Lektion 45
45.1. Bildung der Verbalformen der 2. Person (मध्यमः) athematischer Stämme ohne vokalisch endendem Suffix (Fortsetzung)
45.1.1. Dritte Präsensklasse (जुहोत्यादि)
हु 3P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | जुहोषि | जुहुथ | <जुहुषे> | <जुहुध्वे> |
| Imperfekt लङ् | अजुहोस् | अजुहुत | <अजुहुथास्> | <अजुहुध्वम्> |
| Optativ विधिलिङ् | जुहुयास् | जुहुयात | <जुह्वीथास्> | <जुह्वीध्वम्> |
धा 2U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | दधासि | धत्थ aus: dadh + tha | धत्से | धद्ध्वे |
| Imperfekt लङ् | अदधास् | अधत्त | अधत्थास् | अधद्ध्वम् |
| Optativ विधिलिङ् | दध्यास् | दध्यात | दधीथास् | दधीध्वम् |
45.1.2. Siebte Präsensklasse (रुधादि)
Wenn auslautendes k/g der Wurzel zwischen den Nasal ṅ und einen Dental der Endung zu stehen kommt, so kann wahlweise das k/g wegfallen
z.B. युज् 3.sg.Ind.Präs.Ā युङ्क्ते oder युsig[ङ्ते]
युज् 7U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | युनक्षि yu-na-j + si | युङ्क्थ युङ्थ | युङ्क्षे | युङ्ग्ध्वे युङ्ध्वे |
| Imperfekt लङ् | अयुनक् aus: a-yu-na-j + s | युङ्क्त अयुङ्त | अयुङ्क्थास् अयुङ्थास् | अयुङ्ग्ध्वम् अयुङ्ध्वम् |
| Optativ विधिलिङ् | युञ्ज्यास् | युञ्ज्यात | युञ्जीथास् | युञ्जीध्वम् |
रुध् 7U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् | |
| Indikativ Präsens लट् | रुणत्सि ru + na + dh + si | रुन्द्ध ru-n-dh + tha | रुन्त्से | रुन्द्ध्वे |
| Imperfekt लङ् | अरुणत् aus a-ru-ṇa-dh + s sig[अरुण्स्] (unregelm.!) | अरुन्द्ध a-ru-n-dh + ta | अरुन्द्धास् | अरुन्द्ध्वम् |
| Optativ विधिलिङ् | रुन्ध्यास् | रुन्ध्यात | रुन्धीथास् | रुन्धीध्वम् |
45.2. Der Vokativ Singular (आमन्त्रितमेकवचने)
Die meisten Vokative des Singular sind der Stamm mit hochstufigem Auslaut.
z.B. देव, कवे, शत्रो, राजन्, पितर् u.s.w.
Ausnahmen sind die Feminina auf -ā und -ī sowie die Stämme auf -in, deren Vokativ sg. besonders zu merken ist.
| Vokativ Singular | |
|---|---|
| Maskulina auf -a | देव |
| Neutra auf -a | फल |
| Feminina auf -ā | देवते |
| Maskulina auf -i | कवे |
| Feminina auf -i | मते |
| Maskulina auf -u | शत्रो |
| Feminina auf -u | धेनो |
| Feminina auf -ī | देवि |
| Maskulina auf -ṛ | पितर् |
| Feminina auf -ṛ | मातर् |
| Maskulina auf -an | राजन् |
| Neutra auf -an | नामन् नाम |
| Maskulina auf -man/-van | आत्मन् |
| Maskulina auf -in | बलिन् |
| Maskulina auf -ant | बलिन् बलि |
| mahānt m. | महन् |
| mahānt n. | महत् = Nominativ |
| Maskulina auf -mant/-vant | गुणवन् |
| Neutra auf -mant/-vant | गुणवत् = Nominativ |
| Pronomina | ein Vokativ wird nicht gebildet |

Abb.: भवति किं करोषि
(Bildquelle: Details)
45.3. Wortliste
वा ... वा : entweder ... oder
45.4. Übung
A) Übersetzen Sie ins Sanskrit (für Vergangenheitsformen bitte das Imperfekt <लङ्> verwenden):
1. Du spaltest die (buddhistische) Gemeinde.
zur Gemeindespaltung (सङ्घभेद) siehe:
Payer, Alois <1944 - >: Vinayamukha : Grundbegriffe der Ordensregeln und des Ordensrechts des Theravāda. -- Teil I. -- (Materialien zu den Grundbegriffen des Buddhismus). -- URL: http://www.payer.de/buddhgrund/vinaya01.htm
2. Habt ihr die Erde genossen?
3. Hast du vom König eine Gabe empfangen?
4. Heiliger Mann, warum fürchtest du dich nicht vor Gefahren?
5. Vater, wohin verlässt du die Familie?
6. Śūdrafrau, hast du die Last ins Haus des reichen Brahmanen getragen?
7. Göttin, du solltest den Wunsch nach Glück des Vaiśya, der Verdienstvolles getan hat, erfüllen.
8. Elefanten, ihr solltet die Fesseln nicht zerbrechen.
9. Du löwengleicher Mann, warum richtest du nicht deine ganze Aufmerksamkeit auf das Absolute (Brahman)?
10. Hast du, Dichter, die Welten gemessen?
B) Übersetzen Sie:
अर्जुन हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीं । तस्माद्भवता योध्यम् ॥१॥
भवति कथमनन्तदुःखमरुणत् ॥२॥
ब्राह्मण किमग्नौ घृतमजुहोः ॥३॥
शत्रो शस्तेण जीवं न छिनत्सि ॥४॥

Abb.: कन्ये किं लिखसि
(Bildquelle: Details)
lekt4501.jpg: Textil-Blockdruck, Ahmedabad. -- Bildquelle: Daveybot. -- http://www.flickr.com/photos/davemorris/316429534/. -- Zugriff am 2009-01-08. -- Creative Commons Lizenz (Namensnennung, keine kommerzielle Nutzung, share alike)
lekt4502.jpg: Bildquelle: John Isaac / World Bank. -- http://www.flickr.com/photos/worldbank/2348425672/. -- Zugriff am 2009-01-08. -- Creative Commons Lizenz (Namensnennung, keine kommerzielle Nutzung, keine Bearbeitung)
