Latihan 11
A) Translate the following sentences
१. ऋषिः सत्यं वदति ।
The Vedic sage speaks the truth.
२. ब्राह्मणः पुत्रमिच्छति ।
A Brahmin desires a son.
३. साधुः स्वर्गं गच्छति ।
A holy person comes to heaven.
४. ब्राह्मणो ऽनृतं न वदतीति स्मृतिः ।
The Smṛti says that a Brahmin does not speak untruth.
५. क्षत्रियो ब्राह्मणं धर्मं पृच्छति ।
A Kṣatriya asks the Brahmin about dharma.
६. एवं ब्राह्मणो यज्ञेन देवं यजति ।
Dengan demikian, seorang Brahmana mempersembahkan korban kepada dewa.
७. पुत्रः पापं करोतीति वैश्या मन्यते ।
The Vaiśyā woman thinks that her son does evil.
८. क्षत्रियः क्षत्रियेण सह युध्यते ।
Kṣatriya fights with Kṣatriya.
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रः पापं न करोति ।
Since untruth is wrong, the son commits no misdeed.
१०. अयं क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
This Kṣatriya protects dharma.
११. को ऽग्निं यजते ।
Who venerates the fire (god Agni) with a sacrifice?
१२. स श्रावको बुद्धं धर्मं पृच्छति ॥
This disciple questions the Buddha about his teaching.
B) Put the sentences from A) into passive construction
१. ऋषिणा सत्यमुद्यते ।
२. ब्राह्मणेन पुत्र इष्यते ।
३. साधुना स्वर्गो (स्वर्गं) गम्यत इति पुत्रेण पुण्यं क्रियते ।
४. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यत इति स्मृतिः ।
५. क्षत्रियेण ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।
६. एवं ब्राह्मणेन यज्ञेन देव इज्यते ।
७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते ।
८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते ।
१०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते ।
११. केनाग्निरिज्यते ।
१२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥
[C) Pada kalimat-kalimat dari A), jika sesuai, ubahlah subjek, objek, dan predikat ke dalam bentuk jamak]
१. ऋषयः सत्यं वदन्ति ।
२. ब्राह्मणाः पुत्रानिच्छन्ति ।
३. साधवः स्वर्गान्गच्छन्तीति पुत्राः पुण्यं कुर्वन्ति ।
४. ब्राह्मणा अनृतं न वदन्तीति स्मृतिः ।
५. क्षत्रिया ब्राह्मणान्धर्मं पृच्छन्ति ।
६. एवं ब्राह्मणा यज्ञेन देवाण्यजन्ति ।
७. पुत्राह् पापं कुर्वन्तीति वैश्या मन्यन्ते ।
८. क्षत्रियाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्राः पापं न कुर्वन्ति ।
१०. इमे क्षत्रिया धर्मं रक्षन्ति ।
११. के (ऽग्निं) ऽग्नीन्यजन्ते ।
१२. ते श्रावका बुद्धं धर्मं पृच्छन्ति ॥
[D0] D) Bentuklah konstruksi pasif untuk kalimat-kalimat yang dibentuk dalam C)
१. ऋषिभिः सत्यमुद्यते ।
२. ब्राह्मणैः पुत्रा इष्यन्ते ।
३. साधुभिः स्वर्गा गम्यन्त इति पुत्रैः पुण्यं क्रियते ।
४. ब्राह्मणैरनृतं नोद्यत इति स्मृतिः ।
५. क्षत्रियैर्ब्राह्मणा धर्मं पृच्छ्य्न्ते ।
६. एवं ब्राह्मणैर्यज्ञेन देवा इज्यन्ते ।
७. पुत्रैः पापं क्रियत इति क्षत्रियाभिर्मन्यते ।
८. क्षत्रियैः क्षत्रियैः सह युध्यते ।
९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते ।
१०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते ।
११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते ।
१२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥

Fig.: केनाग्निरिज्यते ।
(Image source: Details)
Zusätzliche Latihanen
A) Translate into Sanskrit using passive constructions:
- Vaiśya women ask Brahmins about the Dharma.
वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।
- The teacher recites a mantra.
गुरुणा मन्त्र उद्यते ।
- Holy women attain a heaven.
साध्वीभिः स्वर्ग आप्यते । स्वर्गो ऽश्यते । स्वर्गो गम्यते । स्वर्गं गम्यते ।
- A Vedic sage does no evil.
ऋषिणा पापं न क्रियते ।
- Brahmins, as sacrificial priests, worship the goddess with sacrifices.
ब्राह्मनैर्देवीज्यते ।
- Wanita Śūdra pergi ke desa.
शूद्रया ग्रामो गम्यते ।
- Who sees the truth?
केन सत्यं दृश्यते ॥
B)
- Nyatakan kewajiban semua yang lahir dua kali menggunakan Dvandva. Uraikan majemuk tersebut dalam bahasa Sanskerta.
इज्याध्ययनदानानि = इज्याध्ययनं दानं च
- Nyatakan kewajiban para Vaiśya menggunakan Dvandva. Uraikan majemuk tersebut dalam bahasa Sanskerta.
कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदानि = कृषीर्वाणिज्यं (वाणिज्या, वणिज्या) कुसीदं च ।
C) Translate:
१. श्रवणेन श्रूयते ।
Telinga mendengar. Dengan telinga, seseorang mendengar.
२. कर्षकैः कृष्यते ।
Farmers plow.
३. श्रावकेणेश्वरो नेज्यते ।
A Buddha follower sacrifices to no LORD.
४. रक्षिक्या गुरू रक्ष्यते ।
The amulet protects the master.
५. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यते ।
A Brahmin speaks no untruth.
६. शूद्रेतरा ।
Itarā is a Śūdra woman.
७. शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमङ्गानि ।
Ilmu-ilmu pembantu Veda adalah: fonetik, ritualistik, tata bahasa, etimologi, metrik, dan ilmu kalender.
८. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तादण्डनीतयो विद्याः ॥
Sciences are: philosophy, Vedic studies, economics, and political science.
[D0] D) Terjemahkan dan ubah agen, objek, dan kata kerja menjadi bentuk jamak dalam bahasa Sanskerta:
१. फलमश्नुते ।
He receives a fruit.
फलान्यश्नुवन्ते ।
२. गुरुणा सत्यमुद्यते ।
The master speaks the truth.
गुरुभिः सत्यान्युद्यन्ते ।
३. वैश्यः पशुं लभते ।
The Vaiśya receives cattle.
वैश्याः पशुंल्लभन्ते ।
४. पुत्रः पुण्यं करोति ॥
My son does meritorious deeds.
पुत्राः पुण्यानि कुर्वन्ति ॥
E) Transform sentences C)1-5 into active constructions.
१. श्रवणं शृणोति ।
२. कर्षkaः कृषन्ति ।
३. श्रावक ईश्वरं न यजते ।
४. रक्षिका गुरुं रक्षति ।
५. ब्राह्मनो ऽनृतं न वदति ॥

Fig.: फलान्यश्नुते
(Image source: Details)
