Ushtrimi 24

A) Formoni Dativin e Numrit Njëjës dhe Dativin (përkatësisht Ablativin) e Numrit Shumës dhe jepni kuptimin e rrënjës emërore:

Fjalë	Kuptimi	Dat. Nj.	Dat. Sh.
१. श्रव	Dëgjim	श्रवणाय	श्रवणेभ्यः
२. भवन	Të jesh / Të bëhesh	भवाय	भवनेभ्यः
३. गति (f.)	Shteg, qëllim	गतये / गत्यै	गतिभ्यः
४. ऋषि	urdhëtar vedik	ऋषये	ऋषिभ्यः
५. सुख	Lumturi	सुखाय	सुखेभ्यः
६. गमन	Shkuarje	गमनाय	गमनेभ्यः
७. जय	Fitore	जयाय	जयेभ्यः
८. साधु	mirë	साधवे (m.) / साध्व्यै (f.)	साधुभ्यः / साध्वीभ्यः
९. धेनु (f.)	Dhi qumështore	धेनवे / धेन्वै	धेनुभ्यः
१०. शूद्रा	Grua śūdras	शूद्रायै	शूद्राभ्यः
११. ब्राह्मणी	Brahmanin	ब्राह्मण्यै	ब्राह्मणीभ्यः
१२. अग्नि	Zjarr	अग्नye	अग्निभ्यः
१३. एतद्	ky/kjo	एतस्मै (m/n) / एतस्यै (f)	एतेभ्यः / एताभ्यः
१४. सन्त्	ekzistues, i vërtetë	सते (m/n) / सत्यै (f)	सद्भ्यः / सतीभ्यः
१५. बुद्धिमन्त्	i mençur / i zgjuar	बुद्धिमते (m/n) / बुद्धिमत्यै (f)	बुद्धिमद्भ्यः / बुद्धिमतीभ्यः
१६. यज्ञ	Flijim	यज्ञाय	यज्ञेभ्यः
१७. वचन	Folje / Të flasësh	वचनाय	वचनेभ्यः
१८. सत्यवन्त्	i vërtetë / sinqertë	सत्यवते	सत्यवद्भ्यः
१९. स्मृति (f.)	Traditë	स्मृतये / स्मृत्यै	स्मृतिभ्यः
२०. सर्ग	Krijim	सर्गाय	सर्गेभ्यः
२१. स्वर्ग	Qiell	स्वर्गाय	स्वर्गेभ्यः
२२. दर्शन	Shikim / Të shohësh	दर्शनाय	दर्शनेभ्यः
२३. सृष्टि (f.)	Krijim	सृष्टये / सृष्ट्यै	सृष्टिभ्यः
२४. अर्हन्त्	i denjë	अर्हते	अर्हद्भ्यः
२५. भक्ति (f.)	Përkushtim / Besnikëri	भक्तये / भक्त्यै	भक्तिभ्यः
२६. दोष	Gabim	दोषाय	दोषेभ्यः
२७. पूजा	Adhurim / Nderim	पूजायै	पूजाभ्यः
२८. दासी	Shërbëtore	दास्यै	दासीभ्यः
२९. गुरु	Mësues / Zotër	गुरवे (m) / गुर्व्यै (f)	गुरुभ्यः / गुर्वीभ्यः

B) Përktheni dhe zgjidhni kompozitat në sanskritisht:

१. ब्राह्मणो देवप्रतिमादर्शनाय गर्भगृहं विशati ॥१॥
(देवस्य प्रतिमाया दर्शनाय । गर्भ एव गृहम्)
Brahmani hyn në brendësinë e vendit të shenjtë për ta parë imazhin hyjnor.

२. नरा धनलाभाय व्रतानि चरन्ति ॥२॥
(धनस्य लाभाय)
Njerëzit bëjnë betime për të bërë pasur.

३. गुरुर्धर्मोपदेशाय नगरं गतः ॥३॥
(धर्मस्योपदेशाय)
Mjeshti ka shkuar në qytet për të mësuar dharmën.

४. बाला अपि गुरुवचनश्रुत्यै नगरं गताः ॥४॥
(गुरोर्वचनस्य श्रुत्यै)
Edhe fëmijët kanë shkuar në qytet për të dëgjuar fjalimin e mjeshtrit.

५. देवप्रतिमायै गृहं गर्भगृहम् ॥५॥
(देवस्य प्रतिमायै । गर्भ एव गृहम्)
Brenda e vendit të shenjtë është një ndërtesë për imazhin hyjnor.

६. स्वर्गेभ्यो नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥६॥
Njerëzit dëshirojnë të bëjnë vepra të mira për shkak të qiellit.

७. मोक्षार्थं बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥७॥
(मोक्षस्यार्थम् । बुद्धं गताः । बुद्धेराप्तिम्)
Për të çliruar, njerëzit e mençur dëshirojnë të arrijnë njohjen çliruese.

८. देवास्तेभ्यो ऽकृतपुजाब्रामणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥८॥
(न कृता पूजा यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Hyjnitë zemërohen ndaj këtyre brahmanëve që nuk u treguan nderim.

९. मरणाय जना जायन्ते ॥९॥
Për të vdekur, krijesat lindin.

Fig.: मरणाय जना जायन्ते
(Burimi i imazhit: Detaje)

---

Variacione Sintaktike

C) Zëvendësoni në fjali B) 1–4 rasteve dative me infinitiv (तुमुन्):

१. ब्राह्मणो देवप्रतिमां द्रष्टुं गर्भगृहं विशति ॥ २. नरा धनं लब्धुं व्रतानि चरन्ति ॥ ३. गुरुर्धर्ममुपदेष्टुं नगरं गतः ॥ ४. बाला अपि गुरुवचनं श्रोतुं नगरं गताः ॥

D) Zëvendësoni në fjalin B) 7 konstrukcionin me -अर्थ me një dativ:
मोक्षाय बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥

E) Zëvendësoni në fjalin B) 6 dativin me një konstrukcion me -अर्थ:
स्वर्गार्थं (ose: स्वर्गार्थाय / स्वर्गार्थेन) नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥

---

Ushtrime Shtesë Për Përkthim

1. Perëndeshës, të cilës nuk i është flijuar, u zemërohet njerëzve.
अनिष्टदेवी नरेभ्यः क्रुध्यति । (ose: कुप्यति ॥)

2. Ai e liron lopën në fshat.
   ग्रामाय धेनुं मुञ्चति ॥

3. Tani mjaft! (Mbaroi durimi!)
   अलं क्षमया ॥

4. Kjo është e mirë për një brahman.
   एतद्ब्राह्मणाय सुखम् । (ose: हितम् ॥)

5. Lavdi Śiva-s! Lavdi Śrī Gaṇeśa-s!
   शिवाय नमः । श्रीगणेशाय नमः ॥

6. Mirësevini! (Qoftë fati juaj!)
   स्वस्ति भवते । (ose: भवद्भ्यः / भवत्यै / भवतीभ्यः ॥)

7. Ky frut mjafton për ushqim.
   इदं फलं अलं खादनाय ॥

8. Një luftëtar është i barabartë me (tjetrin) luftëtar.
   शक्तो योधो योधाय ॥

9. Vetëm Viṣṇu nuk e tejkalon Śiva-n.
   विष्णुरपि शिवाय न प्रभवति ॥

10. Pas se u përkula përpara tre të urtëve... Ai i përulet Narasiṃha-s.
    मुनित्रयं नमस्कृत्य... । नरसिंहाय नमस्करोति ॥

11. Mirë se erdhët! Mirë se erdhët, o Mbretëreshë!
    स्वागतं भवद्भ्यः । स्वागतं देव्यै ॥

12. Ju dëshiroj mirëqenie!
    भवद्भ्यः कुशलम् ॥

13. Ai nuk e shikon atë si një fije barishte.
    न तं तृणाय मन्यते ॥

14. Mjafton një frut për ushqim dhe ujë për të pirë.
    अलं फलं खादनाय पानाय जलम् ॥

15. Mirupafshim! (Sanskritisht e re)
    पुनर्दर्शनाय ॥

Fig.: इदं फलं अलं खादनाय
(Burimi i imazhit: Detaje)