Άσκηση 32
Α) Προσδιορίστε τις ακόλουθες ρηματικές μορφές και σχηματίστε τους αντίστοιχους παρατατικούς κατά πρόσωπο, αριθμό και φωνή:
| Παρούσα / Μέλλοντας | Παρατατικός |
|---|---|
| १. हरिष्यन्ते | अहरन्त |
| २. घातयति | अघातयत् |
| ३. विहन्ति | व्यहन् |
| ४. घ्नन्ति | अघ्नन् |
| ५. विस्मर्यते | व्यस्मर्यत |
| ६. प्रस्थास्यन्ते | प्रातिष्ठन्त |
| ७. प्रस्तुते | प्रास्तुत |
| ८. स्रक्ष्यन्ति | असृजन् |
| ९. सेक्ष्यन्ति | असिञ्चन् |
| १०. श्रूयते | अश्रूयत |
| ११. शक्नोति | अशक्नोत् |
| १२. वर्त्स्यन्ति | अवर्तन् (अवर्तन्त) |
| १३. वसते | अवसत |
| १४. वत्स्यन्ति | अवसन् |
| १५. वदति | अवदत् |
| १६. प्रवक्ति | प्रावक् |
| १७. वेशयन्ते | अवेशयन्त |
| १८. लुभ्यन्ति | अलुभ्यन् |
| १९. उपलप्स्यन्ते | उपालभन्त |
| २०. रुन्द्धे | अरुन्द्ध |
| २१. रोदिति | अरोदित् |
| २२. रक्षन्ति | अरक्षन् |
| २३. युध्यन्ते | अयुध्यन्त |
| २४. युञ्जते | अयुञ्जत |
| २५. यजन्ति | अयजन् |
| २६. म्रियते | अम्रियत |
| २७. विमोचयन्ति | व्यमोचयन् |
| २८. मंस्यन्ते | अमन्यन्त |
| २९. मोहिष्यति | अमुह्यत् |
| ३०. भवति | अभवत् |
| ३१. भुनक्ति | अभुनक् |
| ३२. भिनत्ति | अभिनत् |
| ३३. भञ्जन्ति | अभञ्जन् |
| ३४. भजते | अभजत |
| ३५. ब्रूते | अब्रूत |
| ३६. विजेष्यन्ते | व्यजयन्त |
| ३७. जायन्ते | अजायन्त |
| ३८. छिन्त्ते | अछिन्त्त |
| ३९. आचरन्ति | आचरन् |
| ४०. चोर्यन्ते | अचोर्यन्त |
| ४१. आगमिष्यन्ति | आगच्छन् |
| ४२. कामयन्ते | अकामयन्त |
| ४३. खादन्ति | अखादन् |
| ४४. विक्रेष्यते | व्यक्रीणीत |
| ४५. संस्करोति | समकरोत् |
| ४६. क्रुध्यन्ति | अक्रुध्यन् |
| ४७. एषयन्ति | ऐष्यन् |
| ४८. संयन्ति | समायन् |
| ४९. समास्ते | समास्त |
| ५०. व्यङ्क्ते | व्याङ्क्त |
| ५१. सन्ति | आसन् |
| ५२. अस्यन्ति | आस्यन् |
| ५३. अश्नाति | आश्नात् |
| ५४. अश्नुते | आश्नुत |
| ५५. प्राप्स्यन्ति | प्राप्नुवन् |
| ५६. अदन्ति | आदन् |
| ५७. प्रभोत्स्यन्ते | प्राभुध्यन्त |
| ५८. बध्नाति | अबध्नात् |
| ५९. प्रक्ष्यन्ति | अपृच्छन् |
| ६०. पुनाति | अपुनात् |
| ६१. पान्ति | अपान् |
| ६२. पास्यन्ति | अपिबन् / अपान् |
| ६३. पद्यते | अपद्यत |
| ६४. पातयति | अपातयत् |
| ६५. पक्ष्यन्ति | अपचन् |
| ६६. नर्तिष्यति | अनृत्यत् |
| ६७. आनेष्यन्ति | आनयन् |
| ६८. द्वेष्टि | अद्वेट् |
| ६९. द्रक्ष्यन्ति | अपश्यन् |
| ७०. दूषयन्ति | अदूषयन् |
| ७१. उपदेक्ष्यन्ति | उपादिशन् |
| ७२. धक्ष्यति | अदहत् |
| ७३. तनोति | अतनोत् |
| ७४. प्रजानीते | प्राजानीत |
| ७५. जीवन्ति | अजीवन् |
Β) Μεταφράστε και αναλύστε τα σύνθετα στα Σανσκριτικά:
१. आसीत्क्षत्रिय उपपन्नो गुणैरिष्टै रूपवान् । स जनेन्द्राग्रे ऽतिष्ठत् । स देवानयजतारीनजयज्जनानपान्महापुण्यमकरोत् । तस्मान्मृत्वा देवलोके पुनर्भवमलभत ॥१॥
(जनस्य इन्द्रस्य अग्रे । महत्-पुण्यम् । देवानां लोके)
Μια φορά κι ένας πρίγκιπας, ο οποίος διέθετε κάθε επιθυμητή αρετή και όμορφη μορφή. Υπήρξε κορυφαίος μεταξύ όλων των ηγεμόνων. Έθυσιαζε στους θεούς, νικούσε τους εχθρούς, φύλαγε το λαό και επιτέλεσε πολλά αξιέπαινα έργα· γι' αυτό, μετά τον θάνατό του, επαναγεννήθηκε σε έναν θεϊκό κόσμο.
२. ब्राह्मणो महानगरे ऽवसत् । स पुत्रमागमय्यावक् । ब्राह्मणपुत्रो वेदं गुरावधीयीतेति ॥२॥
(ब्राह्मणस्य पुत्रः । गुरोः गृहे)
Ένας Βραχμάνος κατοικούσε σε μια μεγαλούπολη. Κάλεσε τον γιο του και είπε: «Ένας γιος Βραχμάνου πρέπει να μελετήσει τη Βέδα κοντά σε έναν δάσκαλο». Μετά από αυτά τα λόγια, ο γιος πήγε σε έναν δάσκαλο για να μελετήσει. Μπήκε στο σπίτι του δασκάλου και στάθηκε με σεβασμό μπροστά στον δάσκαλο. Ο δάσκαλος ρώτησε για τον Βραχμάνο. Έπειτα έδωσε τροφή σε εκείνον τον γιο για να φάει.
३. राम आचर्यमुपसंगम्य वचनमब्रवीत् ॥३॥
Ο Rāma πήγε στον δάσκαλο και είπε (τα λόγια).
४. ब्राह्मणा वेदमध्यैयत चाध्यापयंश्च देवांश्चायजन्नयजन्त च क्षत्रियाः श्रुतिमध्यैयत जनानरक्षन्महीमभुञ्जन्देवानयजन्त वैश्या वेदमध्यैयत देवानयजन्ताक्रीणन्व्यक्रीणत च द्विजदासास्तु शूद्रा आसन् ॥४॥
(द्विजानां दासाः)
Οι Βραχμάνοι μελέτησαν και δίδαξαν τη Βέδα, πρόσφεραν θυσίες στους θεούς ως τελεστές θυσιών και για λογαριασμό άλλων. Οι Kṣatriyas μελέτησαν τη Βέδα, προστάτευσαν τον λαό, απόλαυσαν τη γη και πρόσφεραν θυσίες στους θεούς ως τελεστές θυσιών. Οι Vaiśyas μελέτησαν τη Βέδα, πρόσφεραν θυσίες στους θεούς ως τελεστές θυσιών, αγόραζαν και πουλούσαν. Οι Śūdras όμως ήταν δουλοπάροικοι των Δις-γεννημένων.
५. बुद्धपुत्राः सत्यमजानन्दुःखमरुन्धन्मोक्षं प्राप्नुवन् । बुद्धपुत्र इति बुद्धमार्गभिक्षुरुच्यते ॥५॥
(बुद्धस्य पुत्राः)
Οι γιοι του Βούδα αναγνώρισαν την αλήθεια, έθεσαν τέρμα στα πάθη και πέτυχαν τη λύτρωση. Ως «γιος του Βούδα» χαρακτηρίζεται ένας μοναχός που ακολουθεί τον δρόμο του Βούδα.

Εικ.: सम्पन्नरूपा
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
Προσδιορισμός μορφής λέξεων
Προσδιορίστε και μεταφράστε τις ακόλουθες λέξεις:
| Μορφή λέξης | Προσδιορισμός | Σημασία |
|---|---|---|
| १. देवस्य | Γεν. εν. αρσ. | του θεού |
| २. उषितायाः | Αφαιρ./Γεν. εν. θηλ. ΠΠΠ | (από) την κατοικημένη |
| ३. लप्स्यन्ते | 3ο πληθ. Μ.Φ. Μέλ. | θα λάβουν |
| ४. गुरौ | Τοπ. εν. αρσ. | στον δάσκαλο |
| ५. भाव्यते | 3ο εν. Οριστ. Ενεστ. Αιτ. Παθ. | παράγεται |
| ६. अग्नye | Δοτ. εν. αρσ. | στη φωτιά |
| ७. मोक्तुम् | Απαρ. | για να ελευθερώσει |
| ८. वितत्य | Γερ. | αφού τέντωσε |
| ९. स्मृत्यै | Δοτ. εν. θηλ. | για την πραγμάτωση |
| १०. देवताः | Ονομ./Αιτ. πληθ. θηλ. | οι θεότητες |
| ११. ब्रवीति | 3ο εν. Ε.Φ. Οριστ. Ενεστ. | μιλάει |
| १२. प्रक्ष्यन्ति | 3ο | |
| १३. पततः | Gen. sg. m./n. Part. Präs. | des fallenden |
| १४. पत्स्यन्ते | 3. pl. Ā. Fut. | sie werden schreiten |
| १५. आसते | 3. pl. Ā. Ind. Präs. | sie sitzen |
| १६. महान्ति | Nom./Akk. pl. n. | die grossen |
| १७. घ्नता | Instr. sg. m./n. Part. Präs. | durch den Tötenden |
| १८. आययन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. Kaus. | sie schicken / lassen kommen |
| १९. एषिता | Nom. sg. f. Kaus. PPP | die wünschen gemachte |
| २०. आनाय्य | Absol. Kaus. | nachdem er herbeiführen liess |
| २१. अनृताय | Dat. sg. n. | για το ψέμα |
| २२. पूजया | Instr. sg. f. | μέσω της λατρείας |
| २३. प्रश्नेभ्यः | Dat./Abl. pl. m. | (από) τις ερωτήσεις |
| २४. धक्ष्यन्ति | 3. pl. P. Fut. | θα καούν |
| २५. मृगान् | Akk. pl. m. | τα άγρια ζώα |
| २६. बोधिम् | Akk. sg. f. | την επίγνωση |
| २७. गुणैः | Instr. pl. m. | μέσω ιδιοτήτων |
| २८. सन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. | είναι / οι αληθινοί |
| २९. यन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. | πηγαίνουν |
| ३०. क्रियते | 3. sg. Ind. Präs. Pass. | γίνεται |
| ३१. विगत्य | Absol. | αφού παρήλθε |
| ३२. चरित्वा | Absol. | αφού βόσκησε |
| ३३. पीते | Lok. sg. m./n. PPP | στο πιωμένο |
| ३४. अन्नानि | Nom./Akk. pl. n. | τα φαγητά |
| ३५. जलम् | Nom./Akk. sg. n. | το νερό |
| ३६. वक्ति | 3. sg. P. Ind. Präs. | λέει |
| ३७. उक्तिः | Nom. sg. f. | η ρήση |
| ३८. अर्धात् | Abl. sg. m./n. | από το μισό |
| ३९. अर्थेन | Instr. sg. m. | μέσω του σκοπού |
| ४०. स्तूयन्ते | 3. pl. Ind. Präs. Pass. | εγκωμιάζονται |
| ४१. श्रोष्यति | 3. sg. P. Fut. | θα ακούσει |
| ४२. स्रष्टुम् | Inf. | για να αντλήσει |
| ४३. पशुम् | Akk. sg. m. | το ζώο |
| ४४. स्तुतीः | Akk. pl. f. | τις δοξολογίες |
| ४५. अरयः | Nom. pl. m. | οι εχθροί |
| ४६. जात्या | Instr. sg. f. | μέσω της γέννησης |
| ४७. जाताम् | Akk. sg. f. PPP | η γεννημένη |
| ४८. देक्ष्यति | 3. sg. P. Fut. | θα δείξει |
| ४९. दर्शितः | Nom. sg. m. Kaus. PPP | ο δειχθείς |
| ५०. दुष्टाः | Nom. pl. m. PPP | φθαρμένοι |
| ५१. द्विजातीन् | Akk. pl. m. | τους δις γεννημένους |
| ५२. मृत्योः | Abl./Gen. sg. m. | του θανάτου |
| ५३. दुग्धानाम् | Gen. pl. PPP | των αρμεγμένων |
| ५४. दिष्टिभिः | Instr. pl. f. | μέσω οδηγιών |
| ५५. मात्रायाम् | Lok. sg. f. | στο μέτρο |
| ५६. अत्ति | 3. sg. P. Ind. Präs. | τρώει |
| ५७. जायन्ते | 3. pl. Ā. Ind. Präs. | γεννιούνται |
| ५८. जीयन्ते | 3. pl. Ind. Präs. Pass. | νικιούνται |
| ५९. जयन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. | νικούν |
| ६०. जनयन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. Kaus. | παράγουν |
| ६१. प्रभृतेः | Abl./Gen. sg. f. | από την αρχή |
| ६२. उपतिष्ठन्ति | 3. pl. P. Ind. Präs. | εμφανίζονται μπροστά |
| ६३. स्थित्याम् | Lok. sg. f. | στον καθορισμό |
| ६४. भिक्षुषु | Lok. pl. m. | στους μοναχούς |
| ६५. पक्त्वा | Absol. | αφού μαγείρεψε |
| ६६. योद्धुम् | Inf. | για να πολεμήσει |
| ६७. मारयित्वा | Absol. Kaus. | αφού σκότωσε |
| ६८. धेन्वा | Instr. sg. f. | μέσω της γαλακτοφόρας αγελάδας |
| ६९. मंस्यन्ते | 3. pl. Ā. Fut. | θα σκεφτούν |
| ७०. इज्यते | 3. sg. Ind. Präs. Pass. | θυσιάζεται |
| ७१. प्रोद्य | Absol. | αφού ανήγγειλε |
| ७२. लम्भयति | 3. sg. Ind. Präs. Kaus. | κάνει να διατηρείται |
| ७३. स्थापिताभिः | Instr. pl. f. Kaus. PPP | μέσω των τοποθετημένων |
| ७४. शक्तिभ्यः | Dat./Abl. pl. f. | (από) τις δυνάμεις |
| ७५. अलम् | Adv. | αρκετά |
| ७६. हेतून् | Αιτ. πλ. αρσ. | τους λόγους |
| ७७. प्रतिमासु | Τοπ. πλ. θηλ. | στα ομοιώματα |
| ७८. यस्याः | Γεν. εν. θηλ. Αναφ. | από την οποία |
| ७९. हि | Σύνδ. | γιατί, δηλαδή |
| ८०. तस्मिन् | Τοπ. εν. αρσ./ουδ. Δεικτ. | σε αυτό |
| ८१. ह्रियन्ते | 3. πλ. Οριστ. Ενεστ. Παθ. | λαμβάνονται |
| ८२. अधिकृतेषु | Τοπ. πλ. αρσ./ουδ. Μτχ. Παθ. Παρακ. | στους εντεταλμένους |
| ८३. अध्यापयति | 3. εν. Εν. Οριστ. Ενεστ. Αιτιατ. | διδάσκει |
| ८४. वाचयन्ति | 3. πλ. Εν. Οριστ. Ενεστ. Αιτιατ. | αφήνουν να διαβάσουν |

Εικ.: किमयं रथो बालान् सुखतां वहति
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
Άσκηση στο Sandhi
Συμπληρώστε στις παρακάτω προτάσεις τις λέξεις που βρίσκονται στις παρενθέσεις και προσέξτε τους κανόνες του sandhi:
१. रामो ग्रामात् ... गच्छति । (नगर । आर्यग्राम । महानगर । शत्रुग्राम । जयनगर । कविगृह)
- रामो ग्रामान्नगरं गच्छति ।
- रामो ग्रामादार्यग्रामं गच्छति ।
- रामो ग्रामान्महानगरं गच्छति ।
- रामो ग्रामाच्छत्रुग्रामं गच्छति ।
- रामो ग्रामाज्जयनगरं गच्छति ।
- रामो ग्रामात्कविगृहं गच्छति ।
२. जयन् ... अरीन्हन्ति । (इन्द्रशत्रु । शत्रु । जितशत्रुक्षत्रिय । लोकेश्वर । तद्गुणशूर । देवता)
- जयन्निन्द्रशत्रुररीन्हन्ति ।
- जयञ्शत्रुररीन्हन्ति ।
- जयञ्जितशत्रुक्षत्रियो ऽरीन्हन्ति ।
- जयंल्लोकेश्वरो ऽरीन्हन्ति ।
- जयंस्तद्गुणशूरो ऽरीन्हन्ति ।
- जयन्ती देवतारीन्हन्ति ।
३. न हि पुण्यवन्तस्ते ... । (अरि । आर्यशत्रु)
- न हि पुण्यवन्तस्ते ऽरयः ।
- न हि पुण्यवन्तस्त आर्यशत्रवः ।
४. देवतया ... आद्यते । (ऋषि । इन्द्रदेवी)
- देवतर्षिणाद्यते । (Πληθυντικός: देवतर्षिभिराद्यते ।)
- देवतेन्द्रदेव्याद्यते ।
५. ब्राह्मणस् ... एति । (नगर)
- ब्राह्मणो नगर एति । (Πληθυντικός: ब्राह्मणो नगरेष्वेति ।)
Επιπρόσθετες μεταφράσεις στα Σανσκριτικά
1. Αφού γεννήθηκε ο γιος, η βραχμάνα στέλνει έναν υπηρέτη στον βραχμάνο.
पुत्रे जाते ब्राह्मणी दासं ब्राह्मणं गमयति ।
2. Ο άγιος υπέμεινε το κακό που του έγινε.
साधुना कृतं पापं सोढम् ॥
3. Η ηθική είναι το στολίδι του άνδρα.
शीलं नरस्य भूषणम् ॥
4. Οι ισχυροί πολεμιστές πήγαν στο χωριό των βραχμάνων.
बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः ॥
5. Το κορίτσι κλαίει.
बाला रोदिति ॥
6. Δεν υπάρχει καμία ασθένεια ίση με τη λαγνεία, κανένας εχθρός σαν τη σύγχυση, καμία φωτιά σαν την οργή, καμία ευτυχία σαν τη γνώση.
नास्ति कामसमो व्याधिर्नास्ति मोहसमो रिपुः ।
नास्ति क्रोधसमो वह्निर्नास्ति ज्ञानसमं सुखम् ॥
7. Ένας άνδρας, τον οποίο προστατεύει η θεά, είναι ευτυχισμένος.
यं नरं देवी रक्षति स सुखवान् ॥
8. Με όποιον άνεμο και αν ένα σύννεφο αφήνει το νερό, με αυτόν τον άνεμο κινεί ο λόγιος τη σκιάδα του.
येन येन च वातेन वारिदो वारिं मुञ्चति ।
तेन तेन च वातेन छत्रं वहति पण्डितः ॥
9. Ο κύκλος των αναγεννήσεων δεν έχει αρχή.
अनादिकालिकः संसारः ॥
10. Καλωσόρισμα στη βασίλισσα!
स्वागतं देव्यै ॥
11. Για χάρη του ουρανού πράττουν οι άνθρωποι έργα αξίας.
स्वर्गेभ्यो नराः पुण्यं कुर्वते ॥
12. Αντίο!
पुनर्दर्शनाय ॥

Εικ.: पुनर्दर्शनाय
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
Επιστημονικό Απόσπασμα (Stotra)
शत्रूनगमयत्स्वर्गं वेदार्थं स्वानवेदयत् ।
आशयच्चामृतं देवान्वेदमध्यापयद्विधिम् ।
आसयत्सलिले पृथ्वीं यः स मे श्रीहरिर्गतिः ॥
Ο σεβάσμιος Hari είναι το άσυλό μου, εκείνος που έστειλε τους εχθρούς του στον ουρανό, που έκανε τους δικούς του να γνωρίσουν τον νόημα της Vedas, που έδωσε στους θεούς να φάνε Amṛta, που δίδαξε στον Δημιουργό τη Vedas και που στερέωσε τη γη μέσα στο νερό.

Εικ.: श्रीगङ्गाधराय नमः
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
Αφήγημα: Ο γέρος και οι πίθηκοι (Sanskrit-Bālādarśa)
एकदा कश्चिद्वृद्धो ग्रामान्तरं गच्छन्पथि श्रान्तो ऽभवत् । अतः स विश्रमाय पार्श्वस्थितस्य चूततरोर्मूलमगच्छत् ॥ तस्मिन्वृक्षे पचेलिमानि फलान्यवर्तन्त । वृद्धस्य तेषु स्पृहा जाती । परं स वृक्षमारुह्य तानि ग्रहीतुं नाशक्नोत् ॥ दिष्ट्या तस्मिन् तरौ केचिद्वानराः फलानि खादन्तः स्थिताः । तानवलोक्य वृद्धः प्रहर्षं गतः । स किमकरोत् । स कतिचिदुपलानादाय वानरांल्लक्ष्यीकृत्य प्राक्षिपत् । वानराः कुपिताः कानिचित्फलान्यवचित्य वृद्धं प्रति प्राक्षिपन् । वृद्धः सहर्षं तान्यादाय स्वाभीष्टदेशं गतः ॥ अहो वृद्धस्य कौशलम् ॥
Μετάφραση:
Κάποτε ένας γέρος πήγε σε ένα άλλο χωριό και κουράστηκε στον δρόμο. Για να ξεκουραστεί, πήγε στη ρίζα ενός δέντρου μάνγκο δίπλα στον δρόμο. Σε αυτό το δέντρο κρέμονταν ωριμασμένοι καρποί. Ο γέρος επιθύμησε να τους φάει, όμως δεν μπορούσε να ανέβει στο δέντρο για να τους μαζέψει. Ευτυχώς, στο δέντρο βρίσκονταν μερικοί πίθηκοι, οι οποίοι τρώγαν καρπούς. Όταν ο γέρος το είδε αυτό, χάρηκε. Τι έκανε; Πήρε μερικές πέτρες, σημάδεψε τους πιθήκους και τις πέταξε. Οι πίθηκοι θύμωσαν, μάζεψαν μερικούς καρπούς και τους πέταξαν στον γέρο. Ο γέρος πήρε με χαρά τους καρπούς και συνέχισε τον δρόμο του. Θαυμάσια είναι η επιδεξιότητα του γέρου!

Εικ.: वानरः कुपितः
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
