Øvelse 11

A) Oversæt nedenstående sætninger

१. ऋषिः सत्यं वदति ।
Den vediske vise taler sandheden.

२. ब्राह्मणः पुत्रमिच्छति ।
En brahman ønsker sig en søn.

३. साधुः स्वर्गं गच्छति ।
En hellig kommer til himlen.

४. ब्राह्मणो ऽनृतं न वदतीति स्मृतिः ।
Smṛti siger, at en brahman ikke taler usandhed.

५. क्षत्रियो ब्राह्मणं धर्मं पृच्छति ।
En kṣatriya spørger brahmanen om dharma.

६. एवं ब्राह्मणो यज्ञेन देवं यजति ।
Så bringer brahmanen et offer til guden.

७. पुत्रः पापं करोतीति वैश्या मन्यते ।
Vaiśya-kvinden mener, at hendes søn gør ondt.

८. क्षत्रियः क्षत्रियेण सह युध्यते ।
Kṣatriya kæmper mod kṣatriya.

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रः पापं न करोति ।
Da usandhed er uret, begår sønnen ingen ond gerning.

१०. अयं क्षत्रियो धर्मं रक्षति ।
Denne kṣatriya beskytter dharma.

११. को ऽग्निं यजते ।
Hvem tilbeder ilden (guden Agni) med et offer?

१२. स श्रावको बुद्धं धर्मं पृच्छति ॥
Denne disciple spørger Buddha om hans lære.

B) Omskriv sætningerne fra A) til passiv konstruktion

१. ऋषिणा सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणेन पुत्र इष्यते । ३. साधुना स्वर्गो (स्वर्गं) गम्यत इति पुत्रेण पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणेनानृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियेण ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते । ६. एवं ब्राह्मणेन यज्ञेन देव इज्यते ।

७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते । ८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते । १०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते । ११. केनाग्निरिज्यते । १२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥

७. पुत्रेण पापं क्रियत इति वश्यया मन्यते । ८. क्षत्रियेण क्षत्रियेण सह युध्यते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रेण पापं n क्रियते । १०. अनेन क्षत्रियेण धर्मो रक्ष्यते । ११. केनाग्निरिज्यते । १२. तेन श्रावकेण बुद्धो धर्मं पृच्छ्यते ॥

C) Indsæt i sætningerne A), hvor det er hensigtsmæssigt, subjekt, objekt og prædikat i flertal

१. ऋषयः सत्यं वदन्ति । २. ब्राह्मणाः पुत्रानिच्छन्ति । ३. साधवः स्वर्गान्गच्छन्तीति पुत्राः पुण्यं कुर्वन्ति । ४. ब्राह्मणा अनृतं न वदन्तीति स्मृतिः । ५. क्षत्रिया ब्राह्मणान्धर्मं पृच्छन्ति । ६. एवं ब्राह्मणा यज्ञेन देवाण्यजन्ति । ७. पुत्राह् पापं कुर्वन्तीति वैश्या मन्यन्ते । ८. क्षत्रियाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते । ९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्राः पापं न कुर्वन्ति । १०. इमे क्षत्रिया धर्मं रक्षन्ति । ११. के (ऽग्निं) ऽग्नीन्यजन्ते । १२. ते श्रावका बुद्धं धर्मं पृच्छन्ति ॥

D) Opret passivkonstruktionen til de sætninger, der er dannet i C)

१. ऋषिभिः सत्यमुद्यते । २. ब्राह्मणैः पुत्रा इष्यन्ते । ३. साधुभिः स्वर्गा गम्यन्त इति पुत्रैः पुण्यं क्रियते । ४. ब्राह्मणैरनृतं नोद्यत इति स्मृतिः । ५. क्षत्रियैर्ब्राह्मणा धर्मं पृच्छ्य्न्ते । ६. एवं ब्राह्मणैर्यज्ञेन देवा इज्यन्ते । ७. पुत्रैः पापं क्रियत इति क्षत्रियाभिर्मन्यते । ८. क्षत्रियैः क्षत्रियैः सह युध्यते ।

९. अधर्मो ऽनृतमिति पुत्रैः पापं न क्रियते । १०. एभिः क्षत्रियैर्धर्मो रक्ष्यते । ११. कैरग्निरिज्यते । कैरग्नय इज्यन्ते । १२. तैः श्रावकैर्बुद्धो धर्मं प्र्च्छ्यते ॥

Fig.: केनाग्निरिज्यते ।
(Billedkilde: Details)

---

Yderligere øvelser

A) Oversæt til sanskrit med passivkonstruktioner:

1. Vaiśya-kvinder spørger brahmaner om dharmaen.

वैश्याभिर्ब्राह्मणो धर्मं पृच्छ्यते ।

2. Læreren udtaler et mantra.

गुरुणा मन्त्र उद्यते ।

3. Hellige kvinder opnår en himmel.

साध्वीभिः स्वर्ग आप्यते । स्वर्गो ऽश्यते । स्वर्गो गम्यते । स्वर्गं गम्यते ।

4. En vedisk vismand gør intet ondt.

ऋषिणा पापं न क्रियते ।

5. Brahmaner tilbeder som offerpræster gudinden med ofre.

ब्राह्मनैर्देवीज्यते ।

6. Śūdra-kvinden går til landsbyen.

शूद्रया ग्रामो गम्यते ।

7. Hvem ser sandheden?

केन सत्यं दृश्यते ॥

B)

1. Angiv med et dvandva opgaverne for alle de to gange fødte. Opløs sammensætningen på sanskrit.

इज्याध्ययनदानानि = इज्याध्ययनं दानं च

2. Angiv med et dvandva opgaverne for vaiśyaerne. Opløs sammensætningen på sanskrit.

कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदानि = कृषीर्वाणिज्यं (वाणिज्या, वणिज्या) कुसीदं च ।

C) Oversæt:

१. श्रवणेन श्रूयते ।
Øret hører. Med øret hører man.

२. कर्षकैः कृष्यते ।
Landmænd plover.

१. फलमश्नुते ।
Han får en frugt.
फलान्यश्नुवन्ते । २. गुरुणा सत्यमुद्यते ।
Mesteren siger sandheden.
गुरुभिः सत्यान्युद्यन्ते । ३. वैश्यः पशुं लभते ।
Vaiśyaen får kvæg.
वैश्याः पशुंल्लभन्ते । ४. पुत्रः पुण्यं करोति ॥
Min søn gør fortjent.
पुत्राः पुण्यानि कुर्वन्ति ॥

E) Omform sætningerne C)1-5 til aktivkonstruktioner.

१. श्रवणं शृणोति । २. कर्षkaः कृषन्ति । ३. श्रावक ईश्वरं न यजते । ४. रक्षिका गुरुं रक्षति । ५. ब्राह्मनो ऽनृतं न वदति ॥

Fig.: फलान्यश्नुते
(Billedkilde: Details)