Μάθημα 16
Α) Μετατρέψτε τις ακόλουθες εκφράσεις σε Tatpuruṣa και μεταφράστε τις:
१. देवस्य पुरुषः । — देवपुरुषः
२. गुणवती ब्राह्मणी । — गुणवद्ब्राह्मणी
३. सत्यवान्ब्राह्मणः । — सत्यवद्ब्राह्मणः
४. पशुमन्तो जनाः । — पशुमज्जनाः
५. सुखवान्वैश्यायाः पुत्रः । — सुखवद्वैश्यापुत्रः
६. सुखवत्या वैश्यायाः पुत्रः । — सुखवद्वैश्यापुत्रः
७. कवेरुक्त्याः सत्यम् । — कव्युक्तिसत्यम्
८. शिवen रक्षिता बाला । — शिवरक्षितबाला
९. रामेण पीतं जलम् । — रामपीतजलम्
१०. फलवांल्लाभः । — फलवद्लाभः
११. इष्टाया देवतायाः पूजा । — इष्टदेवतापूजा
१२. देवानां स्तुतिः । — देवस्तुतिः
Β) Αναλύστε σε όλες τις ακόλουθες προτάσεις όλα τα σύνθετα στα Σανσκριτικά, σχηματίστε έτσι προτάσεις με κλιτά ονόματα και μεταφράστε:
१. पुण्यवद्वैश्यपुत्रो देवेन्द्रलोकं गच्छति ।
पुण्यवान्वैश्यस्य पुत्रो देवानामिन्द्रस्य लोकं गच्छति । (ή: पुण्यवतो वैश्यस्य पुत्रो...)
Ο ενάρετος γιος ενός Vaiśya έρχεται στον ουρανό του άρχοντα των θεών. (ή: Ο γιος ενός ενάρετου Vaiśya...)
२. पुण्यकरणं स्वर्गमार्गः ।
पुण्यस्य करणं स्वर्गस्य मार्गः । (ή: पुण्यानां करणं स्वर्गं मार्गः ।)
Η πράξη του ενάρετου είναι ο δρόμος προς τον ουρανό.
३. न साधुः पशुवन्नरधेनुलोभः ।
न साधुः पशुवतो नरस्य धेनूनां लोभः । (ή: ...धेनोर्लोभः ।)
Η απληστία του άνδρα που είναι πλούσιος σε βοοειδή για αγελάδες / για την αγελάδα δεν είναι καλή.
४. न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मयज्ञैस्तु स्वर्गसुखमाप्नुवन्ति ।
न पशूनां यज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मस्य यज्ञैस्तु स्वर्गस्य सुखमाप्नुवन्ति ।
Με ζωικές θυσίες οι άνθρωποι δεν φτάνουν στον ουρανό. Με (αναίμακτες) θυσίες δικαιοσύνης όμως επιτυγχάνουν την επουράνια ευτυχία.
५. द्विजदासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।
द्विजानां दासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।
Śūdras nennt man Sklaven der Zweimalgeborenen.
६. बालब्राह्मणपुत्राः सत्यवन्नरं शृण्वन्ति ।
बा्ला ब्राह्मणानां पुत्राः स्त्यवन्तं नरं शृण्वन्ति ।
Οι νέοι γιοι των Βραχμάνων ακούν τον αληθινό άνδρα.
७. बलवत्क्षत्रिया धनवच्छत्रुनगरं जयन्ति ।
बलवन्तः क्षत्रिया धनवतां शत्रूनां नगरं जयन्ति ।
Οι ισχυροί Kṣatriyas νικούν την πλούσια πόλη των εχθρών.
८. ऋष्युक्त्या सत्यमुच्यते ।
ऋषीणामुक्त्या सत्यमुच्यते ।
Ο λόγος των βεδικών σοφών λέει την αλήθεια.
९. बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः ।
बलवन्तो योधा ब्राह्मणानां ग्रामं गताः ।
Οι δυνατοί πολεμιστές πήγαν στο χωριό των Βραχμάνων.
१०. पुण्यवद्वैश्येष्टवेवतापूजां करोति ।
पुन्यवतो वैश्यस्येष्टाया देवतायाः पूजां करोति ।
Λατρεύει την προσωπική θεότητα του ενάρετου Vaiśya.

Εικ.: न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति
(Πηγή εικόνας: Λεπτομέρειες)
Πρότυπα κλίσης
Α) Σχηματίστε όλες τις μέχρι τώρα διδαχθείσες πτώσεις για τις ακόλουθες λέξεις ως παραδείγματα των μέχρι τώρα διδαχθέντων κλάσεων κλίσης.
१. नर (m.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | नरस् (नरः) | नरास् (नराः) |
| 2. Αιτ. | नरम् | नरान् |
| 3. Οργ. | नरेण | नरैस् (नरैः) |
| 6. Γεν. | नरस्य | नराणाम् |
२. फल (n.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | फलम् | फलानि |
| 2. Αιτ. | फलम् | फलानि |
| 3. Οργ. | फलेन | फलैस् (फलैः) |
| 6. Γεν. | फलस्य | फलानाम् |
३. क्षत्रिया (f.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | क्षत्रिया | क्षत्रियास् (क्षत्रियाः) |
| 2. Αιτ. | क्षत्रियाम् | क्षत्रियास् (क्षत्रियाः) |
| 3. Οργ. | क्षत्रियया | क्षत्रियाभिस् (क्षत्रियाभिः) |
| 6. Γεν. | क्षत्रियायास् (क्षत्रियायाः) | क्षत्रियाणाम् |
४. अरि (m.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | अरिस् (अरिः) | अरयस् (अरयः) |
| 2. Αιτ. | अरिम् | अरीन् |
| 3. Οργ. | अरिणा | अरिभिस् (अरिभिः) |
| 6. Γεν. | अरेस् (अरेः) | अरीणाम् |
५. मति (f.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | मतिस् (मतिः) | मतयस् (मतयः) |
| 2. Αιτ. | मतिम् | मतीस् (मतीः) |
| 3. Οργ. | मत्या | मतिभिस् (मतिभिः) |
| 6. Γεν. | मतेस् (मतेः) / मत्यास् (मत्याः) | मतीनाम् |
६. गुरु (m.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | गुरुस् (गुरुः) | गुरवस् (गुरवः) |
| 2. Αιτ. | गुरुम् | गुरून् |
| 3. Οργ. | गुरुणा | गुरुभिस् (गुरुभिः) |
| 6. Γεν. | गुरोस् (गुरोः) | गुरूणाम् |
७. धेनु (f.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | धेनुस् (धेनुः) | धेनवस् (धेनवः) |
| 2. Αιτ. | धेनुम् | धेनूस् (धेनूः) |
| 3. Οργ. | धेन्वा | धेनुभिस् (धेनुभिः) |
| 6. Γεν. | धेनोस् (धेनोः) / धेन्वास् (धेन्वाः) | धेनूनाम् |
८. देवी (f.)
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | देवी | देव्यस् (देव्यः) |
| 2. Αιτ. | देवीम् | देवीस् (देवीः) |
| 3. Οργ. | देव्या | देवीभिस् (देवीभिः) |
| 6. Γεν. | देव्यास् (देव्याः) | देवीनाम् |
९. गुणवन्त् (m./n.)
Αρσενικό:
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | गुणवान् | गुणवन्तस् (गुणवन्तः) |
| 2. Αιτ. | गुणवन्तम् | गुणवतस् (गुणवतः) |
| 3. Οργ. | गुणवता | गुणवद्भिस् (गुणवद्भिः) |
| 6. Γεν. | गुणवतस् (गुणवतः) | गुण्वताम् |
Ουδέτερο:
| Πτώση | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| 1. Ον. | गुणवत् | गुणवन्ति |
| 2. Αιτ. | गुणवत् | गुणवन्ति |
| 3. Οργ. | गुणवता | गुणवद्भिस् (गुणवद्भिः) |
| 6. Γεν. | गुणवतस् (गुणवतः) | गुण्वताम् |
(Το θηλυκό गुणवती κλίνεται όπως το देवी)
१०. किम् (m./n./f.)
| Πτώση | Εν. αρσ. | Εν. ουδ. | Εν. θηλ. | Πλ. αρσ. | Πλ. ουδ. | Πλ. θηλ. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Ον. | कस् (कः) | किम् | का | के | कानि | कास् (काः) |
| 2. Αιτ. | कम् | किम् | काम् | कान् | कानि | कास् (काः) |
| 3. Οργ. | केन | — | कया | — | — | काभिस् (काभिः) |
| 6. Γεν. | कस्य | — | कस्यास् (कस्याः) | केषाम् | — | कासाम् |
११. तद् (m./n./f.)
| Πτώση | Sg. m. | Sg. n. | Sg. f. | Pl. m. | Pl. n. | Pl. f. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Ονομ. | स / सो / सः | तद् | सा | ते | तानि | तास् (ताः) |
| 2. Αιτ. | तम् | तद् | ताम् | तान् | तानि | तास् (ताः) |
| 3. Οργ. | तेन | — | तया | तैस् (तैः) | — | ताभिस् (ताभिः) |
| 6. Γεν. | तस्य | — | तस्यास् (तस्याः) | तेषाम् | — | तासाम् |
१२. एतद् (m./n./f.)
| Πτώση | Sg. m. | Sg. n. | Sg. f. | Pl. m. | Pl. n. | Pl. f. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Ονομ. | एष / एषो / एषः | एतद् | एषा | एते | एतानि | एतास् (एताः) |
| 2. Αιτ. | एतम् / एनम् | एतद् / एनद् | एताम् / एनाम् | एतान् / एनान् | एतानि / एनानि | एतास् / एनास् |
| 3. Οργ. | एतेन / एनेन | — | एतया / एनया | तैस् (तैः) | — | ताभिस् (ताभिः) |
| 6. Γεν. | एतस्य | — | तस्यास् (तस्याः) | तेषाम् | — | तासाम् |
१३. इदम् (m./n./f.)
| Πτώση | Sg. m. | Sg. n. | Sg. f. | Pl. m. | Pl. n. | Pl. f. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Ονομ. | अयम् | इदम् | इयम् | इमे | इमानि | इमास् (इmaाः) |
| 2. Αιτ. | इमम् / एनम् | इदम् / एनद् | इमाम् / एनाम् | इमान् / एनान् | इमानि / एनानि | इमास् / एनास् |
| 3. Οργ. | अनेन / एनेन | — | अनया / एनया | एभिस् (एभिः) | — | आभिस् (आभिः) |
| 6. Γεν. | अस्य | — | अस्यास् (अस्याः) | एषाम् | — | आसाम् |
Πρόσθετες ασκήσεις
Β) Μεταφράστε και αναλύστε όλα τα σύνθετα στα Σανσκριτικά:
१. योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ॥ योगसूत्र १.२ ॥
योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः (ή: वृत्तीनां निरोधः) ।
Η γιόγκα είναι η παύση της νοητικής δραστηριότητας.
२. स्वधर्मो ब्राह्मणस्याध्ययनमध्यापनं यजनं याजनं दानं प्रतिग्रहश्च ॥५॥
Το ειδικό καθήκον του Βραχμάνου είναι: η μελέτη των Βεδών, η διδασκαλία των Βεδών, η τέλεση θυσιών ως θύτης, η τέλεση θυσιών κατ' εντολή άλλου, η προσφορά δώρων στους Βραχμάνους, η αποδοχή δώρων.
क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शस्त्राजीवो भूतरक्षणं च ॥६॥
क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शास्त्रेणाजीवो भूतानां रक्षणं च् ।
Το ειδικό καθήκον ενός Kṣatriya είναι: η μελέτη των Βεδών, η τέλεση θυσιών ως θύτης, η προσφορά δώρων στους Βραχμάνους, ο βιοπορισμός με το ξίφος, η προστασία των έμβιων όντων.
वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिपाशुपाल्ये वणिज्या च ॥७॥
वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिः पाशुपाल्यं च वणिज्या च ।
Το ειδικό καθήκον ενός Vaiśya είναι: η μελέτη των Βεδών, η τέλεση θυσιών ως θύτης, η προσφορά δώρων στους Βραχμάνους, η γεωργία και η κτηνοτροφία, το εμπόριο.
शूद्रस्य द्विजातिशुश्रूषा वार्त्ता कारुकुशीलवकर्म च ॥८॥
शुड्रस्य द्विजातीनां शुश्रूषा वार्त्ता कारूणां कुशीलवानां च कर्म ।
Το ειδικό καθήκον ενός Śūdra είναι η υπάκουη υπηρεσία προς τους Δισγέννητους, η οικονομική δραστηριότητα και η δραστηριότητα ως τεχνίτης και θεατρίνος.
सर्वेषामहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥१३॥
Καθήκον όλων είναι: η μη βία, η αλήθεια, η καθαρότητα, η αποχή από τη γκρίνια για τη μοίρα του, η απαλλαγή από κακία και η υπομονετική ανοχή.
(कौटिलीयार्थशास्त्र १.३.५-८, १३)
Πρόταση 7: कृषिपाशुपाल्ये Δυϊκός, Ονομ., Αικ.: Δβάντβα, που δηλώνει δύο "πράγματα"
Πρόταση 8: कर्म Ονομ., Αικ. εν. Ουδ. προς कर्मन् "πράξη"
Πρόταση 13: सर्वेषाम् Γεν. πληθ. αρσ. προς सर्व "κάθε, όλοι" (αντωνυμία, δεν κλίνεται όπως το deva)
३. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तानां योगक्षेमसाधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ॥ कौटिलीयार्थशास्त्र १.४.३ ॥
आन्वीक्षिक्याः त्रय्याः वार्त्ताया योगस्य क्षeमस्य च साधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ।
Η ράβδος επιφέρει απόκτηση και ασφαλή κατοχή της φιλοσοφίας, της βεδιστικής και της οικονομίας. Η διεύθυνση της ράβδου είναι πολιτική.

Εικ.: योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः
(Πηγή εικόνας: Details)
