Lição 16

16.1. Sobre o Sandhi de consoantes finais

Para a formação de compostos, cujo primeiro membro é um tema de terminação consonantal, são necessárias as seguintes regras:

Oclusivas guturais, retroflexas, dentais e labiais finais (isto é, sem nasais e palatais).

em pausa e antes de sons surdos	Substituição pelo som surdo não aspirado correspondente: p. ex. -g + p- » -kp- -d + ph- » -tph- -dh + p- » -tp-
antes de sons sonoros não nasais	Substituição pelo som sonoro não aspirado correspondente: p. ex. -t + g- » -dg- -k + b- » -gb- -dh + d- » -dd- -k + a- » -ga-
antes de nasais	Substituição pela nasal correspondente: p. ex. -t + n- » -nn- -p + n- » -mn-

Exceção à regra acima:

Oclusiva dental final (não nasal):

antes de Palatal	Substituição pela palatal não aspirada correspondente: ou seja -t + c- » -cc- -d + c- » -cc- -th + c- » -cc- -dh + c- » -cc- -t/-th/-d/-dh + ch- » -cch- -t/-th/-d/-dh + j- » -jj- -t/-th/-d/-dh + jh- » -jjh-
+ ś	» -cś- ou -cch-
antes de Retroflexa	Substituição pela retroflexa não aspirada correspondente: ou seja -t/-th/-d/-dh + ṭ(h)- » -ṭṭ(h)- -t/-th/-d/-dh + ḍ(h)- » -ḍḍ(h)-
antes de l-	Substituição por -l: ou seja -t/-th/-d/-dh + l- » -ll-

Exemplos:

तद् + फल = तत्फल

पुण्यवत् + ब्राह्मण = पुण्यवद्ब्राह्मण

पुण्यवत् + नर = पुण्यवन्नर

पुण्यवत् + पुरुष = पुण्यवत्पुरुष

सत्यवत् + चैतन्य =सत्यवच्चैतन्य

सुखवत् + लोक = सुखवल्लोक

पुत्रवत् + जन = पुत्रवज्जन

बलवत् + शत्रु = बलवच्छत्रु

16.2. Lista de palavras

अध्यापन n.: ensinar, instrução

Fig.: अध्यापनम्
"This is a special ceremony in a small temple in Satara (सातारा). It is performed by the students of the Swami Muktananda Vedashala on the celebration of Mahāśivarātri. This is a vedic school, where children by heart the sacred texts called the Vedas. This school teaches the Krishna Yajurveda and some portions of the Samaveda. I'm doing my master's thesis on this school."
(Fonte da imagem: Details)

अनसूया f.: não-resmungar, ausência de inveja

नृशंस्य n.: maldade, baixeza

disso:

अनृशंस्य n.: ausência de maldade

जीव् 1 P जीवति ; Pass. जीव्यते ; PPP जीवित : viver

dos quais:

आजीव m.: sustento

क्षमा f.: paciência, longanimidade, indulgência

क्षेम n.: tranquilidade, paz, bem-estar, posse segura

चित्त n.: consciência, pensamento, mente

निरोध m.: Parar, Fazer parar

• bhūta n. (भूत) (PPP de bhū): Ser, Fantasma

योग m.: Arreio, Conexão, União, Aquisição; Yoga

Fig.: योगी
Birla Mandir, Deli
(Fonte da imagem: Detalhes)

वृत् 1 Ā वर्तते ; Pass. वृत्यते ; PPP वृत्त : girar, virar-se, estar (em algum lugar), habitar

शस्त्र (śastra) n.: ferramenta de corte, arma de corte, espada, arma

शौच n.: purificação, pureza

साधन m.,n. साधनी साधना f.: que conduz ao objetivo, que efetua

अहिंसा f.: o não-fazer-mal-a-ninguém, não-ferimento, não-violência

Fig.: अहिंसा
"The hand with a wheel on the palm symbolizes the Jain Vow of Ahimsa. The word in the middle is "ahimsa". The wheel represents the dharmacakra which stands for the resolve to halt the cycle of reincarnation through relentless pursuit of truth and non-violence."
(Fonte da imagem: Detalhes)

16.3. Exercício

A) Transforme as seguintes expressões em Tatpuruṣa e traduza-as:

१. देवस्य पुरुषः ।

२. गुणवती ब्राह्मणी ।

३. सत्यवान्ब्राह्मणः ।

४. पशुमन्तो जनाः ।

Fig.: पशुमन्तो जनाः
हरियाणा / ਹਰਿਆਣਾ
(Fonte da imagem: Detalhes)

५. सुखवान्वैश्यायाः पुत्रः ।

६.  सुखवत्या वैश्यायाः पुत्रः ।

७. कवेरुक्त्याः सत्यम् ।

८. शिवेन रक्षिता बाला ।

९. रामेण पीतं जलम् ।

१०. फलवांल्लाभः ।

११. इष्टाया देवतायाः पूजा ।

१२. देवानां स्तुतिः ।

B) Nas frases seguintes, resolva todos os compostos em sânscrito, formando assim frases com substantivos flexionados, e traduza:

१. पुण्यवद्वैश्यपुत्रो देवेन्द्रलोकं गच्छति ।

२. पुण्यकरणं स्वर्गमार्गः ।

३. न साधुः पशुवन्नरधेनुलोभः ।

४. न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मयज्ञैस्तु स्वर्गसुखमाप्नुवन्ति ।

५. द्विजदासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।

६. बालब्राह्मणपुत्राः सत्यवन्नरं शृण्वन्ति ।

७. बलवत्क्षत्रिया धनवच्छत्रुनगरं जयन्ति ।

८. ऋष्युक्त्या सत्यमुच्यते ।

९. बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः ।

१०. पुण्यवद्वैश्येष्टदेवतापूजां करोति ।

16.4. Exercício de revisão

A) Forme todos os casos aprendidos até agora para as seguintes palavras, como exemplos para as classes de declinação aprendidas até agora.

Para isso, use o seguinte esquema, que corresponde à ordem dos casos dos gramáticos indianos e que, devido às suas vantagens — a serem discutidas mais tarde —, também foi adotado pelos gramáticos ocidentais:

Singular एकवचनम्	Plural बहुवचनम्
१. प्रथमा Nominativ	१. प्रथमा
२. द्वितीया Akkusativ	२. द्वितीया
३. तृतीया Instrumentalis	३. तृतीया
६. षष्ठी Genetiv	६. षष्ठी

Memorize os padrões de declinação de acordo com estes exemplos!!!

१. नर m.

२. फल n.

३. क्षत्रिया f.

४. अरि m.

५. मति f.

६. गुरु m.

७. धेनु f.

८. देवी f.

९. गुणवन्त् m., n., f.

१०. किम् m., n., f.

११. तद् m., n., f.

१२. एतद् m., n., f.

१३. इदम् m., n., f.

B) Traduza e analise todos os compostos em sânscrito:

१. योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ॥योगसूत्र १.२॥

२. स्वधर्मो ब्राह्मणस्याध्ययनमध्यापनं यजनं याजनं दानं प्रतिग्रहश्च ॥५॥

क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शस्त्राजीवो भूतरक्षणं च ॥६॥

वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिपाशुपाल्ये वणिज्या च ॥७॥

शूद्रस्य द्विजातिशुश्रूषा वार्त्ता कारुकुशीलवकर्म च ॥८॥

सर्वेषामहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥१३॥

(कौटिलीयार्थशास्त्र १.३.५-८, १३)

Explicações;

Frase 7: कृषिपाशुपाल्ये Dual, Nom. Ac.: Dvandva, que designa duas "coisas"

Frase 8: कर्म Nom., Ac. sg. Neutro de कर्मन् "ato"

Frase 13: सर्वेषाम् Gen. pl. masc. de सर्व "cada um, todos" (Pronome, não declina como deva)

३. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तानां योगक्षेमसाधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ॥कौटिलीयार्थशास्त्र १.४.३॥