	1P	laedi, frustrari, deteriorari	50
रुत	ruta	n	clamor	51
रुद्	rud	—	plorare, ululare	17
रुद्र	rudra	m	(qui ululat =) deus tempestatis Rudra	17
रुधिर	rudhira	n	sanguis	51
रुध्	rudh	7U	sistere, ad quietem reducere, retinere = includere, obtegere	31
रुह्	ruh	1P	ascendere, conscendere	46
रुह्यते	ruhyate	—	br	32
रूढ	rūḍha	—	br	32
रे	re	—	He! Tu illic!	43
रोक्ष्यति	rokṣyati	—	br	32
रोहयति	rohayati	—	br	32

ल

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
लक्षण	lakṣaṇa	n	signum, indicium, attributum	20
लघु	laghu	3	easy (not heavy, not difficult), quick, short (in expression)	48
लम्ब्	lamb	1Ā	pendere ab (), haerere ad ()	46
लिप्	lip	6U	unguere, linire	25
लिप्ति	lipti	f	unctio, scriptura, litterae	25
लीला	līlā	f	iocus, lusio	42
लुप्	lup	6U	frangere, destruere	50
लोकयिष्यति	lokayiṣyati	—	br	32
लोकित	lokita	—	br	32
लोक्यते	lokyate	—	br	32
लोभ	lobha	m	avaritia, cupiditas	5
लौल्य	laulya	n	cupiditas, libidinis	52

व

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
वञ्चक	vañcaka	m	fallax	43
वणिज्	vaṇij	m	mercator	43
वत्स	vatsa	m	vitulus, fetus, puer ; Voc.: mi carissime	43
वत्स्यति	Fut.:	—	br Pass.: PPP: Inf	27
वद्	vad	—	formaliter salutare, alloqui	36
वद्	vad	1P	respondere = responder	44
वन	vana	n	silva	51
वपुस्	vapus	n	pulchritūdō, forma corporis (declinātiō vidētur postea)	20
वर	vara	3	optimus	43
वर	vara	m	voluntas	49
वर	vara	3	optimus	52
वर्ग	varga	m	pars, turma, grex	52
वर्ण	varṇa	m	color, birth-status (aspiration)	2
वर्ण	varṇa	m	color, genus, status	5
वर्ष	varṣa	n	pluvia, tempus pluviosum, annus	25
वश्	vaś	2P	velle, iubere, desiderare	52
वसन्त	vasanta	m	("splendens" =) ver (Martius ad Maius)	27
वसिष्यते	Fut.:	—	br PPP: Inf	27
वसु	vasu	n	divitiae, thesaurus, facultates, possessio	27
वस्	vas	1P	morari, habitare (cum locativo personae, apud quam habitat)	27
वस्तु	vastu	n	sedes, locus; res, res realia, realitas, objectum	27
वस्तुतस्	vastutas	—	in re, vere	27
वस्त्र	vastra	n	medium, quo induitur = vestis, pallium, textum	27
वह्	vah	1U	ducere, vehere, spirare (ventus)	25
वा	vā	—	aut (postpositum)	15
वा	vā	—	aut	20
वा	vā	2P	spirare, flatu movere	38
वा	vā	—	sive ... sive	45
वा	vā	2P	spirare, flatu movere	52
वाच्य	vācya	3	etiam: reprehensibilis	48
वात	vāta	m	ventus	38
वात	vāta	m	ventus	52
वानप्रस्थ	vānaprastha	m	eremita silvae (qui in tertio आश्रम versatur)	29
वार्त्ता	vārttā	f	quaestus, oeconomia (res economica)	5
विक्ल्प	viklpa	m	Alternativa, dubium	40
विचित्र	vicitra	—	varius, diversus, pulcher, mirabilis, singularis	20
विजिज्ञासु	vijijñāsu	3	qui perfecte cognoscere vult	52
विज्ञान	vijñāna	n	Cognitio, Notitia	25
विद्	vid	2P	scire, noscere	28
विद्या	vidyā	f	scientia, doctrina	5
विधि	vidhi	m	dispositio, lex, praeceptum; creatura, fatum	20
विधि	vidhi	m	etiam: fatum (ad )	50
विनय	vinaya	m	Remotio, Educatio, Disciplina, buddhist.: Disciplina Monastica, Ius Monasticum	25
विना	vinā	—	sine, praeter (casu accusativo, instrumentalis, ablativo)	25
विपणि	vipaṇi	f	taberna	43
विप्र	vipra	m	"Tremens" = Poeta, Cantor, Sacerdos, Brahmana	20
विभ्रम	vibhrama	m	iterum atque iterum ambulatio	46
विलम्ब	vilamba	n	mora, tarditas	43
विवाह	vivāha	m	ducere, uxorem ducere (instr., saha) (de matrimonio vide Basham, Mirabilia pp. 166-171)	25
विशेष	viśeṣa	m	peculiaritas, specificatio, differentia specifica	23
विशेष	viśeṣa	m	differentia, peculiaritas	48
विष	viṣa	n	Venenum	41
विष	viṣa	n	venenum	51
विषम	viṣama	3	inaequalis, iniquus, malus	46
विषय	viṣaya	m	regio, area, objectum, objectum sensuale	20
विष्टि	viṣṭi	f	opus, servitus	25
विहंग	vihaṃga	m	avis ("in aerem स्⟫traum - विह⟫ - eunt")	49
वृक्ष	vṛkṣa	m	Arbor	37
वृज्	vṛj	7P	vertere, circumagere ; propulsare, excludere	52
वृत्	vṛt	—	se vertere, se convertere, (ubi) esse, habitare	16
वृत्	vṛt	—	reverttere, redeas	20
वृत्	vṛt	—	evenire, fieri, oriri	24
वृत्त	vṛtta	n	Comportamentum	24
वृत्ति	vṛtti	f	conducta, actio, vita	24
वृद्धि	vṛddhi	f	augmentum, incrementum, gradus dilatationis (ex: vṛdh-ti)	25
वृध्	vṛdh	1Ā	crescere, maius fieri	25
वृष्	vṛṣ	1P	pluit (saepius cum कर्तृ⟫ -- deus aut nubes)	50
वेष	veṣa	m	vestis, aspectus, exterius	49
वै	vai	—	particula, quae verbum praecedens confirmat: sane, vere, sed	50
वैश्य	vaiśya	m	Vaiśya (ordo nutricius et mercatorius)	2
वैश्या	vaiśyā	f	femina Vaiśya	3
व्यवहार	vyavahāra	m	actio, conversatio, commercium, negotium, (iudicium)lis	52
व्याकरण	vyākaraṇa	n	Grammatica (ad )	48
व्याघ्र	vyāghra	m	Tigris (Panthera tigris tigris) (verbum: 'gannitor')	15
व्याधि	vyādhi	m	morbus	18
व्रज्	vraj	1P	gradi, ambulo, abeo	36
व्रत	vrata	—	mater promittit filiam suam tanquam templi meretricem () tradere, si filia sua iterum sanetur. Importantes hodie: ieiuni	22

श

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
शंस्	śaṃs	1P	laudare, iubere	42
शकुनि	śakuni	m	avis	51
शक्ति	śakti	f	potentia divina, personificata ut comites feminae praesertim	22
शबर	śabara	—	Nomen proprium non-ariani populi	51
शब्द	śabda	m	vox, sonus, sonus significativus: verbum	18
शयन	śayana	n	lectus, stratum	44
शर	śara	m	sagitta, fuste sagittae	42
शरण	śaraṇa	3	protegens, tectus; n. protectio, refugium, ad refugium confugiens	41
शर्करा	śarkarā	f	saccharum (nomen Germanicum "Zucker" per Italiam "zucchero", inde per Arabice "sukkar" - سكر et Persice "šäkär" - شکر ad	43
शस्त्र	śastra	—	instrumentum secandum, arma secatoria, gladius, arma	16
शाक्यमुनि	śākyamuni	m	Eremit ex genere (Kṣatriyas e ) = Buddha Gautama	37
शासना	śāsanā	f	edictum regium, doctrina, religio	41
शास्	śās	2P	iubere, docere, punire	25
शास्	śās	2P	corrigere, regere, imperare, docere	41
शास्त्र	śāstra	n	doctrina, opus didacticum	41
शास्त्रिन्	śāstrin	m	doctus, eruditus	41
शिक्षा	śikṣā	f	scientia, doctrina ; phonetica	25
शिवा	śivā	f	(fem.) Icus aureus (Icus aureus)	51
शिशु	śiśu	m	Puer, fetus	49
शिष्	śiṣ	7P	relinquere, derelinquere	51
शिष्य	śiṣya	3	ad docendum = discipulus	41
शी	śī	2Ā	iacere. Haec radix in omnibus formis radicis praesentis Gradus altus: 1.sg.Ind.Præs.Ā ⟪शेये (śe + e). Formae sequentes p	44
शीघ्र	śīghra	3	celer, prompte	43
शील	śīla	n	mos, consuetudo, natura, character, bona consuetudo = moralitas	52
शुचि	śuci	3	lucidus, nitens, tenuis; m.: puritas	29
शुचि	śuci	3	lucidus, purus, clarus	38
शुच्	śuc	1P	(flammat, lucet) ; dolet, deplorat	38
शूद्र	śūdra	m	Śūdra (ordo servilis)	2
शूद्रा	śūdrā	f	femina Śūdra	3
शूद्री	śūdrī	f	uxor Śūdrae	3
शून्य	śūnya	3	vacuus, desertus	51
शूर	śūra	3	fortis, heroicus ; m.: heros	18
शोक	śoka	m	Luctus, Dolor	38
शोभन	śobhana	3	splendidus, magnificus, pulcher, formosus, bonus	18
शौच	śauca	n	purgatio, puritas	16
श्रमयति	śramayati	—	br	32
श्रमित्वा	śramitvā	—	br	32
श्रमिष्यते	śramiṣyate	—	br	32
श्रम्	śram	4P	laborare, fatisci	46
श्रम्यते	śramyate	—	br	32
श्रान्त	śrānta	—	br	32
श्रि	śri	1U	inniti, se adniteri, firmum stare, ad aliquem accedere (, )	46
श्रुति	śruti	f	auditus, aeterna traditio (nomen pro Vedīs et Brāhmaṇīs)	3
श्रेष्ठिन्	śreṣṭhin	m	mercator dives	43
श्रोणि	śroṇi	—	femur	20
श्वन्	śvan	m	canis	51
श्वसुर	śvasura	f	socer (tempore antiquo: tantum uxoris)	42
श्वस्	śvas	—	tomorrow	48
श्वस्रू	śvasrū	f	socrus (declinatio sequitur postea)	42

स

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
संख्या	saṃkhyā	f	numeratio, enarratio ; n.: unum ex sex philosophiae systematibus (breviter: Basham, Mirabilia p. 326sq.)	24
संपुट	saṃpuṭa	m	pyxis (hic: fasciculus, rotulum)	43
संयक्	saṃyak	Adv	recte, verum, modo debito; omnino, perfecte	50
सकाश	sakāśa	m	praesentia, adf	42
सङ्ग	saṅga	m	adhaesio, contactus ()	46
सङ्घ	saṅgha	n	(ad - : simul-percutiens): turba, coetus, communitas (e.g. Buddhistica)	41
सज्ज्	sajj	1P	pendere, adhaerere	48
सञ्ज्	sañj	1P	adhaerere, se adfigere ()	46
सत्य	satya	n	veritas	10
सत्वर	satvara	3	celer, festinus	43
सद्	sad	—	sedere, poni (sensu figurato) = placidus, tranquillus, serenus fieri ; alicui (Genitivus ) gratiam ferre	20
सद्	sad	—	sedere deorsum	46
सनातन	sanātana	—	aeternus, incorruptus, constans	30
सम	sama	3	aequalis, idem, similis (caso instrumental)	18
सम	sama	3	aequalis, idem, similis	46
समता	samatā	f	aequanimitas	46
समम्	samam	Adv	pari modo, simul (), aequaliter	46
समय	samaya	m	conventio, pactum, terminus, dies, tempus	43
समाधि	samādhi	m	collectio interna, maxima intentio, meditativa "immersio"	20
समाधि	samādhi	m	collectio interna, attentio summa	33
समान	samāna	—	aequale	23
समान	samāna	3	similis, aequalis; m.: coaevus	51
सर्व	sarva	3	quisque, omnes	50
सहित	sahita	3	coniunctus, ornatus	18
साधन	sādhana	—	ad finem pergens, efficiens	16
साधु	sādhu	3	recte, bene	2
साध्वी	sādhvī	f	fem. ad sādhu	3
सामर्थ्य	sāmarthya	n	quod scopo respondet	25
सामान्य	sāmānya	n	aequalitas, consensus	23
सायक	sāyaka	m	sagitta	51
सार	sāra	m	nucleus, medulla, essentia, substantia	52
सिंह	siṃha	m	Leo (Panthera leo persica)	15
सीमन्	sīman	f	finis	38
सुत	suta	m	Filius	38
सुप्ति	supti	f	somnus, praecipie somnus profundus	40
सुष्टु	suṣṭu	3	laudatus, excellens, bonus	18
सूक्ष्म	sūkṣma	3	finus, minutus, subtilis	48
सूर्य	sūrya	m	sol, deus solis Sūrya	38
सूर्य	sūrya	m	Sol	52
सेवा	sevā	f	officium, aditus	52
सेव्	sev	1Ā	alicui servire, ministrare, colere, amare	52
स्तन	stana	m	pectus	20
स्तु	stu	—	laudare, praedicare	15
स्तुति	stuti	f	laus, carmen laudis	15
स्तेन	stena	m	fur	25
स्तेय	steya	n	furtum	25
स्तोत्र	stotra	n	(Medium laudis =) Carmen laudis, hymnus	15
स्त्री	strī	f	femina	20
स्त्री	strī	f	Femina, uxor; genus femininum	48
स्थविर	sthavira	3	senex, vetulus	48
स्था	sthā	—	abstineret, se abstinere, procul esse, manere, stans	42
स्थाविर	sthāvira	m	(altum) aetas	48
स्पृश्	spṛś	6P	tangere	36
स्मृति	smṛti	f	praesens, memoria, meditativa praesentia = attentio, traditio (contrarium ad śruti). Complectit	3
स्व	sva	3	proprius, esse (meus, tuus etc.) Sicut declinatur. In Abl.Loc.sg.m.n et in Nom.pl.m potest quoque sicut declinari	51
स्वक	svaka	3	proprius (meus, tuus ...) ; m.: adfīnis	36
स्वप्	svap	2P	dormire, se ad dormiendum ponere	40
स्वप्न	svapna	m	somnus, visum	40
स्वभाव	svabhāva	m	essentia, natura, character	25
स्वयम्	svayam	—	ipsē, sponte	49
स्वसृ	svasṛ	f	Soror	42
स्वस्ति	svasti	f	felicitas, salus (nominalis ex = "bene est")	24
स्वागत	svāgata	n	Salve (ex su-ā-gata)	24
स्वाध्याय	svādhyāya	m	"studium sui", recitatio (praesertim Vedarum), studium Vedicum	20

ह

Sanscritum	IAST	Genus	Latinum	Lectio
हन्	han	—	colere, interficere, necare	17
हन्	han	2P	repudiare	44
हर	hara	3	auferens; m.: destructor = nomen Śivae	27
हरि	hari	3	flavus, luteus, viridis; m. cognomen Viṣṇu (ad radicem 1 non pertinens)	27
हरिष्यति	Fut.:	—	br Pass.: PPP: Inf	27
हरिहर	harihara	m	Viṣṇu et Śiva uniti ut una deitas	27
हर्ष	harṣa	m	(erigere pilos corporis), gaudium	25
हस्त	hasta	m	Manus	18
हस्तिन्	hastin	m	elephas (Elephas maximus)	38
हा	hā	3P	derelinquit	33
हिरण्य	hiraṇya	—	aureus ; n.: aurum, pecunia, divitiae	25
हीन	PPP	—	relictus, egens, defectivus	33
हीनयान	hīnayāna	n	vehiculum imperfectum (Buddhismi): contumeliosa appellatio a sectatoribus "vehiculi magni", scilicet ; via imperfecta (	33
हु	hu	3P	in ignem effundere (sacrificii gratia, praesertim butyrum fusum)	33
हृ	hṛ	1U	tenere, portare; adferre, auferre, rapere	27
हृदय	hṛdaya	n	cor	42
हृष्	hṛṣ	4P	rigescere : erigere (capilli), gaudere de (Instrumentalis, Accusativus, Locativus)	36
हेतु	hetu	m	impetus, occasio, causa, ratio ; , , cum genitivo vel ut pars posterior compositionis = "propter ..., ob"	24
ह्रस्व	hrasva	3	brevis, -e	49
ह्वे	hve	—	vocare, evocare	46