Øvelse 43

A) Bild dann de 2. person i tid, tal, modus osv., der svarer til følgende verber:

1. person / 3. person	2. person
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Fig.: दिशसि
(Billedkilde: Detaljer)

---

Oversættelser til sanskrit

B) Oversæt til sanskrit:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Eller: ... आध्वे ।)
Hvorfor sidder I, mens læreren står?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
Tvivler du om, at en god gerning har en god frugt?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Eller: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
Vil I vise faderen det inderste tempelrum?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Hvilken digters lovprisning har du sunget?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
Vil I sælge disse frugter?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Hvad har du befalet?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Hvornår har du opholdt dig i Benares?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
Har I (som offerværter) æret guderne med et offer?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
I hvilken by blev du født?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Hvordan redder du dig (overskrider floden) fra fjenden?

Fig.: कदा काश्यामवर्तथाः
(Billedkilde: Detaljer)

---

Samtale (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Oversættelse
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureśa: Aśoka, hvorhen går du lige nu?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Aśoka: Jeg går til markedet. Jeg vil hurtigt købe nogle varer og derefter vende tilbage.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureśa: Er der måske en fest i dit hus i dag?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Aśoka: Ja, i dag er min ærede faders fødselsdag.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureśa: Hvor gammel er din ærede far?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Aśoka: Min far er 65 år gammel. I dag kommer mange slægtninge og venner til mig; du må også komme!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureśa: Min gode ven, klokken hvor mange kommer folk?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Aśoka: Hvorfor spørger du om tiden? Kom senest kl. seks!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureśa: Og hvis jeg først kommer omkring halv syv?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Aśoka: Bestemt ikke! Du skal komme præcis kl. seks.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureśa: I orden. Så gå nu, ellers bliver du forsinket.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Træder ind i butikken, går til købmændet og siger:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Aśoka: Hej, bedste af alle købmænd! Jeg er kommet for at købe varer. Giv dem mig hurtigt!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Købmand: Min dreng, hvad ønsker du at købe? I min butik er der mange fremragende varer til lave priser. Sig mig, hvad og hvor meget du ønsker.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Aśoka: Hvor meget koster en seer sukker?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Købmand: Ikke meget. Jeg giver dig en seer sukker for kun otte anna.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Aśoka: Så vejl hurtigt en seer af og giv den til mig!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Købmand: (indpakker sukkeret i papir): Dreng, tag sukkeret! Og giv mig otte anna for det, men hurtigt!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Aśoka: (tager det i hånden og bemærker den lave vægt): Hej, købmand! Det ser ikke ud til at være en hel seer sukker. Vejl det igen korrekt!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Købmand: (ler): Hvad betyder det? Det er ubetydeligt. Så har du mindre besvær med at bære byrden.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Aśoka: (overvejer kort og lægger fire anna frem): Hr. købmand, her er prisen. Jeg skal nemlig hastigt hjem.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Købmand: Hej, dreng! Kom tilbage! Hør her! Hvorhen går du, efter at du kun har betalt så lidt? Giv mig de resterende fire anna!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Aśoka: Købmand! Hvad betyder det? Det er ubetydeligt. Så har du mindre besvær med at tælle mønterne!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(Siger dette og løber hastigt derfra.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Opsummering:
Den svindelagtige købmand i sin butik kunne ikke gøre noget og følte kun anger i sit hjerte. Aśoka kom hjem og fortalte hele begivenheden. Alle slægtninge og venner havde det sjovt på bedste vis. Så fik fødselsdagsfesten en glædelig afslutning.