الدرس 59

Fig.: रावणः
(مصدر الصورة: تفاصيل)

---

أ) تحليل النص

ترجم النص التالي وحدد جميع أشكال الأفعال الواردة فيه.

تم ترك الترجمة متعمدةً بشكل خشن لتخدم كدليل للترجمة.

دليل الترجمة: الآية 6: दिदृक्षते = رغبي (Desiderativ) لـ दृश्

النص من: أوتو بوhtلنك: سانسكريت-كريستوماتي ص. 127ف.

राक्षसेन्द्रस्ततो ऽभैषीदैक्षिष्ट परितः पुरम् ।
प्रातिष्ठिपच्च बोधार्थं कुम्भकर्णस्य राक्षसान् ॥१॥

خاف أمير الشياطين من ذلك. نظر حول المدينة وأرسل الرākṣasas لإيقاظ كومبهكارنا¹.
>
अभैषीत् - भी ماضي 4 شخص ثالث جمع
ऐक्षिष्ट - ईक्ष् ماضي 5 ذاتي
प्रातिष्ठिपत् - प्र-स्था غير منتظم (انظر پāṇini 7.4.5) ماضي 3
>
1 كومبهكارنا، أخو رāvaṇa، يقع كعقوبة على جرائمه في نوم دائم

ते ऽभ्यगुर्भवनं तस्य सुप्तं चैक्षिषताथ तम् ।
व्याहार्षुस्तुमुलाञ्छब्दान्दण्डैश्चावधिषुर्द्रुतम् ॥२॥

ذهبوا إلى بيته ورأوه نائماً. أطلقوا أصواتاً فوضوية وضربوا بسرعة بالعصي.
>
अभ्यगुर् - अभि-गा (لـ इ) ماضي 1 شخص ثالث جمع
अक्षिषत - ईक्ष् ماضي 5 ذاتي (3.pl.)
व्याहार्षुर् - वि-आ-हृ ينطق، يقول ماضي 1 شخص ثالث جمع
अवधिषुर् - वध् (بدلاً من हन्) ماضي 5

केशानलुञ्चिषुस्तस्य गजान्गात्रेष्वभिभ्रमन् ।
शीतैरभ्यषिचंस्तोयैरलातैश्चाप्यदम्भिषुः ॥३॥

سحبوا شعره، تركوا الفيلة تتجول على أطرافه؛ رشوه بالماء البارد وأصابوه بالنار.
>
अलुञ्चिषुर् - लुञ्च् ماضي 5
अबिभ्रमन् - भ्रम् سببي ماضي 3
अभ्यषिचन् - सिच् ماضي 2
अदम्भिषुर् - दम्भ् ماضي 5

नखैरकर्तिषुस्तीक्ष्णैरदाङ्क्षुर्दशनैस्तथा ।
शितैरतौत्सुः शूलैश्च भेरीश्चावीवदञ्छुभाः ॥४॥

قطعوه بأظافر حادة وعضوه بأسنانه، ضربوه برماح حادة وتركوا الطبول المشرقة تتردد.
>
अकर्तिषुर् - कृत् ماضي 5
अदाङ्क्षुर् - दंश् ماضي 4
अतौत्सुर् - तुद् ماضي 4
अवीवदन् - वद् سببي ماضي 4

स तान्नाजीगणत्सर्वानिच्छयाबुद्ध च स्वयम् ।
अबूबुधत कस्मान्मामप्राक्षीच्च निशाचरान् ॥५॥

لم ينتبه إليهم جميعاً، بمشيبة نفسه استيقظ بنفسه وسأل المشاة الليليون: "لماذا أيقظتموني؟"
>
अजीगणत् - गण् 10 ماضي 3
अबुद्ध - बुध् ماضي 4 (إلى جانب अबोधि)
अबुबूधत - बुध् سببي ماضي 3 (2.pl.P)
अप्राक्षीत् - प्रछ् ماضي 4

ते ऽभाषिषत राजा त्वां दिदृक्षुः क्षणदाचर ।
सो ऽस्नासीद्व्यलिपन्मांसमप्सासीद्वारुणीमपात् ॥६॥

قالوا: "الملك يتوق لرؤيتك، أيها المشاة الليليون!" اغتسل، دهن نفسه، ابتلع اللحم، شرب نبيذ النخيل؛
>
अभाषिषत - भाष् ذاتي ماضي 5
अस्नासीत् - स्ना ماضي 6
व्यलिपत् - वि-लिप् ماضي 2
अप्सासीत् - प्सा ماضي 6
अपात् - पा ماضي 1

न्यवसिष्ट ततो द्रष्टुं रावणं प्रावृतद्गृहात् ।
राजायान्तं तमद्राक्षीदुदस्थाच्चेषदासनात् ॥७॥

ارتدى ملابسه، ثم غادر منزله ليُقابل رافانا. رأى الملك قدومه فنهض قليلاً من مقعده.
>
न्यवसिष्ट - नि-वस् 2Ā Aor. 5
प्रावृतत् - प्र-वृत् Ā Aor. 2 P (im Aor. auch P!)
अद्राक्षीत् - दृश्  Aor. 4
उदस्थात् - उद्-स्था Aor. 1

अतुषत्पीठमासन्ने निरदिक्षच्च काञ्चनम् ।
अस्मेष्ट कुम्भकर्णो ऽल्पमुपाविक्षदथान्तिके ॥८॥

فسرّ وخصّص له كرسيًا ذهبيًا قريبًا منه. ابتسم كومبهكارنا قليلاً ثم جلس بالقرب.
>
अतुषत् - तुष् Aor. 2
निरदिक्षत् - निर्-दिश् Aor. 7
अस्मेष्ट - स्मि Ā Aor. 4
उपाविक्षत् - उप-विश् Aor. 7

अवादीन्मां किमित्याह्वो राज्ञा च प्रत्यवादि सः ।
नाज्ञासीस्त्वं सुखी रामो यदकार्षीत्स रक्षसाम् ॥९॥

قال: "لماذا دعوتني؟" فأجابه الملك: "أيها المحظوظ، لم تدرك ما فعله رام بالدياماسا.
>
अवादीत् - वद् Aor. 5
आह्वस् - आ-ह्वे Aor. 2
प्रत्यवादि - प्रति-वद् Passivaorist
अज्ञासीस् - ज्ञा Aor. 6
अकार्षीत् - कृ Aor. 4

उदतारीदुदन्वन्तं पुरं नः परितो ऽरुधत् ।
व्यद्योतिष्ट रणे शस्त्रैरनैषीद्राक्षसान्क्षयम् ॥१०॥

لقد عبر المحيط، وحاصر مدينتنا من جميع الجهات، وقدع في المعركة بأسلحة حادة، وقاد الدياماسا إلى الدمار.
>
उदतारीत् - उद्-तॄ Aor. 5
अरुधत् - रुध् Aor. 2
व्यद्योतिष्ट - वि-द्युत्  Aor. 5
अनैषीत् - नी Aor. 4

न प्रावोचमहं किंचित्प्रियं यावदजीविषम् ।
बन्धुस्त्वमर्चितः स्नेहान्मा द्विषो न वधीर्मम ॥११॥

لم أقل أي مجاملة طوال حياتي. أنت قريب عزيز عليّ بسبب المحبة. لا تتوقف عن قتل أعدائي!
>
प्रावोचम् - प्र-वच् Aor. 3
अजीविषम् - जीव् Aor. 5
वधीस् - वध् Injunktiv Aor. 5

वीर्यं मा न ददर्शस्त्वं मा न त्रास्थाः क्षतां पुरम् ।
तवाद्राक्ष्म वयं वीर्यं त्वमजैषीः पुरा सुरान् ॥१२॥

لا تتوقف عن إظهار قوتك الرجالية، لا تتوقف عن إنقاذ المدينة الجريحة! لقد رأينا قوتك الرجالية. لقد هزمت الآلهة سابقًا."
>
ददर्शस् - दृश् Kaus. Injunktiv Aor. 3
त्रास्थास् - त्रै Ā Injunktiv. Aor. 4
अद्राक्ष्म - दृश् Aor. 4
अजैषीस् - जि Aor. 4

अवोचत्कुम्भकर्णस्तं वयं मन्त्रे ऽभ्यधाम यत् ।
न त्वं सर्वं तदश्रौषीः फलं तस्येदमागमत् ॥१३॥

قال كومبهكارنا له: "ما قدمناه في المشورة، لم تستمع إلى أي مما ذكر. هذا جاء كثمرة لذلك.
>
अवोचत् - वच् Aor. 3
अभ्यधाम - अभि-धा Aor. 1
अश्रौषीस् - श्रु Aor. 4
आगमत् - आ-गम् Aor. 2

प्राज्ञवाक्यान्यवामामंस्था मूर्खवाक्येष्ववास्थिथाः ।
अध्यगीष्ठाश्च शास्त्राणि प्रत्यपत्था हितं न च ॥१४॥

لقد استخفت بكلام الحكماء، واعتمدت على كلام الحمقى، ودرست الكتب التعليمية ولم تصل إلى النافع.

अवामामंस्थास् - अव-मन् ماضي 4
अवास्थिथास् - अव-स्था ماضي 4
अध्यगीष्ठास् - अधि-इ (अधि-गा) ماضي 4
प्रत्यपत्थास् - प्रति-पद् ماضي 4

मूर्खास्त्वामववञ्चन्त ये विग्रहमचीकरन् ।
अभाणीन्माल्यवान्युक्तमक्षंस्थास्त्वं न तन्मदात् ॥१५॥

لقد خدعك الحمقى الذين أحدثوا الخصام. قال ماليڤانت ما يناسب. لم تسامحه بسبب سكرك.

अववञ्चन्त - वञ्च् سببي ماضي 3
अचीकरन् - कृ ماضي 3
अभाणीत् - भण् ماضي 5
अक्षंस्थास् - क्षम् ماضي 4

1 راكشاسا

राघवस्यामुषः कान्तामाप्तैरुक्तो न चार्पिपः ।
मा नानुभूः स्वकान्दोषान्मा मुहो मा रुषो ऽधुना ॥१६॥

لقد سرقت حبيبة راجاهونكمن. على الرغم من أنه قيل لك من قبل السلطات، لم ترسلها مرة أخرى. توقف عن عدم إدراك أخطاءك الخاصة! لا تتردد، لا تغضب الآن!

अमुषस् - मुष् ماضي 2
आर्पि्पस् - ऋ سببي ماضي 3
अनुभूस् - अनु-भू أمر ماضي 1
मुहस् - मुह् أمر ماضي 2
रुषस् - रुष् أمر ماضي 2

1 رام

तस्याप्यत्यक्रमीत्कालो यत्तदाहमवादिषम् ।
अघानिषत रक्षांसि परैः कोशांस्त्वमव्ययीः ॥१७॥

لقد فات الوقت المناسب لما قلته لك آنذاك. قُتل الرّاكشاسات من قبل الأعداء. لقد خسرت الكنوز.

अत्यक्रमीत् - क्रम् ماضي 5
अवादिषम् - वद् ماضي 5
अघानिषत - हन् ماضي مبني للمجهول 3.جمع
अव्ययीस् - व्यय् ماضي 5

संधानकारणां तेजो न्यगभूत्ते ऽकृथास्तथा ।
यत्त्वं वैराणि कोशं च सहदण्डमजिग्लपः ॥१८॥

لقد تلاشى قوتك، التي كانت أساس التحالف. لقد تصرفْتَ بطريقة جعلت جيوشك وكنزك وسلطتك السياسية تذوب."

अभूत् - भू ماضي 1
अकृथास् - कृ ماضي 4/1
अजिग्लपस् - ग्लै سببي ماضي 3

م.: रामस्य रावणेन युद्धः
(مصدر الصورة: تفاصيل)