Esercizio 24
A) Formare il dativo singolare e il dativo (ovvero l'ablativo) plurale e indicare il significato della radice nominale:
| Parola | Significato | Dat. Sing. | Dat. Pl. |
|---|---|---|---|
| १. श्रव | Ascolto | श्रवणाय | श्रवणेभ्यः |
| २. भवन | Diventare | भवाय | भवनेभ्यः |
| ३. गति (f.) | Via, meta | गतये / गत्यै | गतिभ्यः |
| ४. ऋषि | saggio vedico | ऋषये | ऋषिभ्यः |
| ५. सुख | Felicità | सुखाय | सुखेभ्यः |
| ६. गमन | Andare | गमनाय | गमनेभ्यः |
| ७. जय | Vittoria | जयाय | जयेभ्यः |
| ८. साधु | buono | साधवे (m.) / साध्व्यै (f.) | साधुभ्यः / साध्वीभ्यः |
| ९. धेनु (f.) | Mucca da latte | धेनवे / धेन्वै | धेनुभ्यः |
| १०. शूद्रा | Donna śūdra | शूद्रायै | शूद्राभ्यः |
| ११. ब्राह्मणी | Donna brāhmaṇī | ब्राह्मण्यै | ब्राह्मणीभ्यः |
| १२. अग्नि | Fuoco | अग्नye | अग्निभ्यः |
| १३. एतद् | questo | एतस्मै (m/n) / एतस्यै (f) | एतेभ्यः / एताभ्यः |
| १४. सन्त् | essere, vero | सते (m/n) / सत्यै (f) | सद्भ्यः / सतीभ्यः |
| १५. बुद्धिमन्त् | perspicace | बुद्धिमते (m/n) / बुद्धिमत्यै (f) | बुद्धिमद्भ्यः / बुद्धिमतीभ्यः |
| १६. यज्ञ | Sacrificio | यज्ञाय | यज्ञेभ्यः |
| १७. वचन | Parola | वचनाय | वचनेभ्यः |
| १८. सत्यवन्त् | veritiero | सत्यवते | सत्यवद्भ्यः |
| १९. स्मृति (f.) | Tradizione | स्मृतये / स्मृत्यै | स्मृतिभ्यः |
| २०. सर्ग | Creazione | सर्गाय | सर्गेभ्यः |
| २१. स्वर्ग | Cielo | स्वर्गाय | स्वर्गेभ्यः |
| २२. दर्शन | Vedere | दर्शनाय | दर्शनेभ्यः |
| २३. सृष्टि (f.) | Creazione | सृष्टये / सृष्ट्यै | सृष्टिभ्यः |
| २४. अर्हन्त् | degno | अर्हते | अर्हद्भ्यः |
| २५. भक्ति (f.) | Dedicazione | भक्तये / भक्त्यै | भक्तिभ्यः |
| २६. दोष | Errore | दोषाय | दोषेभ्यः |
| २७. पूजा | Venerazione | पूजायै | पूजाभ्यः |
| २८. दासी | Serva | दास्यै | दासीभ्यः |
| २९. गुरु | Maestro | गुरवे (m) / गुर्व्यै (f) | गुरुभ्यः / गुर्वीभ्यः |
B) Tradurre e risolvere i composti in sanscrito:
१. ब्राह्मणो देवप्रतिमादर्शनाय गर्भगृहं विशati ॥१॥
(देवस्य प्रतिमाया दर्शनाय । गर्भ एव गृहम्)
Il brāhmaṇa entra nel santuario interno per vedere l'immagine divina.
२. नरा धनलाभाय व्रतानि चरन्ति ॥२॥
(धनस्य लाभाय)
Le persone fanno voti per diventare ricche.
३. गुरुर्धर्मोपदेशाय नगरं गतः ॥३॥
(धर्मस्योपदेशाय)
Il maestro è andato in città per insegnare il dharma.
४. बाला अपि गुरुवचनश्रुत्यै नगरं गताः ॥४॥
(गुरोर्वचनस्य श्रुत्यै)
Anche i bambini sono andati in città per ascoltare il discorso del maestro.
५. देवप्रतिमायै गृहं गर्भगृहम् ॥५॥
(देवस्य प्रतिमायै । गर्भ एव गृहम्)
Il santuario interno è un edificio per l'immagine divina.
६. स्वर्गेभ्यो नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥६॥
Le persone vogliono fare cose meritorie per il bene del cielo.
७. मोक्षार्थं बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥७॥
(मोक्षस्यार्थम् । बुद्धं गताः । बुद्धेराप्तिम्)
Per essere liberati, i perspicaci vogliono ottenere una perspicacia liberatrice.
८. देवास्तेभ्यो ऽकृतपुजाब्रामणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥८॥
(न कृता पूजा यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Gli dèi si adirano con questi brāhmaṇa, che non loro rendevano venerazione.
९. मरणाय जना जायन्ते ॥९॥
Per morire, gli esseri viventi nascono.
Fig.: मरणाय जना जायन्ते
(Fonte dell'immagine: Dettagli)
Variazioni sintattiche
C) Sostituire nelle frasi B) 1–4 i dativi con infinitivi (तुमुन्):
१. ब्राह्मणो देवप्रतिमां द्रष्टुं गर्भगृहं विशति ॥
२. नरा धनं लब्धुं व्रतानि चरन्ति ॥
३. गुरुर्धर्ममुपदेष्टुं नगरं गतः ॥
४. बाला अपि गुरुवचनं श्रोतुं नगरं गताः ॥
D) Sostituire nella frase B) 7 la costruzione con -अर्थ con un dativo:
मोक्षाय बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥
E) Sostituire nella frase B) 6 il dativo con una costruzione con -अर्थ:
स्वर्गार्थं (o: स्वर्गार्थाय / स्वर्गार्थेन) नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥
Ulteriori esercizi di traduzione
1. La dea, a cui non si è sacrificato, si adira contro gli uomini.
अनिष्टदेवी नरेभ्यः क्रुध्यति । (oppure: कुप्यति ॥)
2. Lascia andare la mucca nel villaggio.
ग्रामाय धेनुं मुञ्चति ॥
3. Basta ora! (Basta con la pazienza!)
अलं क्षमया ॥
4. Questo è buono per un brahmano.
एतद्ब्राह्मणाय सुखम् । (oppure: हितम् ॥)
5. Omaggio a Śiva! Omaggio a Śrī Gaṇeśa!
शिवाय नमः । श्रीगणेशाय नमः ॥
6. Addio! (Stia bene!)
स्वस्ति भवते । (oppure: भवद्भ्यः / भवत्यै / भवतीभ्यः ॥)
7. Questo frutto basta per il cibo.
इदं फलं अलं खादनाय ॥
8. Un guerriero è uguale (all'altro) guerriero.
शक्तो योधो योधाय ॥
9. Neppure Viṣṇu supera Śiva.
विष्णुरपि शिवाय न प्रभवति ॥
10. Dopo essermi inchinato davanti ai tre saggi... Si inchina davanti a Narasiṃha.
मुनित्रयं नमस्कृत्य... । नरसिंहाय नमस्करोति ॥
11. Benvenuto a Lei! Benvenuto alla regina!
स्वागतं भवद्भ्यः । स्वागतं देव्यै ॥
12. Le auguro benessere!
भवद्भ्यः कुशलम् ॥
13. Non lo considera come un filo d'erba.
न तं तृणाय मन्यते ॥
14. Basta un frutto per il cibo e acqua per bere.
अलं फलं खादनाय पानाय जलम् ॥
15. Addio! (Neosanscrito)
पुनर्दर्शनाय ॥
Fig.: इदं फलं अलं खादनाय
(Fonte dell'immagine: Dettagli)