Øvelse 44

A) Bestem og oversæt følgende former:

Ordform	Bestemmelse	Betydning
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	begyndelsen / fra begyndelsen
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	du spiste
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	du rensede
४. पुनः	Adv.	igen / men
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	du var
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	jeg sad
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	du ville spænde
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	du studerede
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I ved
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	forbi / adskilt
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	I sad
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I beskytter
१३. कथम्	Interrogativ-Adv.	hvordan?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Præs.	du sover
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	I skulle spise
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	du spiste
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Præs.	I opnår
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Præs.	de går
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I går
२०. यथा	Adv.	hvordan / såsom
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	I skulle gå
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I underviser
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	undervist / instrueret
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Præs.	I sidder
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	du talte / han talte
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I er
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	jeg stod / han stod
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I binder
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	I underviste
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Præs.	du malker for dig selv
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	jeg vil malke
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Præs.	I klæder jer på
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	du slog / han slog
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundiv n.	at forkynde
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	jeg ville sige
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Præs.	vi går
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	vi holdt fast
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Præs.	de ligger
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	du ville hade
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Præs.	I gør
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	I opnåede
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	I skulle sælge
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Præs.	vi presser
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Præs.	du græder
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	du lovsang
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	I hørte
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	I skulle tale
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Præs.	I hader
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	de kunne
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Præs.	I stabeler op
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Præs.	I slår
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	slået / dræbt

---

Oversættelser

B) Oversæt:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Overvind vrede med uvildighed, ondskab med godhed; usandhed med sandhed.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Sønner, har I givet forfædrene madoffer?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Hvilke lærebøger har du studeret i Benares (Kāśī)?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Hvis Buddhas sønner (munke) lå på pragtfulde senge, ville de ikke opfylde den løfte, der blev afgivet ved ordinationen.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Har du også hilset på læreren, der vil fremføre fortællingen om de ædle krigere?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
I skal heller ikke hade det, der er hadsværdigt, og I må ikke være griske efter det, der er begæringsværdigt; således vil I være indadvendte og afklarede.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
"Jeg vil ikke kæmpe" — så talte Arjuna.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Du har beklaget dem, der ikke er værd at beklage, og ville tale visdomsord; men de vise beklager hverken de døde eller de levende.

Fig.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Billedkilde: Details)

---

Yderligere formbestemmelser

Bestem følgende ordformer:

Ordform	Bestemmelse
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Præs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Præs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundiv Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Præs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Præs.
२२. कुत्र	Interrogativ-Adv. (hvor?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundiv Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Præs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundiv Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundiv Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Præs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogativ-Adv. (hvor / hvorhen?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Præs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundiv Instr. sg. m./n.

Fig.: वदिता
(Billedkilde: Details)