ትምህርት 16

16.1. ስለ ሳንዲ የመጨረሻ ኮንሶናንቶች

ለተፈጥሮ ስም ማዕከላዊ ክፍል ኮንሶናንት የሚያበቃ ስም ለመፍጠር የሚከተሉትን ህጎች ያስፈልጋሉ፡

የመጨረሻ ጉሮሮ፣ ሪትሮፍሌክስ፣ ዴንታል እና ላቢያል ቅጠሎች (ማለትም ኖዛሎች እና ፓላታሎች አይደሉም)።

በጠቅላላ እና በማይንፀባረቁ ስምዎች ፊት	በእነሱ ተመጣጣኝ ማይንፀባረቅ ሳይሆን ማለትም ማይንፀባረቅ ስም፡ ለምሳሌ -g + p- » -kp- -d + ph- » -tph- -dh + p- » -tp-
በማይንፀባረቁ ማይንፀባረቅ ስምዎች ፊት	በእነሱ ተመጣጣኝ ማይንፀባረቅ ሳይሆን ማለትም ማይንፀባረቅ ስም፡ ለምሳሌ -t + g- » -dg- -k + b- » -gb- -dh + d- » -dd- -k + a- » -ga-
በኖዛሎች ፊት	በእነሱ ተመጣጣኝ ኖዛል፡ ለምሳሌ -t + n- » -nn- -p + n- » -mn-

ከላይ ካለው ህግ ልዩነት፡

የመጨረሻ ዴንታል ቅጠል (ኖዛል አይደለም)፡

በፓላታል ፊት	በተገቢው ማይንፀባረቅ ፓላታል፡ ማለትም -t + c- » -cc- -d + c- » -cc- -th + c- » -cc- -dh + c- » -cc- -t/-th/-d/-dh + ch- » -cch- -t/-th/-d/-dh + j- » -jj- -t/-th/-d/-dh + jh- » -jjh-
+ ś	» -cś- ወይም -cch-
በሪትሮፍሌክስ ፊት	በተገቢው ማይንፀባረቅ ሪትሮፍሌክስ፡ ማለትም -t/-th/-d/-dh + ṭ(h)- » -ṭṭ(h)- -t/-th/-d/-dh + ḍ(h)- » -ḍḍ(h)-
በ l- ፊት	በ-l ማለትም፡ ማለትም -t/-th/-d/-dh + l- » -ll-

ምሳሌዎች፡-

तद् + फल = तत्फल पुण्यवत् + ब्राह्मण = पुण्यवद्ब्राह्मण पुण्यवत् + नर = पुण्यवन्नर पुण्यवत् + पुरुष = पुण्यवत्पुरुष सत्यवत् + चैतन्य =सत्यवच्चैतन्य सुखवत् + लोक = सुखवल्लोक पुत्रवत् + जन = पुत्रवज्जन बलवत् + शत्रु = बलवच्छत्रु

16.2. ቃላት ዝርዝር

अध्यापन n.፡ ማስተማር፣ ትምህርት

ስዕል፡- अध्यापनम्
"ይህ በሳታራ (सातारा) በሚገኝ ትንሽ መቅደስ ውስጥ የሚከናወን ልዩ ሥነ-ርግጥ ነው። ይህንን ሥነ-ርግጥ በማሃሽዊራትሪ በዓል ላይ የስዋሚ ሙክታናንዳ ቬዳሻላ ተማሪዎች ያከናውናሉ። ይህ ቬዳስ የተባሉትን ቅዱስ ጽሑፎች በአእምሮ የሚያስታውሱ ሕፃናት የሚማሩበት የቬዲክ ትምህርት ቤት ነው። ይህ ትምህርት ቤት ክሪሽና ያጁርቬዳን እና የሳማቬዳ አንዳንድ ክፍሎችን ያስተምራል። በዚህ ትምህርት ቤት ላይ ማስተርስ ዲግሪ ስራዬን እየሰራሁ ነው።"
(ምንጭ ስዕል፡ ዝርዝሮች)

अनसूया f.፡ ማጭበርበር አለመፍጸም፣ ማንነት አለመፈለግ

नृशंस्य n.፡ ርህራሄ አለመኖር፣ ዝቅተኛነት

ከዚህ፡-

अनृशंस्य n.፡ ርህራሄ አለመኖር አለመፍጸም

जीव् 1 P जीवति ; Pass. जीव्यते ; PPP जीवित፡ ማለፍ

ከዚህ፡-

आजीव m.፡ የመኖሪያ መንገድ

क्षमा f.፡ ርህራሄ፣ ርህራሄ፣ ርህራሄ

क्षेम n.፡ ሰላም፣ ሰላም፣ ደህንነት፣ ደህንነት

चित्त n.፡ ማስተዋል፣ አስተሳሰብ፣ ልብ

निरोध m.፡ ማቆም፣ ለማቆም ማድረግ

• bhūta n. (भूत) (PPP zu bhū)፡ ፍጥረት፣ ስፕሪት

योग m.፡ ማገናኘት፡ ማገናኘት፡ ማገናኘት፡ ማገናኘት ; ዮጋ

ስዕል፡- योगी
ብርላ ማንዲር፣ ዴሊ
(ምንጭ ስዕል፡ ዝርዝሮች)

वृत् 1 Ā वर्तते ; Pass. वृत्यते ; PPP वृत्त : ማሽከርከር፣ መዞር፣ (በአንድ ቦታ) መገኘት፣ መኖር

शस्त्र (śastra) n.: የመቁረጫ መሳሪያ፣ የመቁረጫ ቁስል፣ ቀበሌ፣ ቁስል

शौच n.: ማጽዳት፣ ጽድቅ

साधन m.,n. साधनी साधना f.: ወደ ዒላማ የሚመራ፣ ውጤት ያለው

अहिंसा f.: ለምንም ሰው ምንም ሳይጎዳ ማለት፣ ማይጎዳ፣ ማይጎዳ

Abb.: अहिंसा
"The hand with a wheel on the palm symbolizes the Jain Vow of Ahimsa. The word in the middle is "ahimsa". The wheel represents the dharmacakra which stands for the resolve to halt the cycle of reincarnation through relentless pursuit of truth and non-violence."
(የምስል ምንጭ: Details)

16.3. ልምምድ

A) የሚከተሉትን መግለጫዎች ወደ Tatpuruṣa ቀይሯቸው እና ትርጉማቸውን ያቅርቡ፡

१. देवस्य पुरुषः । २. गुणवती ब्राह्मणी । ३. सत्यवान्ब्राह्मणः । ४. पशुमन्तो जनाः ।

Abb.: पशुमन्तो जनाः हरियाणा / ਹਰਿਆਣਾ
(የምስል ምንጭ: Details)

५. सुखवान्वैश्यायाः पुत्रः । ६.  सुखवत्या वैश्यायाः पुत्रः । ७. कवेरुक्त्याः सत्यम् । ८. शिवेन रक्षिता बाला । ९. रामेण पीतं जलम् । १०. फलवांल्लाभः । ११. इष्टाया देवतायाः पूजा । १२. देवानां स्तुतिः ।

B) በሚከተሉት ሐረጎች ሁሉንም የሳንስክሪት ጥምረቶች (Komposita) ይፍቱ፣ እንዲሁም ከተለዋዋጭ ስም (flektierten Nomina) ጋር ሐረጎችን ይፍጠሩ እና ትርጉማቸውን ያቅርቡ፡

१. पुण्यवद्वैश्यपुत्रो देवेन्द्रलोकं गच्छति ।

२. पुण्यकरणं स्वर्गमार्गः । ३. न साधुः पशुवन्नरधेनुलोभः । ४. न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मयज्ञैस्तु स्वर्गसुखमाप्नुवन्ति । ५. द्विजदासा इति शूद्रा उच्यन्ते । ६. बालब्राह्मणपुत्राः सत्यवन्नरं शृण्वन्ति । ७. बलवत्क्षत्रिया धनवच्छत्रुनगरं जयन्ति । ८. ऋष्युक्त्या सत्यमुच्यते । ९. बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः । १०. पुण्यवद्वैश्येष्टदेवतापूजां करोति ।

16.4. እንቅስቃሴ ማጠቃለያ

ሀ) ከእነዚህ በፊት የተማሩትን ሁሉንም ኬሳሶች ለሚከተሉት ቃላት እንደ እነዚህ በፊት የተማሩት የዲክሊኔሽን ክፍሎች ምሳሌዎች ይፍጠሩ።

ይህንን ለማድረግ የሚከተለውን ስኬማ ይጠቀሙ፣ ይህም በሕንድ ግራማርኪዎች ዘንድ የኬሳሶች ቅደም ተከተልን ይከተላል እና ለተሻለ - በኋላ ለመወያየት - ጥቅሞች በምዕራባውያን ግራማርኪዎችም ተቀብሏል፡-

ነጠላ एकवचनम्	ብዙ बहुवचनम्
१. प्रथमा ኖሚናቲቭ	१. प्रथमा
२. द्वितीया አኩዘቲቭ	२. द्वितीया
३. तृतीया ኢንስትሩመንታሊስ	३. तृतीया
६. षष्ठी ጀኔቲቭ	६. षष्ठी

የዲክሊኔሽን ቅጦችን ከእነዚህ ምሳሌዎች በመጠቀም ያስታውሱ!!!

१. नर ሁ.

२. फल ለ.

३. क्षत्रिया ሴ.

४. अरि ሁ.

५. मति ሴ.

६. गुरु ሁ.

७. धेनु ሴ.

८. देवी ሴ.

९. गुणवन्त् ሁ. ለ. ሴ.

१०. किम् ሁ. ለ. ሴ.

११. तद् ሁ. ለ. ሴ.

१२. एतद् ሁ. ለ. ሴ.

१३. इदम् ሁ. ለ. ሴ.

ለ) ይተርጉሙ እና ሁሉንም ኮምፖዚታ በሳንስክሪት ይፍቱ፡-
३. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तानां योगक्षेमसाधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ॥कौटिलीयार्थशास्त्र १.४.३॥