Quelle & Urheberrecht
சொற்களஞ்சியம் சமஸ்கிருதம்–தமிழ்
ஆலோயிஸ் பயர் அவர்களின் சமஸ்கிருத பாடத்திட்டத்தின் சொற்பட்டியல்களிலிருந்து தொகுக்கப்பட்டது.
अ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| अखिल | akhila | 3 | இடைவெளி இல்லாதது, முழுமையானது | 52 |
| अगार | agāra | n | வீடு, குடும்பம் | 36 |
| अग्नि | அக்னி | — | தீ, கடவுள் அக்னி | 2 |
| अजिन | ajina | — | கருப்பு மான் தோல், குறிப்பாக கருப்பு மானின் (சிறுத்தை மான் : Antilope cervicapra ) தோல். இது பஞ்சாப் மற்றும் சிந்து மு | 51 |
| अञ्जलि | añjali | m | மரியாதையாக மேலே கூப்பிய இரண்டு கைகள் | 36 |
| अञ्ज् | añj | 7P | தேங்காய் எண்ணெய் பூசு, பூசு | 31 |
| अटवी | aṭavī | — | காடு | 51 |
| अणु | aṇu | — | மெல்லிய, நுண்ணிய, மிகச் சிறிய; ஆண்பால்: அணு | 25 |
| अतस् | atas | — | அங்கிருந்து, பின்னர், எனவே, அங்கிருந்து (பெயர்ச்சொல் வார்த்தை a- "இது" + பெயர்வினை விகுதி -tas) | 24 |
| अति | ati | — | மேல், மேல்-வழி, மேல்-கடந்து (இடத்தில், காலத்தில், எண்ணிக்கையில், அளவில், வரிசையில், சக்தியில், தீவிரத்தில்), மிகவும் | 41 |
| अतिथि | atithi | — | விருந்தினர் | 51 |
| अथवा | athavā | — | அல்லது (முன்னசேர்க்கப்பட்டது) | 15 |
| अद्य | adya | — | இன்று | 48 |
| अधि | adhi | — | மேல், மீது, எ-ம், தொடர்புடைய | 20 |
| अधिक | adhika | — | அதிகமான, கூடுதலான, பெரிய, சிறந்த, அசாதாரமான | 23 |
| अधिक | adhika | 3 | கூடுதலான, அதிகப்படியான, சாதாரணமான | 43 |
| अध्यक्ष | adhyakṣa | — | மேற்பார்வையாளர், துறைத் தலைவர் ; கண்சாட்சி | 24 |
| अध्यापन | adhyāpana | n | கற்பித்தல், கல்வி | 16 |
| अनगार्य | anagārya | n | ஒரு பௌத்த சந்நியாசி அல்லது நவீனவாசியின் வீடற்ற தன்மை | 36 |
| अनसूया | anasūyā | f | புகார் செய்யாமை, பொறாமை இன்மை | 16 |
| अनु | anu | — | பின், பக்கவாட்டில், மேல் - நோக்கி, நீளமாக, அனுசரணையாக, கூடுதலாக, பின் - நோக்கி | 36 |
| अनुकृ | anukṛ | — | பிரதிபலித்தல், பின்பற்றுதல் | 36 |
| अनुगम् | anugam | — | ஒருவருக்குப் பின் செல்வது, பக்கவாட்டில் செல்வது | 36 |
| अनृशंस्य | anṛśaṃsya | n | கெட்ட தன்மை இன்மை | 16 |
| अनेक | aneka | 3 | பல (சில அல்ல) | 42 |
| अन्त | anta | — | முடிவு, எல்லை | 18 |
| अन्तरे | antare | — | அந்த நேரத்தில் | 42 |
| अन्तर् | antar | Adv | உள்ளே, உட்பகுதியில் ; பின்சொல் அமைப்பு (, ): உள்ளே, நடுவில் ; பின்சொல் அமைப்பு (, ): ... இருந்து வெளியே | 52 |
| अन्यथा | anyathā | — | வேறு, பிற, தவறாக, தவறான | 25 |
| अन्यद् | anyad | 3 | வேறு ஒருவர் ( போன்ற பன்மை) | 43 |
| अन्योन्य | anyonya | 3 | பரஸ்பரம், ஒருவருக்கொருவர் | 52 |
| अपवर्ग | apavarga | — | முடிவு, விடுதலை | 20 |
| अपोह | apoha | — | மறுப்பு ( + ) | 24 |
| अभि | abhi | — | be-, பின் - நோக்கி, க்கு - வரை, க்கு - நோக்கி, எதிராக, உள்ளே - உள்ளே, தொடர்பாக, மீது, மேல், அருகில் | 24 |
| अभि | abhi | — | be-, பின் - நோக்கி, கீழ் - நோக்கி, மேல் - நோக்கி, எதிராக, உள்ளே - நோக்கி, தொடர்பாக, மீது, மேல், அருகில் | 36 |
| अभिगम् | abhigam | — | அணுகுதல், அருகில் வருதல் | 36 |
| अभिनिवेष | abhiniveṣa | — | ஒரு நோக்கு, வற்புறுத்தல், வற்புறுத்துதல்; குறிப்பாக: உடலை ஒரு தனிப்பட்ட பொருளாகக் கருதி அதில் பற்றுக்கொள்ளுதல் | 5 |
| अभ्यन्तर | abhyantara | 3 | உள்ளே இருப்பது, மிக அருகில் உள்ள; பெ. மிக அருகில் உள்ள உறுப்பினர், உள்ளூர் மக்கள் | 51 |
| अमुत्र | amutra | — | அங்கு, அங்கே | 52 |
| अरण्य | araṇya | — | காடு, வனம் | 51 |
| अरि | ari | — | எதிரி (திமி அன்பின்படி, Ṛgveda-வில் அந்நியன்: அசலில் = அந்நியன்) | 15 |
| अर्जुन | arjuna | — | அர்ஜுனன், -இன் ஐந்து மகன்களில் ஒருவர். -இல் வீரர் (பார்க்க: பாஷம், வியப்பு பக். 409 - 414) | 42 |
| अर्थ | artha | — | கலிப்பெயரில்: ... க்காக, ... வுக்காக | 19 |
| अर्ध | ardha | 3 | அரை, ஆண.பெண. அரைபகுதி | 15 |
| अर्ह | arha | — | "நீங்கள் செய்ய வேண்டும்") | 22 |
| अर्हन्त् | arhant | — | ஒரு அர்ஹர். பௌத்தம் மற்றும் ஜைன மதத்தில்: இறுதி விடுதலையை அடைந்தவர் | 22 |
| अलंकार | alaṃkāra | — | அலங்காரம், அலங்காரப் பொருள் (கவிதையில்) | 24 |
| अलम् | alam | — | போதுமானது, போதுமானது, (ஒருவருக்கு, ஏதேனும்) பொருத்தமானது ; பெயர்வினை விகுதியுடன்: ஒருவருக்கு போதுமானது, ஒருவருக்கு போதும | 24 |
| अल्प | alpa | 3 | சிறிய, குறைவான | 43 |
| अव | ava | — | கீழே, கீழே, விலகி, கீழே- | 40 |
| अवज्ञान | avajñāna | n | புறக்கணிப்பு | 29 |
| अवतार | avatāra | — | (கீழே இறங்குநர், இறக்கம்) ஒரு கடவுளின் அவதாரம், குறிப்பாக விஷ்ணுவின் 10 அவதாரங்கள் (பார்க்க: Wonder பக். 304 - 309) | 40 |
| अवनि | avani | — | பூமி | 49 |
| अविद्या | avidyā | — | அறியாமை, அறிவின்மை | 5 |
| अशोक | aśoka | 3 | கவலையற்ற; அசோக மரம் = Saraca asoca () விலங்கு; பேரரசர் அசோகாவின் பெயர் ( ) (சு. 304 – 232 கி.மு.) | 38 |
| अश् | aś | 9P | உண்ணு, உண்ணுக | 30 |
| असित | asita | — | இருண்ட, கருப்பு | 20 |
| अस्मिता | asmitā | — | "நான்-இயல்பு", அதாவது (தவறான) நம்பிக்கை: நான் பார்ப்பவன் என்பது போன்றது | 3 |
| अहिंसा | ahiṃsā | f | யாருக்கும் எதற்கும் தீங்கு செய்யாமை, அகிம்சை, வன்முறை இன்மை | 16 |
| अह् | ah | — | சொல், பேசு | 36 |
आ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| आख्यान | ākhyāna | — | கதை | 24 |
| आजीव | ājīva | m | வாழ்வாதாரம் | 16 |
| आटोप | āṭopa | — | வெற்றி, பெருமை | 42 |
| आत्मन् | ātman | — | தான், தனிப்பட்ட நபர், உள்மையான தன்மை. தத்துவார்த்த மற்றும் விடுதலை கற்பனைகளில்: தனிநபரில் உள்ள ஆபத்தானது, ஆனால் தனிநபர் | 38 |
| आदर | ādara | — | கவனிப்பு, கருத்து, மரியாதை | 49 |
| आदर्श | ādarśa | — | கண்ணாடி | 52 |
| आदाय | நிறைவேற்றம். | — | உருபுடன்: கூட்டாக, உடன் | 33 |
| आदि | ādi | — | தொடக்கம் | 18 |
| आदित्य | āditya | — | சூரியன்; : Āditya: ஒரு குறிப்பிட்ட கடவுள் வகுப்பு | 50 |
| आदृत | ādṛta | 3 | மதிக்கப்பட்ட | 36 |
| आनन्द | ānanda | — | மகிழ்ச்சி, சந்தோஷம் | 43 |
| आन्वीक्षिकी | ānvīkṣikī | — | தத்துவம் (தர்க்க ரீதியாக சரியான காரணங்களைக் கொண்டு முடிவுகளை அடையும் அறிவியல்) | 3 |
| आपण | āpaṇa | — | சந்தை | 43 |
| आपान | āpāna | — | மதுபானக் கூட்டம் | 51 |
| आम् | ām | — | ஆம் | 43 |
| आयुर्वेद | āyurveda | — | இந்தியாவின் பாரம்பரிய மருத்துவ முறை | 49 |
| आयुस् | āyus | n | வாழ்க்கைக்காலம் (ஒருவர் வாழக்கூடிய முழு வாழ்க்கைக்காலம், வேறு எதுவும் இடையிடாமல்) | 49 |
| आर्य | ārya | 3 | ஆரிய, உயர்ந்த ; ஆண. ஆரியர் (சமசுகிருதம் பேசிய பழைய இந்தியர்களின் தன்மைக் குறிப்பு, சொற்பொருள்: விருந்தோம்பல் உடையவர் (தி | 15 |
| आश्रम | āśrama | — | ஒதுக்கம், வாழ்க்கை நிலை, வாழ்க்கை காலம் (அதாவது , , மற்றும் சாத்தியமாக ; Wonder பக். 159பார்க்கவும்) | 20 |
| आसन | āsana | n | அமர்வு, இருக்கை ; மேலும்: யோகியின் அமர்வு நிலைகள் | 17 |
| आस् | ās | 2Ā | அமர் | 17 |
इ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| इत्थम् | ittham | — | இந்த வகையில், இப்படி | 43 |
| इन्द्र | indra | — | அரசன், முதலாவது, சிறந்தவர் ; தேவராசன் இந்திரன் | 15 |
| इन्द्रिय | indriya | — | சக்தி, உணர்வுறுப்பு | 24 |
| इव | iva | — | போல, எவ்வாறு (ஒப்பீடுகளில்: = "ஒரு புலனைப் போன்ற மனிதன்", "ஒரு புலனைப் போன்ற மனிதன்" | 15 |
| इष् | iṣ | — | அனுப்பு | 42 |
| इह | iha | Adv | இங்கே, பூமியில் இங்கே, இங்கே; இப்போது. பெயர்ச்சொற்களுக்கு முன் () , க்கு சமமானது | 50 |
ई
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| ईक्ष् | īkṣ | — | காண | 20 |
| ईक्ष् | īkṣ | 1Ā | காண்க, (பார்), ஆராய்க | 36 |
| ईश्वर | īśvara | — | கர்த்தர், ஆட்சியாளர், கடவுள் (ஒருமைக் கொள்கை) | 2 |
उ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| उत | uta | — | மற்றும், மேலும், அல்லது | 49 |
| उत्तम | uttama | 3 | உச்சமான, சிறந்த | 43 |
| उत्साद | utsāda | — | அழிவு | 51 |
| उदक | udaka | — | நீர் | 18 |
| उदक | udaka | — | நீர் | 38 |
| उद् | ud | — | மேல், மேலே, வெளியே, வெளியே, வெளியே- | 20 |
| उद् | ud | — | மேல், மேலே, உயர்ந்து, வெளியே, வெளியே, வெளியே- | 29 |
| उपमा | upamā | f | ஒப்பீடு | 33 |
| उपहार | upahāra | — | படைப்பு, பலி, பரிசு | 51 |
| उपाध्याय | upādhyāya | m | ஆசிரியர் | 36 |
| उपेक्षा | upekṣā | — | கவனிக்காமை, சமநிலை | 3 |
ऊ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| ऊह | ūha | — | யோசனை, வாதம் | 24 |
| ऊहापोह | ūhāpoha | — | ஆம் மற்றும் இல்லை விவாதம் | 24 |
ऋ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| ऋतु | ṛtu | — | காலமுறை நிகழ்வு, காலம், காலக்கட்டம், மாதவிடாய், காலம், பெண் கருவுறக்கூடிய நிலையில் இருக்கும் போது மற்றும் அவளுடைய கணவருட | 51 |
| ऋध् | ṛdh | — | வளர் | 20 |
ए
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| एकत्र | ekatra | — | ஒரு இடத்தில் | 51 |
| एव | eva | — | முந்தையதை வலியுறுத்துகிறது, ஜெர்மனில் பெரும்பாலும் வலியுறுத்தலுக்கு இணங்கும், ஒரு வகை உணர்விக <!>, எ.கா. "உண்மை மட்டும | 15 |
ओ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| ओष्ठ | oṣṭha | — | உதடு | 20 |
औ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| औपकारिक | aupakārika | 3 | - : பயனுள்ள | 24 |
क
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| कदली | kadalī | — | வாழை மரம் (Musa ) | 52 |
| कन्या | kanyā | — | இளம் பெண், மகள், கன்னி | 41 |
| कम् | kam | 10Ā | காதல் | 28 |
| कर | kara | — | செய்பவள், செய்பவள், விளைவிப்பவள் | 20 |
| करुणा | karuṇā | — | அன்பு, கருணை | 3 |
| कर्गल | kargala | — | காகிதம் | 43 |
| कर्मन् | karman | — | 8U இல்: செயல், செயல், படைப்பு; புனிதமான படைப்பு, பலி செயல்; கர்மா: முந்தைய செயல், பின்னர் அதன் பலனைத் தரும் (எ.கா. மறுபி | 38 |
| कर्मविपाक | karmavipāka | — | செயல்களின் பலன் = முந்தைய இருப்புகளில் செயல்களின் நல்ல மற்றும் கெட்ட விளைவுகள் (- பற்றி) | 38 |
| कलत्र | kalatra | — | மனைவி, பெண் விலங்கு | 51 |
| कला | kalā | — | கலை | 49 |
| कल्प | kalpa | — | சட்டம், பழக்கவழக்கம், விழி; உலக காலம் ( க்கு) | 50 |
| कल्पना | kalpanā | — | கற்பனையில் வடிவமைத்தல், உண்மையில் இல்லாததை ஏற்றுக்கொள்ளல், கற்பனை | 40 |
| कल्याण | kalyāṇa | 3 | அழகானது | 50 |
| कवि | கவி | — | கவிஞர் | 2 |
| काम | kāma | — | விருப்பம், ஆசை, விரும்பப்பட்ட பரிசு, காமநிவத்தி, அன்பு; காமதேவன் | 5 |
| कामम् | kāmam | — | விருப்பப்படி, மனநிறைவுடன் | 22 |
| काल | kāla | — | காலம், (சரியான) நேரம் ; விதி, சாவின் காலன் ; சாவின் கடவுள் காலன் | 15 |
| कालन | kālana | — | காடு | 51 |
| कियत् | kiyat | 3 | எவ்வளவு பெரியது | 43 |
| किल्बिष | kilbiṣa | n | குற்றம், அவமதிப்பு, பாவம் | 25 |
| कु | ku | — | கலப்பினங்களின் முன்னங்கூறாக: மோசமானது | 50 |
| कुप्य | kupya | — | காட்டு உற்பத்தி, உலோகம் (நoble உலோகம் அல்ல) | 24 |
| कुमार | kumāra | — | குமாரர் | 42 |
| कुमार | kumāra | m | குழந்தை, இளையோன், அரசகுமாரன்; / முருகன் = முருகன் / சுபrahmanya = ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ்ய என்ற பெயர் | 48 |
| कुमारी | kumārī | f | பெண்ணிளம், மகள் | 48 |
| कुल | kula | — | கூட்டம், படை, இனம், வழித்தோன்றல், குடும்பம் | 15 |
| कुलूहल | kulūhala | — | ஆர்வம், ஈடுபாடு | 49 |
| कृ | kṛ | — | வணங்குதல், மதித்தல், வணக்கம் | 24 |
| कृतम् | kṛtam | — | = "கோபத்திற்கு முடிந்தது = கோபத்தை விடு!" | 24 |
| कृत्स्न | kṛtsna | 3 | முழுமையானது, முழுமையானது | 49 |
| केवलम् | kevalam | — | மட்டும், ஒரே, முழுமையான | 41 |
| कोविद | kovida | 3 | அனுபவம் பெற்ற ( ) | 52 |
| कौमर | kaumara | n | குழந்தைப் பருவம் | 48 |
| कौशिक | kauśika | — | புலி | 51 |
| क्रम् | kram | 1U | நடத்தல், செல்வது | 35 |
| क्रिया | kriyā | — | செயல், புனித செயல், பலி செயல், விழாவாக்கம் ( 8 க்கு) | 20 |
| क्री | krī | 9U | வாங்கு | 30 |
| क्रूर | krūra | 3 | கடுமையான, கொடுமையான | 51 |
| क्रोध | krodha | — | கோபம் | 5 |
| क्लेश | kleśa | — | வேதனை, துன்பம் | 5 |
| क्षत्रिय | kṣatriya | — | க்ஷத்திரியர் (அரசர் மற்றும் போர்வகுப்பு) | 2 |
| क्षत्रिया | kṣatriyā | — | க்ஷத்திரியர் பெண் | 3 |
| क्षत्रियी | kṣatriyī | — | க்ஷத்திரியரின் மனைவி | 3 |
| क्षमा | kṣamā | f | பொறுமை, நீண்டகால மன்னிப்பு, மன்னிப்பு | 16 |
| क्षिप् | kṣip | 6P | எறிதல், வீசுதல் | 49 |
| क्षेम | kṣema | n | அமைதி, அமைதி, நலம், பாதுகாக்கப்பட்ட சொத்து | 16 |
| कॢप् | kḷp | 1Ā | சரியான வரிசையில் இருத்தல், பொருந்தல் (உருபு); வடிவமைத்தல், உருவாவது; தீர்மானித்தல், இசைதல் (சார்பு) | 40 |
ख
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| खन् | khan | — | கிணறு | 51 |
| खिल | khila | m | விவசாயம் செய்யப்படாத நிலம், பாலைநிலம் | 52 |
| ख्या | khyā | 2P | காணல், தெரியும்; அழைத்தல், விளக்குதல், தெரிவித்தல் | 24 |
| ख्या | khyā | 2P | நிரசிக்க, புறக்கணி | 44 |
ग
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| गम् | gam | — | கண்டுபிடி, அடை, பெறு | 20 |
| गर्भ | garbha | — | "உட்பகுதி", எ.கா | 19 |
| गर्भगृह | garbhagṛha | — | இந்தியா : ஹிந்துக்கள், பௌத்தர்கள் மற்றும் ஜைனர்களின் கட்டிடங்கள். -- மியூனிக், 1968) | 19 |
| गर्ह् | garh | — | கடி, கண்டிக்க | 51 |
| गुप्त | gupta | 3 | பாதுகாக்கப்பட்டது, பாதுகாக்கப்பட்டது | 29 |
| गुरु | குரு | 3 | கனமானது, முக்கியமானது, வணங்கத்தக்கது | 2 |
| गुर्वी | gurvī | — | பெண்பால், guru க்கு | 3 |
| गृह | gṛha | n | வீடு | 10 |
| गृहस्थ | gṛhastha | 3 | வீட்டில் இருப்பது; வீட்டுத்தலைவர் (ஒருவர் 2. -ல் இருப்பவர்) | 29 |
| गै | gai | 1P | பாடுதல், பாடும் தொனியில் வாசித்தல், கவிதை வடிவில் அறிவித்தல் | 35 |
| गोदान | godāna | n | பசுக்கள் / ஒரு பசுவை அளித்தல் ; இரண்டாவது முடிக்கோதல் விழா (ஒரு ) | 25 |
| ग्रस् | gras | 1Ā | உண்ணு, திண்ணு | 29 |
| ग्रह | graha | — | பிடித்தல், பிடிப்பவர், மீன், சுற்று நட்சத்திரம் | 46 |
| ग्रहण | grahaṇa | — | பற்றிக்கொள்ளல் | 24 |
| ग्रह् | grah | 9U | பிடி, பற்றிக் கொள், பற்றி | 46 |
| ग्लै | glai | 1P | எதிர்ப்பு உணர்தல், மறைதல் | 36 |
घ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| घात | ghāta | m | கொல்லுதல் | 17 |
| घृत | ghṛta | n | நெய், நெய் ( / گھی / ঘী) | 33 |
| घ्रा | ghrā | 1P | ஒரு வாசனை | 36 |
च
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| चक्र | cakra | — | சக்கரம் | 52 |
| चक्ष् | cakṣ | 2Ā | காண்க | 50 |
| चतुर्थ | caturtha | 3 | நான்காவது | 15 |
| चर | cara | — | நகரும்வை = விலங்குகள் (தாவரங்களுடன் வேறுபாடு) | 22 |
| चरित्र | caritra | n | வழக்கம், பழக்கவழக்கம், பழக்கவழக்கம் ; மாற்றம் | 48 |
| चर् | car | — | ஒரு வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், குறிப்பாக பாலியல் விலகல்) | 22 |
| चल् | cal | 1P | இயக்கத்தில் செல் | 42 |
| चाण्डाल | cāṇḍāla | — | தலித்துகளின் கீழ்த்தரமான நிலை | 49 |
| चि | ci | 5U | அடுக்குதல், சேகரித்தல் | 36 |
| चित्त | citta | n | விழிப்புணர்வு, சிந்தனை, மனம் | 16 |
| चिन्तापर | cintāpara | 3 | சிந்தனையில் மூழ்கிய | 42 |
| चिन्त् | cint | — | சிந்தி, சிந்தி | 51 |
| चुर् | cur | — | திருடுதல் | 28 |
| चेत् | cet | — | எ; அமை, அமைந்தால் (ஒரு வாக்கியத்தின் தொடக்கத்தில் வராது) | 30 |
| चेष्ट् | ceṣṭ | — | அசை | 20 |
| चौल | caula | — | விழாவம் () முடிவெடுத்தல் (3 வயதில்) | 24 |
| च्यु | cyu | 1Ā | நகர்தல், நகர்வு, கீழே விழல் | 52 |
छ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| छन्न | channa | n | துணி, மறைவிடம் | 49 |
| छिद् | chid | 7U | வெட்டு | 31 |
ज
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| जटा | jaṭā | — | முடி கற்றை (தவசியின் முடி அமைப்பு) | 51 |
| जन्मन् | janman | — | பிறப்பு | 43 |
| जव | java | 3 | விரைவான, அவசரமான | 43 |
| जाति | jāti | — | பிறப்பு, வகை, வர்ணம் ( க்கு வர்ணமாக பார்க்கவும் பாஷம், வியப்பு, பக். 148இருந்து) | 15 |
| जाया | jāyā | f | மனைவி | 48 |
| जीव | jīva | — | வாழ்வு, தனிப்பட்ட ஆன்மா | 30 |
| जीव् | jīv | — | வாழ்தல் | 16 |
| जीव् | jīv | 1P | வாழ் | 30 |
| ज्ञा | jñā | 9U | அறி, அறிவுறு, அறிதல், புரிந்துகொள் | 30 |
| ज्ञा | jñā | 9U | அறி, புரி | 31 |
| ज्ञा | jñā | — | ஏற்றுக்கொள், வாக்குறுதி செய்; Ā: பதிலளி, உறுதிப்படுத்து, கூறு, அறி | 42 |
| ज्ञा | jñā | — | கட்டளையிடு, ஏற்பாடு செய் | 43 |
| ज्ञाति | jñāti | — | (இரத்த) உறவினர் (உறவினர்கள் என்பது அறிந்தவர்கள்!) | 30 |
| ज्ञान | jñāna | — | அறிவு | 18 |
| ज्ञान | jñāna | — | அறிவு, அறிதல், அறிவுறுத்தல் (சமயம் மற்றும் தத்துவத்தில் "உயர்ந்த" உண்மைகள்) | 30 |
त
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| तत्त्व | tattva | — | உண்மையான தன்மை, உண்மை, உண்மை ( + = இது-மை) | 24 |
| तनु | tanu | — | மெலிந்த | 20 |
| तनूकृ | tanūkṛ | — | குறை, பலவீனப்படுத்து | 20 |
| तन्त्र | tantra | n | நரம்பு ; நெசவுநெசவு, நெசவுநெசவு, துணி ; அடித்தளம், அளவுகோல், விதி ; கல்வி, கல்விநூல் ; தந்திரம் ; மந்திரம் ; கருவி, வழிம | 48 |
| तरय | taraya | 3 | மூன்று பகுதிகளைக் கொண்ட, மூன்று பகுதிகளால் ஆனது | 51 |
| तर्हि | tarhi | — | அப்போது, பின்னர் ; எனவே, ஆகவே | 43 |
| तावत् | tāvat | — | அத்தனை காலம் | 42 |
| तीक्ष्ण | tīkṣṇa | 3 | "காட்டுமிக்க", கடுமையான, கூர்மையான, கடுமையான, வன்மமான, கடுமையான வாய்மை | 29 |
| तीर्थ | tīrtha | — | கரை, புனிதமான நீராடும் இடம், தீர்த்த யாத்திரை இடம் | 40 |
| तीर्थङ्कर | tīrthaṅkara | — | கரை உருவாக்குநர் (வலியைக் கடந்து) = ஜைனர்களின் 24 ஆசிரியர்கள் | 40 |
| तुद् | tud | 6U | அடித்தல் | 40 |
| तुल् | tul | — | எடை பார்த்தல் | 43 |
| तुल्य | tulya | 3 | சமமான, ஒப்பிடத்தக்க () | 51 |
| तुष् | tuṣ | 4P | திருப்தி அடை, (, , , ) உடன் திருப்தி அடை | 46 |
| तृण | tṛṇa | — | புல் இழை | 24 |
| तॄ | tṝ | 1P | கடத்தல், கடந்து செல்லல், ஒருவரிடமிருந்து தப்பிக்கொள்ளல் (பொருள் = ஒருவரை கடந்து செல்லல்) | 40 |
| त्याग | tyāga | m | விடுதல், விலக்குதல், தவித்தல் | 25 |
| त्रयी | trayī | — | மூன்று எண்ணிக்கை; குறிப்பாக மூன்று வேதங்கள் (ṚSāYajurveda) | 5 |
| त्रि | tri | 3 | மூன்று | 52 |
| त्रिपिष्टप | tripiṣṭapa | — | இந்திரனின் வானம் | 52 |
| त्रिवर्ग | trivarga | m | மூன்று குழு (எ.கா. , , ; அல்லது: , , ; அல்லது: , , ) | 52 |
| त्रै | trai | 1Ā | பாதுகாத்தல், காத்தல் | 52 |
| त्वर् | tvar | 1Ā | ஓடு | 49 |
द
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| दण्ड | daṇḍa | — | கடி, தண்டனை, தண்டனை | 18 |
| दण्डनीति | daṇḍanīti | — | அரசியல் (daṇḍa ஆ. = "கோல், அட்சி, ஆட்சி, தண்டனை" மற்றும் nīti பெ. = "சரியான வழிகாட்டுதல்" ஆகியவற்றால் ஆன ஒரு தத்புருஷ சம | 5 |
| दरैद्र | daraidra | — | ஏழை | 20 |
| दा | dā | 3U | கொடு | 33 |
| दान | dāna | n | கொடு, பரிசு, கைமாற்றம் | 33 |
| दायक | dāyaka | — | கொடுப்பவள், பரிசளிப்பவள் | 20 |
| दार | dāra | m | மனைவி | 25 |
| दास | dāsa | — | அடிமை, நிலைத்த அடிமை, சேவகன் | 15 |
| दासी | dāsī | — | அடிமை, நிலைத்த அடிமை, சேவகி | 15 |
| दिन | dina | — | நாள் | 37 |
| दिन | dina | — | நாள் | 43 |
| दिवानिशम् | divāniśam | — | பகலிலும் இரவிலும் | 48 |
| दिव्य | divya | 3 | வானவியல், தெய்வீகமானது | 52 |
| दिश् | diś | — | காட்டு, கட்டளையிடு, ஆணையிடு | 17 |
| दिष्टि | diṣṭi | f | கட்டளை, அருமை நேர்த்தி | 17 |
| दिष्ट्या | diṣṭyā | — | (சொற்பொருள்: ஒரு அருமை நேர்த்தியின் மூலம்) அருமை நேர்த்தியே (மகிழ்ச்சி மற்றும் அருமை நேர்த்தியின் கத்தல்) | 17 |
| दिह् | dih | — | பூசு, பூசு | 51 |
| दीर्घ | dīrgha | 3 | நீண்ட | 49 |
| दुहितृ | duhitṛ | f | மகள் | 42 |
| दुह् | duh | — | பால் கறக்கு | 17 |
| दूत | dūta | — | தூதர், அலுவலர் | 42 |
| देव | deva | — | வானவன், கடவுள்; அரசன், மன்னன் | 2 |
| देवता | devatā | — | தெய்வீகம் (நาม மற்றும் உருவம்) | 3 |
| देवी | devī | — | தெய்வீகப் பெண், குறிப்பாக Durgā பெ. = , சிவரின் மனைவி = | 3 |
| देवृ | devṛ | — | மனைவியின் சகோதரனின் கணவர் (சகோதரன்) | 42 |
| देश | deśa | m | இடம், இடம், நாடு, பகுதி | 50 |
| द्रव्य | dravya | n | பொருள், சொத்து, பொருளியல் உடைமை, பணம் | 25 |
| द्रु | dru | 1P | ஓடுதல், வேகமாகச் செல்வது | 46 |
| द्रुह् | druh | 4P | சேதம் | 49 |
| द्विज | dvija | — | "இரண்டுமுறை பிறந்தவர்" (மேல் மூன்று வகுப்பினரின் ஆரம்பநிலை: பிராமணர், க்ஷத்திரியர், வைசியர்) | 2 |
| द्विजाति | dvijāti | 3 | இரண்டுமுறை பிறந்தவர் | 5 |
| द्विधा | dvidhā | — | இருமடங்கு, இரண்டு பகுதிகளில் | 42 |
| द्वेष | dveṣa | — | வெறுப்பு | 5 |
| द्वेष | தவேஷ | — | வெறுப்பு | 13 |
ध
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| धर्म | dharma | — | நிலையானது; நிலைக்கிறது = தர்மம் | 25 |
| धा | dhā | — | வை, நிலைநாட்டு, பங்கீடு செய் | 33 |
| धान्य | dhānya | n | அரைக்கப்பட்ட தானியம் | 25 |
| धीर | dhīra | 3 | நிலையானது, உறுதியானது, தொடர்ச்சியானது, தீவிரமானது | 52 |
| धृ | dhṛ | 1U | பிடித்தல், பற்றியிருத்தல் | 25 |
| धेनु | dhenu | — | (பால்) எருமை | 3 |
| ध्यै | dhyai | 1P | முன்னால் வைத்தல், சிந்தித்தல் | 49 |
| ध्रुव | dhruva | 3 | நிலையானது, மாற்றமுடியாதது | 50 |
न
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| ननान्दृ | nanāndṛ | f | கணவரின் சகோதரி | 42 |
| नन्दिन् | nandin | 3 | (சிறப்பு) மகிழ்ச்சியால் குறிக்கப்பட்ட, மகிழ்ச்சியான ; அசுவத்தாரத்தின் பெயர் () (ஒரு எருமை) | 44 |
| नन्द् | nand | 1P | () இல் மகிழ் | 44 |
| नप्तृ | naptṛ | — | பேரக்குழந்தை | 42 |
| नमस् | namas | — | வணக்கம், மதிப்பு, வணக்கம் (பின்னர் வார்ப்பு). வணக்க வார்த்தை | 24 |
| नम् | nam | — | வளை | 20 |
| नम् | nam | 1P | வளை, வணங்கு, சாய், வணங்கு | 46 |
| नवग्रह | navagraha | — | ஒன்பது சுற்று நட்சத்திரங்கள் (நட்சத்திரங்கள் அல்ல!) (பார்ப்பதற்கு Wonder பக். 493) | 46 |
| नश् | naś | 4P | இழத்தல், அழிதல், மறைதல் | 35 |
| नाभि | nābhi | — | கர்ப்பப்பை | 20 |
| नामन् | nāman | — | பெயர் | 38 |
| नि | ni | — | கீழே, கீழே, உள்ளே, பின்னோக்கம் | 20 |
| नि | ni | — | கீழே, கீழே, உள்ளே, பின்னோக்கி | 24 |
| नि | ni | — | கீழே, கீழே, உள்ளே, பின்னோக்கம் | 46 |
| निखिल | nikhila | 3 | முழுமையானது, முழுமையானது | 52 |
| नित्य | nitya | — | தொடர்ந்து, நிலையாக, என்றென்றும் | 25 |
| नित्यम् | nityam | Adv | எப்போதும், நிலையாக எப்போதும் | 25 |
| निरोध | nirodha | m | நிறுத்துதல், நிறுத்தம் ஏற்படுத்துதல் | 16 |
| निर्वाण | nirvāṇa | — | அணைவு, நிர்வாணம் | 38 |
| निश्चित | niścita | 3 | தீர்மானிக்கப்பட்ட, நிர்ணயிக்கப்பட்ட | 43 |
| निषेक | niṣeka | — | தெளித்தல், கருவுறுதல், திரவம், விந்து, கருவுறுதலின் போது நடைபெறும் விழி | 50 |
| निस् | nis | — | வெளியே, விலகி, வெளியே, வெளிப்பட, இருந்து, விலகி, இல்லாமல் - இலிருந்து | 52 |
| नी | nī | — | அழைத்துச் செல்லல், கற்பித்தல், வளர்த்தல் | 25 |
| नृप | nṛpa | — | "ஆண்களின் பாதுகாவலர்" = அரசன் | 20 |
| नृशंस्य | nṛśaṃsya | n | கெட்ட தன்மை, கீழ்மை | 16 |
| नोचेत् | nocet | — | இல்லையெனில், வேறு | 43 |
| न्याय | nyāya | — | விதி, கொள்கை, முறை, தீர்ப்பு (சட்டம்), தர்க்கம் (ni + i + a இலிருந்து) | 25 |
| न्याय | nyāya | m | நியமம், விதி, சரியான வகை; முறை, தர்க்கம் ( + -லிருந்து) | 29 |
प
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| पञ्जर | pañjara | n | கூண்டு | 49 |
| पण्डित | paṇḍita | — | மதிப்புள்ள, திறமையான (இதில்) | 19 |
| पण्डित | paṇḍita | 3 | நுண்ணறிவுள்ள, ஞானி, கற்றோர் | 50 |
| पण्य | paṇya | 3 | வாங்கத்தக்கது; ப: பொருள், வணிகம் | 43 |
| पद | பத | — | படி, இடம், நிலை | 13 |
| पर | para | 3 | ( போன்ற வார்ப்புரு): தொலைவில் உள்ள, அந்நியமான, உயர்ந்த (), கடைசி, உயர்ந்த ; வேறு, அந்நியமான, எதிர்ப்பு ; : அந்நியர் | 52 |
| परंपरा | paraṃparā | — | தொடர்ச்சியான வரிசை | 52 |
| परम | parama | 3 | மிகத் தொலைவான, உயர்ந்த ; : சிறந்தது, உயர்ந்தது | 49 |
| परम् | param | Adv | உயர்ந்த அளவில், அதற்கு, பின்னர், ஆனால், இருப்பினும் | 52 |
| परलौकिक | paralaukika | — | பரலோகத்தைப் பற்றிய, பரலோக | 20 |
| परि | pari | — | சுற்றி, சுற்றி (இடம், காலம்), சுற்றி | 29 |
| परिचय | paricaya | — | அறிமுகம் | 49 |
| परिचित | paricita | 3 | அறிமுகம், அறியப்பட்ட | 51 |
| परिनिर्वाण | parinirvāṇa | — | முழுமையான அணைவு, முழுமையான விடுதலை (ஒரு புத்தர் அல்லது அர்ஹந்தின் வாழ்க்கை முடிவில்) | 38 |
| परिव्राजक | parivrājaka | m | சுற்றி அலைபவர், சுற்றி அலையும் சந்நியாசி, தீர்த்த யாத்திரிகர் | 29 |
| पशु | paśu | — | வளர்ப்பு விலங்கு, பசுமை (ஒருங்கிணைப்பு) | 3 |
| पश्चात्ताप | paścāttāpa | — | பச்சாத்தாபம் | 43 |
| पा | pā | — | குடித்தல் (பாரம்பரியமாக 1. வகுப்புக்குக் கணக்கிடப்பட்டது) | 13 |
| पात्र | pātra | — | மதிக்கத்தக்கவர், குரு, மதிக்கத்தக்கவர் | 40 |
| पाद | பாத | — | கால், ஒரு பங்கு, வரிசை | 13 |
| पालयति | pālayati | — | பொருள் ரீதியாக -க்கு சமமானது | 29 |
| पितामह | pitāmaha | — | மூதாதையர் | 42 |
| पितामही | pitāmahī | f | தாயாரின் தரப்பில் உள்ள பெரியம்மா | 42 |
| पितृ | pitṛ | — | தந்தை | 42 |
| पितृव्य | pitṛvya | — | மூதாதையரின் தந்தையின் சகோதரர் (தந்தையின் சகோதரர்) | 42 |
| पिशित | piśita | — | (தயாரிக்கப்பட்ட) இறைச்சி | 51 |
| पीड् | pīḍ | 10P | அழுத்துதல், வேதனைப்படுத்துதல் ; அச்சுறுத்துதல், வளைத்தல், தொல்லை கொடுத்தல் | 52 |
| पुत्र | putra | — | மகன் | 42 |
| पुनः | punaḥ | — | எப்போதும் | 30 |
| पुनर् | punar | — | மீண்டும், மீண்டும், பின்வாங்கு, ஆனால் | 24 |
| पुनर् | punar | — | மீண்டும், எப்போதும் மீண்டும், பின்னோக்கி, மீண்டும்; ஆனால், ஆனால் (ஒலிப்புள்ள ஒலிகளுக்கு முன் r- தவிர: ) | 29 |
| पुनर् | punar | — | மீண்டும், எப்போதும், பின், மீண்டும், மாறாக, ஆனால் | 30 |
| पुनर्भव | punarbhava | — | மறுபிறவி | 30 |
| पुरतस् | puratas | — | முன், முன்பு, முன் | 43 |
| पुरा | purā | — | ஒருமுறை, முன்பு | 42 |
| पुरुष | puruṣa | — | மனிதன், ஆண், அடிமை | 15 |
| पुष्कल | puṣkala | 3 | அழகான, சிறந்த, நிறைந்த | 15 |
| पुस्तक | pustaka | — | கையெழுத்துப் பிரதி, புத்தகம் | 40 |
| पू | pū | 9U | சுத்தப்படுத்து | 30 |
| पूजा | pūjā | — | மதிப்பு, மதிப்புமிக்க வரவேற்பு, மதபூர்வ பூசை (பூஜை) | 15 |
| पूज् | pūj | 10P | மதிக்க, வணங்கு | 29 |
| पृथिवी | pṛthivī | — | பூமி | 36 |
| पृथु | pṛthu | — | விரிவான, விரிவான, பெரிய | 20 |
| पृष्ठ | pṛṣṭha | n | முதுகு, பின்னங்க | 36 |
| पृष्ठम् | pṛṣṭham | — | பின் | 36 |
| पॄ | pṝ | 3P | நிரப்பு, நிறைவு செய் | 33 |
| प्रकृति | prakṛti | — | ( + இணைந்து) அடிப்படை வடிவம், இயற்கையான நிலை, இயல்பு; முதல் பொருள், அடிப்படைப் பொருள் | 42 |
| प्रजा | prajā | f | கருவுறுதல், பிறப்பு, வழித்தோன்றல்கள் | 29 |
| प्रजापति | prajāpati | — | உயிர்களின் கர்த்தர், படைப்புக் கடவுள் | 36 |
| प्रज्ञा | prajñā | — | அறிவு, அறிதல் | 25 |
| प्रणिधान | praṇidhāna | — | பயன்பாடு, முயற்சி, கவனம், சேவை, சிந்தனை, வாக்குறுதி | 20 |
| प्रति | prati | — | பின், எதிராக, எதிர்ப்பு - நோக்கி | 44 |
| प्रति | prati | — | நோக்கி - நோக்கி, நோக்கி, தொடர்புடைய, எதிரில் | 52 |
| प्रतिमा | pratimā | — | படம், பிரதி | 24 |
| प्रतिमा | pratimā | f | படம் | 33 |
| प्रदान | pradāna | n | கொடுத்தல், தானம் ; தானம், பரிசு | 25 |
| प्रधान | pradhāna | 3 | முக்கியமான, சிறந்த ; : முக்கியமானது | 52 |
| प्रभृति | prabhṛti | — | தொடக்கம் | 18 |
| प्रव्रज्या | pravrajyā | f | வீட்டை விட்டு வெளியேறி வீடுகொள்ளாமை; பௌத்த புத்தகர் ஆவதற்கான விழா (பாலி: ) | 44 |
| प्रसङ्ग | prasaṅga | m | ஒட்டுதல், ஈடுபாடு ; வாய்ப்பு | 48 |
| प्रसूति | prasūti | f | பிறப்பு, வழித்தோன்றல் | 48 |
| प्राणान्तिक | prāṇāntika | 3 | மரணத்திற்கு வழிவகுக்கும், மரணத்தை ஏற்படுத்தும், ஆயுள் தண்டனை | 51 |
| प्रिय | priya | — | அன்பு, அன்புள்ள, நட்பு | 30 |
| प्री | prī | 9U | மகிழ்வி, மகிழ்ச்சி அளி; அன்பு செல், ஒருவருக்கு இனியவராக இரு | 36 |
ब
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| बन्दी | bandī | — | கைதி, கொள்ளை | 51 |
| बन्ध् | bandh | 9P | கட்டு, இணை | 31 |
| बलि | bali | — | வரி, அர்ப்பணிப்பு, வரி | 51 |
| बाण | bāṇa | — | அம்பு, இலக்கு | 42 |
| बाधना | bādhanā | — | கஷ்டம், துயரம், வேதனை | 20 |
| बाह्य | bāhya | 3 | வெளியே, வெளியில் இருப்பது, பிறநாட்டு | 51 |
| ब्रह्मचर्य | brahmacarya | — | பாலியல் விலகல், கன்னி வாழ்க்கை நடத்தை | 22 |
| ब्रह्मन् | brahman | — | ஆபத்தானது, வேதம் (திமி அசலில்: வடிவமைக்கப்பட்ட உண்மை, அதிலிருந்து "உண்மை வடிவமைப்பாளர்") | 38 |
| ब्राह्मण | brāhmaṇa | — | பிராமணர் (ஆன்மீக வகுப்பு) | 2 |
| ब्राह्मणी | brāhmaṇī | — | பிராமணர் | 3 |
| ब्रू | brū | — | பேசு, சொல் (ஒருவரிடம் ஏதேனும்: இருமடங்கை காரகம்) | 17 |
भ
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| भक्ति | bhakti | — | ஒரு தனிப்பட்ட கடவுளுக்கு அன்பு மற்றும் மரியாதை. இதற்காக பார்ப்போர்: பாஷம், ஆச்சர்யம் பக். 332) | 21 |
| भञ्ज् | bhañj | 7P | (ஒன்றை) உடை | 31 |
| भद्र | bhadra | 3 | நல்ல, சிறந்த; பன்மை: என் அன்பே! | 43 |
| भय | bhaya | n | அச்சம், பயம்; ஆபத்து (பொருள்பெறும் மற்றும் பொருள்நிலை) | 33 |
| भर्तृ | bhartṛ | — | காப்போன், ஊட்டும், கணவன் | 42 |
| भार | bhāra | — | சுமை | 28 |
| भार | bhāra | m | சுமை | 33 |
| भार्या | bhāryā | — | "பாதுகாக்கப்பட வேண்டியவர்" = மனைவி | 20 |
| भार्या | bhāryā | f | மனைவி ( = வினைப்பெயர் : தாங்க வேண்டியவர், காக்க வேண்டியவர், பராமரிப்பு உரிமையாளர்) | 42 |
| भावना | bhāvanā | — | மனநிலை விரிவாக்கம் ( காரணத்திற்கு) | 20 |
| भिक्षा | bhikṣā | — | கேட்ட அன்னதானம், பிச்சை உணவு | 51 |
| भिक्ष् | bhikṣ | — | பிச்சை எடு | 21 |
| भिद् | bhid | 7U | பிரி | 31 |
| भी | bhī | 3P | அஞ்சு (உருபு, பால்வினம்) | 33 |
| भुजंग | bhujaṃga | — | பாம்பு | 51 |
| भुजङ्ग | bhujaṅga | — | பாம்பு | 41 |
| भुज् | bhuj | 7U | அனுபவி (எ.கா. உணவு; "பூமியை அனுபவி" = பூமியை ஆளு) | 31 |
| भू | bhū | — | (ஒருவரிடம் சுற்றி நிறைவது = வளைவு =) கைப்பற்றி, வெற்றி பெறு; புறக்கணி, அவமதி | 29 |
| भू | bhū | 1P | உருவாகு, இரு | 31 |
| भू | bhū | — | வளைத்தல், கைப்பற்றல், வெற்றி பெறுதல் | 46 |
| भू | bhū | — | அறிதல், உணர்வு, உணர்தல், அனுபவம் | 52 |
| भृ | bhṛ | 3U | சும, கொண்டு செல்; பாதுகா, வளர்த்தல் | 33 |
| भृत्य | bhṛtya | — | கீழ்மை, அடிமை | 28 |
| भोस् | bhos | — | அழைப்பின் அழைப்பு, எ.கா.: ஹை, ஹெடா, ஓ, எய், வணக்கம், ஹி! பெரும்பாலும் மொழிபெயர்க்க முடியாது. இந்த அழைப்புச் சொல்லுக்கு ஒ | 46 |
| भ्रंश | bhraṃśa | — | விழுவதும் | 46 |
| भ्रम् | bhram | 1P | சுற்றித் திரிதல், சுற்றிச் செல்வது | 46 |
| भ्रातृ | bhrātṛ | — | சகோதரர் | 42 |
म
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| मणि | maṇi | — | விலைமதிப்பற்ற கல் | 51 |
| मत्स्य | matsya | m | மீன் | 29 |
| मद | mada | m | மது, மனநிறைவு = ஐம்புலன் இன்பம் | 25 |
| मद | mada | — | "கருவத்தம்" யானையின் சாறு (முஷ்ட்) | 51 |
| मद् | mad | — | மகிழ்தல், ஏதேனும் ஒன்றில் (கருவி, உடைமைய, அமைவிட) மயங்குதல் | 25 |
| मधु | madhu | — | தேன், இனிப்புக் கலவை, மது (தேன் மது) | 51 |
| मध्य | madhya | — | நடுவான; பெண. நடு | 20 |
| मनु | manu | — | மனிதன், ஆண்; மனித இனத்தின் தந்தையின் பெயர் ( 4Ā பற்றி) | 38 |
| मनुष्य | manuṣya | — | மனிதன் | 38 |
| मन् | man | — | புறக்கணி, அவமதி | 50 |
| मन्त्रिन् | mantrin | 3 | ஆலோசனை வழங்கு; : ஆலோசகர், அமைச்சர், அமைச்சர் | 50 |
| मरण | maraṇa | — | இறத்தல், சாவு | 15 |
| मल | mala | — | கழிவு, குற்றம் | 52 |
| मही | mahī | — | பூமி, நிலம் | 20 |
| मही | mahī | — | பெரியது) | 32 |
| मा | mā | 3Ā | அளவிடு | 33 |
| मांस | māṃsa | — | இறைச்சி | 51 |
| मातामह | mātāmaha | m | தாய்_side பாட்டன் | 42 |
| मातामही | mātāmahī | f | தாய்மாமன் | 42 |
| मातुल | mātula | — | மூதாதையர் (தாய்மாமன்) | 42 |
| मातुलानी | mātulānī | f | தாய்மாமனின் மனைவி (தாய்மாமன் மனைவி) | 42 |
| मातृ | mātṛ | — | தாய் | 42 |
| मात्रा | mātrā | — | அளவு, வரையறை | 18 |
| मात्स्य | mātsya | 3 | மீனுக்கு (மீன்களுக்கு) உரியது | 29 |
| मान | māna | m | மதிப்பீடு, புகழ், மதிப்பு, பெருமை, அகந்தை, தாழ்வுநிலை உணர்வு ; (பிறரோடு ஒப்பிடுதல்) | 25 |
| मार | māra | — | மனிதப்படுத்தப்பட்ட கெடுதல், மனிதப்படுத்தப்பட்ட வசை / தீங்கு, பிசாசு | 52 |
| मार्यादा | māryādā | — | எல்லை | 51 |
| मिह् | mih | 1P | சிறுநீர் கழி, சிறுநீர் கழி, விந்து கழி | 38 |
| मुख | mukha | — | வாய், முகம், முன்பகுதி, தொடக்கம் | 37 |
| मुदिता | muditā | — | மகிழ்ச்சி, குறிப்பாக பிறரின் மகிழ்ச்சியில் மகிழ்தல் (சீற்றத்திற்கு எதிர்ப்பொருள்) | 3 |
| मुनि | muni | — | ஞானி, (ஒடுக்க) துறவி | 37 |
| मुहूर्त | muhūrta | — | நொடி, தருணம், சரியான நொடி | 49 |
| मूर्ख | mūrkha | 3 | மூடான, அறிவிலி, மடையன் ஆண்பால். மூடன் | 37 |
| मूल | mūla | n | மூலச்சொல் | 25 |
| मूल्य | mūlya | — | மதிப்பு, விலை | 43 |
| मृ | mṛ | — | இறத்தல் (இந்திய இலக்கணவாளர்களின் படி: 6 Ā) | 15 |
| मृगया | mṛgayā | — | வேட்டை | 51 |
| मृति | mṛti | — | இறத்தல், சாவு | 15 |
| मृत्यु | mṛtyu | — | சாவு ; நபர்வடிவம்: சாவின் கடவுள் | 15 |
| मृदु | mṛdu | 3 | மென்மையான, இனிய, மென்மையான; மெதுவான, பலவீனமான | 29 |
| मेघ | megha | — | மேகம் ("செய்நர்") | 38 |
| मेधा | medhā | — | அறிவு, புத்தி, எண்ணம் | 40 |
| मैत्री | maitrī | — | நட்பு, நட்புத்தன்மை, நட்புநலம் | 5 |
य
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| यत् | yat | 1Ā | (, , ) நோக்கி முயல் | 44 |
| यत्न | yatna | m | முயற்சி, உழைப்பு | 44 |
| यथा | yathā | Adv | எப்படி, போலவே | 29 |
| यदि | yadi | — | என்ன | 25 |
| यदि | yadi | — | எങ്കில் | 46 |
| यद्यपि | yadyapi | — | எப்படியும், இருந்தபோதிலும், இருந்தபோதிலும் | 30 |
| यद्येवम् | yadyevam | — | அப்படியானால், அந்த நிலையில் | 30 |
| यम् | yam | 1P | பிடி, தாங்கு ; அளி, வழங்கு ; ஒன்றாகப் பிடி, கட்டு, கட்டு, கட்டு, கட்டு | 44 |
| या | yā | 2P | செல், பயணம் செய் | 44 |
| यातृ | yātṛ | — | மனைவியின் சகோதரனின் கணவரின் மனைவி | 42 |
| यान | yāna | n | செல்வம், பாதை, வாகனம் | 44 |
| याम | yāma | — | காவல் நேரம் (ஒவ்வொன்றும் மூன்று மணிநேரம்) | 52 |
| यावत् | yāvat | — | எவ்வளவு காலம், வரை | 42 |
| युज् | yuj | 7U | கட்டு, இணை, இழு, பொருத்து; Ā மேலும்: முயற்சி செய் (= முயற்சி செய்), இணை, கவனம் செலுத்து () | 31 |
| योग | yoga | m | இணைத்தல், இணைப்பு, ஒன்றிணைத்தல், பெறுதல் ; யோகம் | 16 |
| योषित् | yoṣit | — | இளம் பெண், பெண் குழந்தை | 51 |
| यौवन | yauvana | n | இளமை | 48 |
र
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| रक्त | rakta | — | வர்ணம் பூசப்பட்ட, சிவப்பு | 20 |
| रभ् | rabh | 1Ā | பிடி | 44 |
| रम् | ram | 1Ā | அசையாமல் நிறுவு, ஓய்வு பெறு, தங்கு; ஆர்வம் கொள், மகிழ்ச்சி அடை | 29 |
| रहस् | rahas | n | ரகசியம், தனிமை | 50 |
| राग | rāga | — | (சிவப்பு) நிறம், ஆசை, அன்பு | 5 |
| राग | rāga | — | நிறம், சிவப்பு நிறம் | 51 |
| राजन् | rājan | — | அரசன் (இந்தியாவில் அரசியல் பற்றி பார்க்க: Wonder பக். 82 -94). ஒரு சமசுகிருதத்தின் இறுதி உறுப்பாக (குறிப்பாக ) பெரும்பால | 38 |
| राज्ञी | rājñī | — | அரசி, அரசனின் மனைவி | 38 |
| राज्य | rājya | 3 | அரசியல்; நடு. அரசாட்சி, அரசாட்சி, ஆட்சி | 38 |
| रिष् | riṣ | 1P | சேதமடை, தோல்வி அடை, கெடு | 50 |
| रुत | ruta | — | கத்தல் | 51 |
| रुद् | rud | — | அழ, கதறு | 17 |
| रुद्र | rudra | m | (கதறும் =) புயல் கடவுள் ருத்திரர் | 17 |
| रुधिर | rudhira | — | ரத்தம் | 51 |
| रुध् | rudh | 7U | நிறுத்து, அமைதிப்படுத்து, தடு = மூடு, மறை | 31 |
| रुह् | ruh | 1P | ஏறு, ஏறு | 46 |
| रे | re | — | ஐ! நீ இருக்கிறாயா! | 43 |
ल
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| लक्षण | lakṣaṇa | — | அடையாளம், குறி, பண்பு | 20 |
| लघु | laghu | 3 | எளிதானது (கடினமானது அல்ல, கடினமானது அல்ல), விரைவானது, குறுகியது (வாக்கியத்தில்) | 48 |
| लम्ब् | lamb | 1Ā | தொங்குதல் (), தொங்குதல் () | 46 |
| लिप् | lip | 6U | பூசு, பூசி | 25 |
| लिप्ति | lipti | — | பூசல், எழுதுதல், எழுத்து | 25 |
| लीला | līlā | — | விளையாட்டு, விளையாட்டு | 42 |
| लुप् | lup | 6U | உடை, அழி | 50 |
| लोभ | lobha | — | வறுமை, பொறாமை | 5 |
| लौल्य | laulya | n | ஆசை, காமம் | 52 |
व
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| वञ्चक | vañcaka | — | ஏமாற்றி | 43 |
| वणिज् | vaṇij | — | வணிகர் | 43 |
| वत्स | vatsa | — | பசுக் குட்டி, இளம் உயிரி, பிள்ளை ; பன்மை: என் அன்பே | 43 |
| वत्स्यति | எதிர்காலம்: | — | br செய்யுள்: PPP: இன்ஃ | 27 |
| वद् | vad | — | அதிகாரப்பூர்வமாக வரவேற்க, அழைக்க | 36 |
| वद् | vad | 1P | பதிலளி = பதில் | 44 |
| वन | vana | — | காடு | 51 |
| वपुस् | vapus | — | அழகு, வடிவம் உடல் (பண்பு பின்னர் பார்க்கவும்) | 20 |
| वर | vara | 3 | சிறந்த | 43 |
| वर | vara | — | விருப்பம் | 49 |
| वर | vara | 3 | சிறந்தது | 52 |
| वर्ग | varga | m | பிரிவு, துறை, கூட்டம் | 52 |
| वर्ण | varṇa | — | நிறம், பிறப்பு வகுப்பு (நோக்கம்) | 2 |
| वर्ण | varṇa | — | நிறம், வகை, நிலை | 5 |
| वर्ष | varṣa | — | மழை, மழைக்காலம், ஆண்டு | 25 |
| वश् | vaś | 2P | விரும்புதல், கட்டளை, விரும்புதல் | 52 |
| वसन्त | vasanta | — | ("ஒளிர்வது" =) வசந்த காலம் (மார்ச் முதல் மே வரை) | 27 |
| वसिष्यते | எதிர்காலம்: | — | br முற்றுப்பெயர்: வினையெச்சம் | 27 |
| वसु | vasu | n | செல்வம், களஞ்சியம், சொத்து, உடைமை | 27 |
| वस् | vas | 1P | தங்கு, வாழ் (தங்கும் நபரின் இடத்துடன்) | 27 |
| वस्तु | vastu | n | இருக்கை, இடம்; உண்மை, உண்மையான பொருள், உலகம், பொருள் | 27 |
| वस्तुतस् | vastutas | — | உண்மையில், உண்மையில் | 27 |
| वस्त्र | vastra | n | அணியும் கருவி = ஆடை, வஸ்திரம், துணி | 27 |
| वह् | vah | 1U | இயக்கு, ஓட்டு, வீசு (காற்று) | 25 |
| वा | vā | — | அல்லது (பின்சேர்க்கப்பட்டது) | 15 |
| वा | vā | — | அல்லது | 20 |
| वा | vā | 2P | வீசு, வீசு | 38 |
| वा | vā | — | எ either ... அல்லது | 45 |
| वा | vā | 2P | வீசுதல், வீசுதல் | 52 |
| वाच्य | vācya | 3 | மேலும்: குற்றம்சாற்றத்தக்க | 48 |
| वात | vāta | — | காற்று | 38 |
| वात | vāta | m | காற்று | 52 |
| वानप्रस्थ | vānaprastha | m | காட்டுத் துறவி (ஒருவர் 3. -ல் இருப்பவர்) | 29 |
| वार्त्ता | vārttā | — | வாழ்வாதாரம், பொருளியல் (பொருளாதாரம்) | 5 |
| विक्ल्प | viklpa | — | மாற்று, சந்தேகம் | 40 |
| विचित्र | vicitra | — | பல்வேறு, பல்வேறு, அழகான, அற்புதமான, விசித்திரமான | 20 |
| विजिज्ञासु | vijijñāsu | 3 | முழுமையாக அறிய விரும்பும் ஒருவர் | 52 |
| विज्ञान | vijñāna | — | அறிவு, அறிவாற்றல் | 25 |
| विद् | vid | 2P | அறிதல், அறிவு | 28 |
| विद्या | vidyā | — | அறிவு, அறிவியல் | 5 |
| विधि | vidhi | — | அமைப்பு, சட்டம், விதி; படைப்பு, விதி | 20 |
| विधि | vidhi | — | கதி ( க்கு) | 50 |
| विनय | vinaya | — | அகற்றுதல், வளர்த்தல், கட்டுப்பாடு, பௌத்த: சீலவழக்கு, சீலநெறி | 25 |
| विना | vinā | — | இல்லாமல், தவிர (, , உடன்) | 25 |
| विपणि | vipaṇi | — | கடை | 43 |
| विप्र | vipra | — | "நடுங்குபவர்" = கவிஞர், பாடகர், புரோகிதர், பிராமணர் | 20 |
| विभ्रम | vibhrama | — | செல்வதும் வந்துகொண்டிருத்தலும் | 46 |
| विलम्ब | vilamba | — | தாமதம், பின்னடைவு | 43 |
| विवाह | vivāha | — | மனைவியை அழைத்துச் செல்லல், மணம் (கருவூலம், சஹா) (மணம் பற்றிய விவரங்களுக்கு பாசம், அதிசயம் பக். 166 -171) | 25 |
| विशेष | viśeṣa | — | சிறப்பு, குறிப்பீடு, வேற்றுமை | 23 |
| विशेष | viśeṣa | m | வேறுபாடு, சிறப்பு | 48 |
| विष | viṣa | n | விஷம் | 41 |
| विष | viṣa | — | விஷம் | 51 |
| विषम | viṣama | 3 | சமமற்றது, சரிவிலாதது, கெட்டது | 46 |
| विषय | viṣaya | — | பகுதி, பகுதி, பொருள், இந்திய உணர்வு | 20 |
| विष्टि | viṣṭi | f | வேலை, கட்டாய வேலை | 25 |
| विहंग | vihaṃga | — | பறவை ("காற்றில் ⟨�स्⟩பறக்கும் - विह - செல்லும்") | 49 |
| वृक्ष | vṛkṣa | — | மரம் | 37 |
| वृज् | vṛj | 7P | திருப்புதல், சுழற்றுதல் ; தவிர்த்தல், விலக்குதல் | 52 |
| वृत् | vṛt | — | சுழல்தல், திரும்புதல், (ஒரு இடத்தில்) இருத்தல், வாழ்தல் | 16 |
| वृत् | vṛt | — | திரும்பு, மீள் | 20 |
| वृत् | vṛt | — | நடத்தல், நடத்தல், உருவாவது | 24 |
| वृत्त | vṛtta | — | நடத்தை | 24 |
| वृत्ति | vṛtti | — | நடத்தை, செயல், வாழ்க்கை முறை | 24 |
| वृद्धि | vṛddhi | — | வளர்ச்சி, வளர்ச்சி, நீட்சி நிலை (வாய்ப்பாடு: vṛdh-ti) | 25 |
| वृध् | vṛdh | 1Ā | வளர், பெரியதாக | 25 |
| वृष् | vṛṣ | 1P | மழை பெய் (பொதுவாக ஒரு -- ஒரு கடவுள் அல்லது மேகம் -- உடன்) | 50 |
| वेष | veṣa | — | ஆடை, தோற்றம், வெளிப்புறம் | 49 |
| वै | vai | — | சொல், முந்தைய சொல்லை வலியுறுத்து: நிச்சயமாக, உண்மையில், ஆனால் | 50 |
| वैश्य | vaiśya | — | வைசியர் (உற்பத்தி மற்றும் வணிக வகுப்பு) | 2 |
| वैश्या | vaiśyā | — | வைசியர் பெண் | 3 |
| व्यवहार | vyavahāra | m | செயல், நடமாட்டம், தொடர்பு, வணிகம், வியாபாரம், (நீதிமன்ற) வழக்கு | 52 |
| व्याकरण | vyākaraṇa | n | இலக்கணம் ( க்கு) | 48 |
| व्याघ्र | vyāghra | — | புலி (Panthera tigris tigris) (சொற்பொருள்: கீழ்த்தாடி உடையவர்) | 15 |
| व्याधि | vyādhi | — | நோய் | 18 |
| व्रज् | vraj | 1P | நட, செல், விலகு | 36 |
| व्रत | vrata | — | ஒரு தாய், தனது மகள் மீண்டும் ஆரோக்கியமாக இருந்தால், தனது மகளின் கன்னி ஆலயக் காமக்காரியாக () அர்ப்பணிப்பதாக வாக்குறுதி அள | 22 |
श
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| शंस् | śaṃs | 1P | பாராட்டு, கட்டளையிடு | 42 |
| शकुनि | śakuni | — | பறவை | 51 |
| शक्ति | śakti | — | தெய்வீக சக்தி, பெண்பால் வடிவில் குறிப்பாக க்கு கூறியாளராக | 22 |
| शबर | śabara | — | ஒரு அரிய மக்களின் பெயர் | 51 |
| शब्द | śabda | — | ஒலி, ஓசை, அடையாள ஒலி: சொல் | 18 |
| शयन | śayana | n | படுக்கை, படுக்கை | 44 |
| शर | śara | — | அம்பின் கை, அம்பு | 42 |
| शरण | śaraṇa | 3 | பாதுகாக்கும், கவசம்; பாதுகாப்பு, அடைக்கலம், அடைக்கலம் எடுத்தல் | 41 |
| शर्करा | śarkarā | — | சர்க்கரை (செர்மன் "சர்க்கரை" என்பது இத்தாலிய zuchero வழியாக, அங்கிருந்து அரபு sukkar - سكر மற்றும் பர்சிய äkär - شکر வழ | 43 |
| शस्त्र | śastra | — | வெட்டு கருவி, வெட்டு ஆயுதம், வாள், ஆயுதம் | 16 |
| शाक्यमुनि | śākyamuni | — | (க்ஷத்திரியர், ) குலத்தினரான துறவி = புத்தர் கௌதமர் | 37 |
| शासना | śāsanā | — | அரசாணை, கல்வி, மதம் | 41 |
| शास् | śās | 2P | கட்டளையிடு, கற்பி, தண்டி | 25 |
| शास् | śās | 2P | திருத்து, கட்டுப்படுத்து, கட்டளை, கற்பி | 41 |
| शास्त्र | śāstra | n | கல்வி, கற்றல் | 41 |
| शास्त्रिन् | śāstrin | — | கற்ற, அறிஞர் | 41 |
| शिक्षा | śikṣā | f | அறிவியல், கல்வி; ஒலியியல் | 25 |
| शिवा | śivā | — | (பெண்) ஜக்கால் (பொன் ஜக்கால் = Canis aureus) | 51 |
| शिशु | śiśu | — | குழந்தை, இளம் | 49 |
| शिष् | śiṣ | 7P | விட்டுவிடு, கைவிடு | 51 |
| शिष्य | śiṣya | 3 | கற்பிக்க வேண்டிய = மாணவர் | 41 |
| शी | śī | 2Ā | கிட. இந்த மூலச்சொல் அனைத்து வடிவங்களிலும் பிரேசன் தண்டு உயர்நிலை: 1.ஒ.வி.பிரே.Ā (śe + e). பின்வரும் வடிவங்கள் குறிப்பாகக | 44 |
| शीघ्र | śīghra | 3 | விரைவான, வேகமான | 43 |
| शील | śīla | n | பழக்கம், பழக்கம், இயல்பு, தன்மை, நல்ல பழக்கம் = நெறிமுறை | 52 |
| शुचि | śuci | 3 | ஒளிர்வது, மின்னும், நுண்ணிய; : சுத்தம் | 29 |
| शुचि | śuci | 3 | ஒளிர், சுத்தமான, தெளிவான | 38 |
| शुच् | śuc | 1P | (சூடாக, ஒளிர்); வாழ்த்து, வாழ்த்து | 38 |
| शूद्र | śūdra | — | சூத்திரர் (சேவை வகுப்பு) | 2 |
| शूद्रा | śūdrā | — | சூத்திரர் பெண் | 3 |
| शूद्री | śūdrī | — | சூத்திரரின் மனைவி | 3 |
| शून्य | śūnya | 3 | காலி, வனப்பு | 51 |
| शूर | śūra | 3 | வீரமான, வீரம்; ஆண.: வீரன் | 18 |
| शोक | śoka | — | வாழ்த்து, கவலை | 38 |
| शोभन | śobhana | 3 | ஒளிர்வு, அற்புதமானது, அழகிய, அழகான, நல்லது | 18 |
| शौच | śauca | n | சுத்திகரிப்பு, சுத்தம் | 16 |
| श्रम् | śram | 4P | களை, களைப்பு அடை | 46 |
| श्रि | śri | 1U | சார்பு கொள்ளுதல், சார்தல், ஆதாரம் பெறுதல், ஒருவரிடம் செல்வது (, ) | 46 |
| श्रुति | śruti | — | கேட்டல், நித்தியமான பாரம்பரியம் (வேதங்கள் மற்றும் பிராமணங்களுக்கான பெயர்) | 3 |
| श्रेष्ठिन् | śreṣṭhin | — | செல்வந்த வணிகர் | 43 |
| श्रोणि | śroṇi | — | இடுப்பு | 20 |
| श्वन् | śvan | — | நாய் | 51 |
| श्वसुर | śvasura | f | மைத்துனன் (பழங்காலத்தில்: மனைவிக்கு மட்டும்) | 42 |
| श्वस् | śvas | — | நாளை | 48 |
| श्वस्रू | śvasrū | f | மாமியார் (இலக்கணம் பின்னர் வரும்) | 42 |
स
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| संख्या | saṃkhyā | — | எண்ணிக்கை, பட்டியல் ; நடுப்பால்: ஆறு தத்துவவியல் அமைப்புகளில் ஒன்று (குறும்பில்: Wonder பக். 326) | 24 |
| संपुट | saṃpuṭa | — | பெட்டகம் (இங்கே: பேக்கேஜ், பை) | 43 |
| संयक् | saṃyak | Adv | சரி, உண்மை, பொருத்தமான வகையில்; முற்றிலும், முழுமையாக | 50 |
| सकाश | sakāśa | — | இருப்பு, நேரடி | 42 |
| सङ्ग | saṅga | m | ஒட்டிக்கொள்ளுதல், தொடர்பு () | 46 |
| सङ्घ | saṅgha | n | (- : ஒன்றாக அடி): கூட்டம், கூட்டம், சமூகம் (எ.கா. பௌத்த) | 41 |
| सज्ज् | sajj | 1P | தொங்கு, ஒட்டிக்கொள் | 48 |
| सञ्ज् | sañj | 1P | ஒட்டிக்கொள்ளுதல், ஒட்டிக்கொள்ளுதல் () | 46 |
| सत्य | satya | — | உண்மை | 10 |
| सत्वर | satvara | 3 | விரைவான, அவசரமான | 43 |
| सद् | sad | — | அமர், அமர் | 20 |
| सद् | sad | — | கீழே அமர்வது | 46 |
| सनातन | sanātana | — | என்றென்றும், அழியாத, நிலையான | 30 |
| सम | sama | 3 | சமமான, சமமான, ஒத்த (கருவிநிலையுடன்) | 18 |
| सम | sama | 3 | சமம், சரி, ஒத்த | 46 |
| समता | samatā | — | சமநிலை | 46 |
| समम् | samam | — | ஒரே மாதிரியாக, ஒரே நேரத்தில் (), சீராக | 46 |
| समय | samaya | — | ஒப்பந்தம், உடன்பாடு, காலவரம்பு, நேரம், சமயம் | 43 |
| समाधि | samādhi | — | உள் ஒற்றுமை, உயர்ந்த கவனம், மனநிலை "மூழ்கல்" | 20 |
| समाधि | samādhi | m | உள்ளொடுக்கம், உயர்ந்த கவனிப்பு | 33 |
| समान | samāna | — | சமம் | 23 |
| समान | samāna | 3 | ஒரே மாதிரியான, சமமான, ஒத்த ; பெ: வயது சகோதரர் | 51 |
| सर्व | sarva | 3 | எவரும், அனைவரும் | 50 |
| सहित | sahita | 3 | இணைக்கப்பட்ட, உடன் இணைக்கப்பட்ட | 18 |
| साधन | sādhana | m | நோக்கத்தை அடையும், விளைவிக்கும் | 16 |
| साधु | சாது | 3 | சரி, நல்லது | 2 |
| साध्वी | sādhvī | — | பெண்பால், sādhu க்கு | 3 |
| सामर्थ्य | sāmarthya | — | அதன் நோக்கத்திற்கு ஏற்ப இருத்தல் | 25 |
| सामान्य | sāmānya | — | சமநிலை, ஒத்தமைவு | 23 |
| सायक | sāyaka | — | அம்பு | 51 |
| सार | sāra | — | உள்ளீடு, மையம், உயர்வு, பொருள் | 52 |
| सिंह | siṃha | — | சிங்கம் (Panthera leo persica) | 15 |
| सीमन् | sīman | — | எல்லை | 38 |
| सुत | suta | — | மகன் | 38 |
| सुप्ति | supti | — | உறக்கம், குறிப்பாக ஆழமான உறக்கம் | 40 |
| सुष्टु | suṣṭu | 3 | உயர்ந்த பாராட்டுதல், சிறந்தது, நல்லது | 18 |
| सूक्ष्म | sūkṣma | 3 | நுண்ணிய, மிகச்சிறிய, மெல்லிய | 48 |
| सूर्य | sūrya | — | சூரியன், சூரியக் கடவுள் சூர்ய | 38 |
| सूर्य | sūrya | m | சூரியன் | 52 |
| सेवा | sevā | f | சேவை, அருகில் இருத்தல் | 52 |
| सेव् | sev | 1Ā | ஒருவருக்கு () சேவை செய்தல், அருகில் இருத்தல், மதித்தல், அன்பு செய்தல் | 52 |
| स्तन | stana | — | மார்பு | 20 |
| स्तु | stu | — | பாராட்டுதல், புகழ்தல் | 15 |
| स्तुति | stuti | — | பாராட்டு, பாராட்டுப் பாடல் | 15 |
| स्तेन | stena | m | திருடன் | 25 |
| स्तेय | steya | n | திருட்டு | 25 |
| स्तोत्र | stotra | — | (பாராட்டு கருவி =) பாராட்டுப் பாடல், கீர்த்தனை | 15 |
| स्त्री | strī | — | பெண் | 20 |
| स्त्री | strī | f | பெண், மனைவி ; பெண்பால் | 48 |
| स्थविर | sthavira | 3 | வயதான, முதிய | 48 |
| स्था | sthā | — | விலகி இரு, தள்ளி இரு, விலகி இரு, இரு, நிற்க | 42 |
| स्थाविर | sthāvira | n | (உயர்ந்த) வயது | 48 |
| स्पृश् | spṛś | 6P | தொடவும் | 36 |
| स्मृति | smṛti | — | நினைவுறுத்தல், நினைவு, தியான ரீதியான நினைவுறுத்தல் = கவனம், பாரம்பரியம் (śruti க்கு எதிர்ப்பொருள்). இது பின்வற்றவை உள்ளட | 3 |
| स्व | sva | 3 | சொந்தமான, இருப்பது (என், உன் முதலியவை). இது போல விகாரப்படுத்தப்படுகிறது. அபி.லோ.ஒ.பெ.நே. மற்றும் நோ.ஒ.பெ.இலில் இது போலவு | 51 |
| स्वक | svaka | 3 | சொந்தமான (என், உன் ...) ; ஆண்: உறுப்பினர் | 36 |
| स्वप् | svap | 2P | உறங்குதல், உறங்கச் செல்லுதல் | 40 |
| स्वप्न | svapna | — | உறக்கம், கனவு | 40 |
| स्वभाव | svabhāva | — | தன்மை, இயல்பு, சிறப்பு | 25 |
| स्वयम् | svayam | — | தானாகவே, தனியாக | 49 |
| स्वसृ | svasṛ | f | சகோதரி | 42 |
| स्वस्ति | svasti | — | நல்வாழ்வு, நல்வாழ்வு ( = "நல்லது" என்ற பெயர்ச்சொல்) | 24 |
| स्वागत | svāgata | — | வரவேற்பு (su-ā-gata-விலிருந்து) | 24 |
| स्वाध्याय | svādhyāya | — | "தன்னைத்தானே கற்றல்", ஜபம் (குறிப்பாக வேதம்), வேதம் கற்றல் | 20 |
ह
| சமஸ்கிருதம் | IAST | பால் | தமிழ் | பாடம் |
|---|---|---|---|---|
| हन् | han | — | அடி, அடித்துக் கொல்லு, கொல் | 17 |
| हन् | han | 2P | தாக்கித் திரும்பு | 44 |
| हर | hara | 3 | நீக்கும்; ஆண்: அழிப்பவர் = சிவனின் பெயர்ச்சொல் | 27 |
| हरि | hari | 3 | மஞ்சள், மஞ்சள் நிறமான, பச்சை; விஷ்ணுவின் ஒரு பெயர் (வழக்கமான வார்த்தை 1-க்குச் சேர்ந்தது அல்ல) | 27 |
| हरिष्यति | எதிர்காலம்: | — | br செய்யுள்: PPP: இன்ஃ | 27 |
| हरिहर | harihara | — | விஷ்ணு மற்றும் சிவன் ஒரே ஒரு கடவுளாக இணைந்திருத்தல் | 27 |
| हर्ष | harṣa | — | உடல் முடி உயர்தல் (எரிச்சல்), மகிழ்ச்சி | 25 |
| हस्त | hasta | — | கை | 18 |
| हस्तिन् | hastin | — | யானை (Elephas maximus) | 38 |
| हा | hā | 3P | விட்டுச் செல் | 33 |
| हिरण्य | hiraṇya | — | பொன்னான ; : தங்கம், பணம், செல்வம் | 25 |
| हीन | PPP | — | விட்டுச் செல்லப்பட்ட, இல்லாமல், குறைபாடுள்ள | 33 |
| हीनयान | hīnayāna | n | குறைபாடுள்ள வாகனம் (பௌத்தம்): "மகாயான" பிரதிநிதிகளால் கீழ்மைப்படுத்தப்பட்ட பெயர், ; குறைபாடுள்ள பாதை ( 2: செல், பயணி). எ | 33 |
| हु | hu | 3P | நெருப்பில் ஊற்று (பலி, குறிப்பாக உருக்கிய எண்ணெய்) | 33 |
| हृ | hṛ | 1U | வைத்திருத்தல், தாங்குதல்; கொண்டு வருதல், அகற்றுதல், கொள்ளையடித்தல் | 27 |
| हृदय | hṛdaya | — | இதயம் | 42 |
| हृष् | hṛṣ | 4P | கடினமாக மாறுதல்: முடி உயர்தல் (முதல் நிலை, பொருள், இடம்) | 36 |
| हेतु | hetu | — | ஊக்கம், தூண்டுதல், காரணம், காரணம் ; , , பெயர்வினை விகுதியுடன் அல்லது சமசுகிருதச் சொல்லின் பின்னங்கூறாக = "... காரணமாக, க | 24 |
| ह्रस्व | hrasva | 3 | சுருக்கமாக | 49 |
| ह्वे | hve | — | அழை, அழைத்து வர் | 46 |
