التمرين 59

التوضيح: रावणः
(مصدر الصورة: تفاصيل)

---

أ) تحليل النص

ترجموا النص التالي وحددوا جميع الأفعال الظاهرة فيه.

تركت الترجمة متعمدةً غير سلسة لتخدم كدليل للترجمة.

مساعدة الترجمة: الآية 6: दिदृक्षते = رغبي (Desiderativ) لـ दृश्

النص من: أوتو بوhtلنك: سانسكريت-كريستوماتي ص. 127ف.

राक्षसेन्द्रस्ततो ऽभैषीदैक्षिष्ट परितः पुरम् । प्रातिष्ठिपच्च बोधार्थं कुम्भकर्णस्य राक्षसान् ॥१॥

عندها خاف أمير الشياطين. نظر حول المدينة وأرسل الرākṣasas لإيقاظ كومبهكارنا¹.
>
अभैषीत् - भी ماضٍ (Aor.) 3 جمع
ऐक्षिष्ट - ईक्ष् ماضٍ (Aor.) 5 فعل لازم
प्रातिष्ठिपत् - प्र-स्था غير منتظم (انظر بانيني 7.4.5) ماضٍ (Aor.) 3
>
1 كومبهكارنا، أخو رافانا، يقع في نوم دائم كعقوبة على جرائمه.

ते ऽभ्यगुर्भवनं तस्य सुप्तं चैक्षिषताथ तम् । व्याहार्षुस्तुमुलाञ्छब्दान्दण्डैश्चावधिषुर्द्रुतम् ॥२॥

ذهبوا إلى بيته ورأوه نائماً. أصدروا أصواتاً فوضوية وضربوا بسرعة بالعصي.
>
अभ्यगुर् - अभि-गा (بدلاً من इ) ماضٍ (Aor.) 1 جمع
अक्षिषत - ईक्ष् ماضٍ (Aor.) 5 فعل لازم (3.جمع)
व्याहार्षुर् - वि-आ-हृ ينطق، يقول ماضٍ (Aor.) 4 جمع
अवधिषुर् - वध् (بدلاً من हन्) ماضٍ (Aor.) 5

केशानलुञ्चिषुस्तस्य गजान्गात्रेष्वभिभ्रमन् । शीतैरभ्यषिचंस्तोयैरलातैश्चाप्यदम्भिषुः ॥३॥

سحبوا شعره، تركوا الفيلة تتجول على أطرافه؛ رشوه بالماء البارد وأصابوه بالنيران.
>
अलुञ्चिषुर् - लुञ्च् ماضٍ (Aor.) 5
अबिभ्रमन् - भ्रम् سببي ماضٍ (Aor.) 3
अभ्यषिचन् - सिच् ماضٍ (Aor.) 2
अदम्भिषुर् - दम्भ् ماضٍ (Aor.) 5

नखैरकर्तिषुस्तीक्ष्णैरदाङ्क्षुर्दशनैस्तथा । शितैरतौत्सुः शूलैश्च भेरीश्चावीवदञ्छुभाः ॥४॥

قطعوه بمسامير حادة، وعضوه بأسنانه، وضربوه برماح مدببة، وأطلقوا صوت الطبول الصاخبة.
>
अकर्तिषुर् - कृत् ماض 5
अदाङ्क्षुर् - दंश् ماض 4
अतौत्सुर् - तुद् ماض 4
अवीवदन् - वद् سببي ماض 4

स तान्नाजीगणत्सर्वानिच्छयाबुद्ध च स्वयम् । अबूबुधत कस्मान्मामप्राक्षीच्च निशाचरान् ॥५॥

لم يبالِ بهم جميعاً، واستيقظ بإرادته الخاصة وسأل النيام: "لماذا أوقظتموني؟"
>
अजीगणत् - गण् 10 ماض 3
अबुद्ध - बुध् ماض 4 (بجانب अबोधि)
अबुबूधत - बुध् سببي ماض 3 (2.pl.P)
अप्राक्षीत् - प्रछ् ماض 4

ते ऽभाषिषत राजा त्वां दिदृक्षुः क्षणदाचर । सो ऽस्नासीद्व्यलिपन्मांसमप्सासीद्वारुणीमपात् ॥६॥

قالوا: "الملك يتوق لرؤيتك، أيها النيام!" اغتسل، دهَن جسده، أكل اللحم، وشرب نبيذ النخيل؛
>
अभाषिषत - भाष् Ā ماض. 5
अस्नासीत् - स्ना ماض. 6
व्यलिपत् - वि-लिप् ماض. 2
अप्सासीत् - प्सा ماض. 6
अपात् - पा ماض. 1

न्यवसिष्ट ततो द्रष्टुं रावणं प्रावृतद्गृहात् । राजायान्तं तमद्राक्षीदुदस्थाच्चेषदासनात् ॥७॥

ارتدى ملابسه، ثم غادر منزله ليُقابل راڤانا. رأى الملك قدومه فنهض قليلاً من مقعده.
>
न्यवसिष्ट - नि-वस् 2Ā ماض. 5
प्रावृतत् - प्र-वृत् Ā ماض. 2 P (في الماض أيضاً P!)
अद्राक्षीत् - दृश् ماض. 4
उदस्थात् - उद्-स्था ماض. 1

अतुषत्पीठमासन्ने निरदिक्षच्च काञ्चनम् । अस्मेष्ट कुम्भकर्णो ऽल्पमुपाविक्षदथान्तिके ॥८॥

كان راضياً وأمره بجلوس على كرسي ذهبي قريب منه. ابتسم كومبهكارنا قليلاً ثم جلس بالقرب.
>
अतुषत् - तुष् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
निरदिक्षत् - निर्-दिश् ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع
अस्मेष्ट - स्मि آ ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
उपाविक्षत् - उप-विश् ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع

अवादीन्मां किमित्याह्वो राज्ञा च प्रत्यवादि सः । नाज्ञासीस्त्वं सुखी रामो यदकार्षीत्स रक्षसाम् ॥९॥

قال: "لماذا دعوتني؟" فأجابه الملك قائلاً: "يا سعيد، لم تدرك ما فعله راماسبالأشباح.
>
अवादीत् - वद् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
आह्वस् - आ-ह्वे ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع
प्रत्यवादि - प्रति-वद् ماضٍ بسيط للمبني للمجهول
अज्ञासीस् - ज्ञा ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع
अकार्षीत् - कृ ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد

उदतारीदुदन्वन्तं पुरं नः परितो ऽरुधत् । व्यद्योतिष्ट रणे शस्त्रैरनैषीद्राक्षसान्क्षयम् ॥१०॥

لقد عبر المحيط، وحاصر مدينتنا من كل جانب، وقد تألق في المعركة بأسلحته الحادة، وقاد الأشباح إلى الدمار.
>
उदतारीत् - उद्-तॄ ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अरुधत् - रुध् ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع
व्यद्योतिष्ट - वि-द्युत् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अनैषीत् - नी ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع

न प्रावोचमहं किंचित्प्रियं यावदजीविषम् । बन्धुस्त्वमर्चितः स्नेहान्मा द्विषो न वधीर्मम ॥११॥

لم أقل مطلقاً أي إطراء طوال حياتي. أنت قريبى المحبوب الذي أحبه. لا تتوقف عن قتل أعدائي!
>
प्रावोचम् - प्र-वच् ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع
अजीविषम् - जीव् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
वधीस् - वध् أمر ماضٍ بسيط، المخاطب الجمع

वीर्यं मा न ददर्शस्त्वं मा न त्रास्थाः क्षतां पुरम् । तवाद्राक्ष्म वयं वीर्यं त्वमजैषीः पुरा सुरान् ॥१२॥

لا تتردد في إظهار رجولتك، ولا تتردد في إنقاذ المدينة الجريحة! لقد رأينا رجولتك. لقد هزمت الآلهة في السابق."
>
ददर्शस् - दृश् كوس. إنجنكتيف أوار. 3
त्रास्थास् - त्रै آ إنجنكتيف. أوار. 4
अद्राक्ष्म - दृश् أوار. 4
अजैषीस् - जि أوار. 4

अवोचत्कुम्भकर्णस्तं वयं मन्त्रे ऽभ्यधाम यत् । न त्वं सर्वं तदश्रौषीः फलं तस्येदमागमत् ॥१३॥

قال كومبهكارنا له: "ما عرضناه في المشورة، كل هذا لم تستمع إليه. لقد جاء هذا كثمرة لذلك.
>
अवोचत् - वच् أوار. 3
अभ्यधाम - अभि-धा أوار. 1
अश्रौषीस् - श्रु أوار. 4
आगमत् - आ-गम् أوار. 2

प्राज्ञवाक्यान्यवामामंस्था मूर्खवाक्येष्ववास्थिथाः । अध्यगीष्ठाश्च शास्त्राणि प्रत्यपत्था हितं न च ॥१४॥

لقد استهزأت بكلام الحكماء، واعتمدت على كلام الحمقى، درست الكتب المقدسة ولم تصل إلى الخلاص [على الرغم من ذلك].
>
अवामामंस्थास् - अव-मन् أوار. 4
अवास्थिथास् - अव-स्था أوار. 4
अध्यगीष्ठास् - अधि-इ (अधि-गा) أوار. 4
प्रत्यपत्थास् - प्रति-पद् أوار. 4

मूर्खास्त्वामववञ्चन्त ये विग्रहमचीकरन् । अभाणीन्माल्यवान्युक्तमक्षंस्थास्त्वं न तन्मदात् ॥१५॥

لقد خدعك الحمقى الذين أثاروا الشقاق. قال ماليافانت ما يناسب الموقف. لم تسامحه بسبب سكرك.
>
अववञ्चन्त - वञ्च् كوس. أوار. 3
अचीकरन् - कृ أوار. 3
अभाणीत् - भण् أوار. 5
अक्षंस्थास् - क्षम् أوار. 4
>
1 راكشاسا

राघवस्यामुषः कान्तामाप्तैरुक्तो न चार्पिपः । मा नानुभूः स्वकान्दोषान्मा मुहो मा रुषो ऽधुना ॥१६॥

لقد سرقتَ حبيبةً من نسل راغها. ورغم أنه قد أُخبرتَ بذلك من قبل أشخاص ذوي سلطة، لم تُعدّها إلى منزلها. تكفّف عن تجاهل أخطائك الخاصة! لا تشرذم، ولا تغضب الآن!
>
अमुषस् - मुष् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
आर्पि्पस् - ऋ سببي، ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अनुभूस् - अनु-भू أمر، ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
मुहस् - मुह् أمر، ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
रुषस् - रुष् أمر، ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
>
١ راما

तस्याप्यत्यक्रमीत्कालो यत्तदाहमवादिषम् । अघानिषत रक्षांसि परैः कोशांस्त्वमव्ययीः ॥१७॥

لقد فات الأوان المناسب لما قلته لك آنذاك. قُتل الرākṣasas من قبل الأعداء. لقد خسرتَ الكنوز.
>
अत्यक्रमीत् - क्रम् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अवादिषम् - वद् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अघानिषत - हन् ماضٍ بسيط، المبني للمجهول، جمع
अव्ययीस् - व्यय् ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد

संधानकारणां तेजो न्यगभूत्ते ऽकृथास्तथा । यत्त्वं वैराणि कोशं च सहदण्डमजिग्लपः ॥१८॥

لقد تلاشى قوتك، الذي كان أساسًا للتحالف. لقد تصرفْتَ بطريقة أدّت إلى ذهاب جيوشك وكنزك مع السلطة السياسية."
>
अभूत् - भू ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد
अकृथास् - कृ ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد/١
अजिग्लपस् - ग्लै سببي، ماضٍ بسيط، المخاطب المفرد

Abb.: रामस्य रावणेन युद्धः
(مصدر الصورة: تفاصيل)