Lesson 45

45.1. Formation of the 2nd person verbal forms (मध्यमः) of athematic stems without vocally ending suffix (continuation)

45.1.1. Third present class (जुहोत्यादि)

हु 3P

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	जुहोषि	जुहुथ	<जुहुषे>	<जुहुध्वे>
Imperfect लङ्	अजुहोस्	अजुहुत	<अजुहुथास्>	<अजुहुध्वम्>
Optative विधिलिङ्	जुहुयास्	जुहुयात	<जुह्वीथास्>	<जुह्वीध्वम्>

धा 2U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	दधासि	धत्थ aus: dadh + tha	धत्से	धद्ध्वे
Imperfect लङ्	अदधास्	अधत्त	अधत्थास्	अधद्ध्वम्
Optative विधिलिङ्	दध्यास्	दध्यात	दधीथास्	दधीध्वम्

45.1.2. Seventh present class (रुधादि)

If a final k/g of the root comes to stand between the nasal ṅ and a dental of the ending, then the k/g may optionally drop

e.g. युज् 3.sg.Ind.Pres.Ā युङ्क्ते or युङ्ते

युज् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	युनक्षि yu-na-j + si	युङ्क्थ युङ्थ	युङ्क्षे	युङ्ग्ध्वे युङ्ध्वे
Imperfect लङ्	अयुनक् aus: a-yu-na-j + s	युङ्क्त अयुङ्त	अयुङ्क्थास् अयुङ्थास्	अयुङ्ग्ध्वम् अयुङ्ध्वम्
Optative विधिलिङ्	युञ्ज्यास्	युञ्ज्यात	युञ्जीथास्	युञ्जीध्वम्

रुध् 7U

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
Indikativ Present लट्	रुणत्सि ru + na + dh + si	रुन्द्ध ru-n-dh + tha	रुन्त्से	रुन्द्ध्वे
Imperfect लङ्	अरुणत् aus a-ru-ṇa-dh + s sig[अरुण्स्] (unregelm.!)	अरुन्द्ध a-ru-n-dh + ta	अरुन्द्धास्	अरुन्द्ध्वम्
Optative विधिलिङ्	रुन्ध्यास्	रुन्ध्यात	रुन्धीथास्	रुन्धीध्वम्

45.2. The vocative singular (आमन्त्रितमेकवचने)

Most vocatives of the singular are the stem with a strong ending.

e.g. देव, कवे, शत्रो, राजन्, पितर् etc.

Exceptions are the feminine nouns ending in -ā and -ī as well as the stems ending in -in, whose vocative sg. is particularly noteworthy.

	Vocative Singular
Maskulina auf -a	देव
Neutra auf -a	फल
Feminina auf -ā	देवते
Maskulina auf -i	कवे
Feminina auf -i	मते
Maskulina auf -u	शत्रो
Feminina auf -u	धेनो
Feminina auf -ī	देवि
Maskulina auf -ṛ	पितर्
Feminina auf -ṛ	मातर्
Maskulina auf -an	राजन्
Neutra auf -an	नामन् नाम
Maskulina auf -man/-van	आत्मन्
Maskulina auf -in	बलिन्
Maskulina auf -ant	बलिन् बलि
mahānt m.	महन्
mahānt n.	महत् = Nominative
Maskulina auf -mant/-vant	गुणवन्
Neutra auf -mant/-vant	गुणवत् = Nominative
Pronouns	ein Vocative wird nicht gebildet

Fig.: भवति किं करोषि
(Image source: Details)

45.3. Word List

वा ... वा : either ... or

45.4. Exercise

A) Translate into Sanskrit (for past tense forms, please use the Imperfect <लङ्>):

1. You split the (Buddhist) community.

regarding community schism (सङ्घभेद) see:

Payer, Alois <1944 - >: Vinayamukha : Basic Concepts of the Monastic Rules and Monastic Law of the Theravāda. -- Part I. -- (Materials on the Basic Concepts of Buddhism). -- URL: http://www.payer.de/buddhgrund/vinaya01.htm

2. Have you enjoyed the earth?

3. Have you received a gift from the king?

4. Holy man, why do you not fear dangers?

5. Father, where are you leaving the family?

6. Śūdra woman, have you carried the load into the house of the rich Brāhmaṇa?

7. Goddess, you should fulfill the wish for happiness of the Vaiśya, who has done meritorious deeds.

8. Elephants, you should not break the bonds.

9. You lion-like man, why do you not direct your entire attention to the Absolute (Brahman)?

10. Have you, poet, measured the worlds?

B) Translate:

अर्जुन हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीं । तस्माद्भवता योध्यम् ॥१॥

भवति कथमनन्तदुःखमरुणत् ॥२॥

ब्राह्मण किमग्नौ घृतमजुहोः ॥३॥

शत्रो शस्तेण जीवं न छिनत्सि ॥४॥

Fig.: कन्ये किं लिखसि
(Image source: Details)

lekt4501.jpg: Textile block print, Ahmedabad. -- Image source: Daveybot. -- http://www.flickr.com/photos/davemorris/316429534/. -- Accessed on 2009-01-08. -- Creative Commons License (Attribution, non-commercial use, share alike)

lekt4502.jpg: Image source: John Isaac / World Bank. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2348425672/. -- Accessed on 2009-01-08. -- Creative Commons License (Attribution, non-commercial use, no derivatives)