Übung 24
A) Bilden Sie den Dativ Singular und den Dativ (bzw. Ablativ) Plural und geben Sie die Bedeutung des Nominalstamms an:
| Wort | Bedeutung | Dativ Sg. | Dativ Pl. |
|---|---|---|---|
| १. श्रव | Hören | श्रवणाय | श्रवणेभ्यः |
| २. भवन | Werden | भवाय | भवनेभ्यः |
| ३. गति (f.) | Weg, Ziel | गतये / गत्यै | गतिभ्यः |
| ४. ऋषि | ved. Weiser | ऋषये | ऋषिभ्यः |
| ५. सुख | Glück | सुखाय | सुखेभ्यः |
| ६. गमन | Gehen | गमनाय | गमनेभ्यः |
| ७. जय | Sieg | जयाय | जयेभ्यः |
| ८. साधु | gut | साधवे (m.) / साध्व्यै (f.) | साधुभ्यः / साध्वीभ्यः |
| ९. धेनु (f.) | Milchkuh | धेनवे / धेन्वै | धेनुभ्यः |
| १०. शूद्रा | Śūdrafrau | शूद्रायै | शूद्राभ्यः |
| ११. ब्राह्मणी | Brahmanin | ब्राह्मण्यै | ब्राह्मणीभ्यः |
| १२. अग्नि | Feuer | अग्नye | अग्निभ्यः |
| १३. एतद् | dieses | एतस्मै (m/n) / एतस्यै (f) | एतेभ्यः / एताभ्यः |
| १४. सन्त् | seiend, wahr | सते (m/n) / सत्यै (f) | सद्भ्यः / सतीभ्यः |
| १५. बुद्धिमन्त् | einsichtig | बुद्धिमते (m/n) / बुद्धिमत्यै (f) | बुद्धिमद्भ्यः / बुद्धिमतीभ्यः |
| १६. यज्ञ | Opfer | यज्ञाय | यज्ञेभ्यः |
| १७. वचन | Sprechen | वचनाय | वचनेभ्यः |
| १८. सत्यवन्त् | wahrhaftig | सत्यवते | सत्यवद्भ्यः |
| १९. स्मृति (f.) | Überlieferung | स्मृतये / स्मृत्यै | स्मृतिभ्यः |
| २०. सर्ग | Schöpfung | सर्गाय | सर्गेभ्यः |
| २१. स्वर्ग | Himmel | स्वर्गाय | स्वर्गेभ्यः |
| २२. दर्शन | Sehen | दर्शनाय | दर्शनेभ्यः |
| २३. सृष्टि (f.) | Schöpfung | सृष्टये / सृष्ट्यै | सृष्टिभ्यः |
| २४. अर्हन्त् | würdig | अर्हते | अर्हद्भ्यः |
| २५. भक्ति (f.) | Hingabe | भक्तये / भक्त्यै | भक्तिभ्यः |
| २६. दोष | Fehler | दोषाय | दोषेभ्यः |
| २७. पूजा | Verehrung | पूजायै | पूजाभ्यः |
| २८. दासी | Dienerin | दास्यै | दासीभ्यः |
| २९. गुरु | Meister | गुरवे (m) / गुर्व्यै (f) | गुरुभ्यः / गुर्वीभ्यः |
B) Übersetzen Sie und lösen Sie die Komposita in Sanskrit auf:
१. ब्राह्मणो देवप्रतिमादर्शनाय गर्भगृहं विशati ॥१॥
(देवस्य प्रतिमाया दर्शनाय । गर्भ एव गृहम्)
Der Brahmane betritt das innere Heiligtum, um das Götterbildnis zu sehen.
२. नरा धनलाभाय व्रतानि चरन्ति ॥२॥
(धनस्य लाभाय)
Menschen halten Gelübde, um reich zu werden.
३. गुरुर्धर्मोपदेशाय नगरं गतः ॥३॥
(धर्मस्योपदेशाय)
Der Meister ist in die Stadt gegangen, um Dharma zu unterrichten.
४. बाला अपि गुरुवचनश्रुत्यै नगरं गताः ॥४॥
(गुरोर्वचनस्य श्रुत्यै)
Auch die Kinder sind in die Stadt gegangen, um die Rede des Meisters zu hören.
५. देवप्रतिमायै गृहं गर्भगृहम् ॥५॥
(देवस्य प्रतिमायै । गर्भ एव गृहम्)
Das innere Heiligtum ist ein Gebäude fürs Götterbild.
६. स्वर्गेभ्यो नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥६॥
Menschen wollen um der Himmel willen Verdienstvolles tun.
७. मोक्षार्थं बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥७॥
(मोक्षस्यार्थम् । बुद्धं गताः । बुद्धेराप्तिम्)
Um erlöst zu werden, wollen Einsichtige erlösende Einsicht erlangen.
८. देवास्तेभ्यो ऽकृतपुजाब्रामणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥८॥
(न कृता पूजा यैस्तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः)
Die Götter zürnen diesen Brahmanen, die ihnen keine Verehrung zollten.
९. मरणाय जना जायन्ते ॥९॥
Um zu sterben, werden Lebewesen geboren.
Abb.: मरणाय जना जायन्ते
(Bildquelle: Details)
Syntaktische Variationen
C) Ersetzen Sie in den Sätzen B) 1–4 die Dative durch Infinitive (तुमुन्):
१. ब्राह्मणो देवप्रतिमां द्रष्टुं गर्भगृहं विशति ॥
२. नरा धनं लब्धुं व्रतानि चरन्ति ॥
३. गुरुर्धर्ममुपदेष्टुं नगरं गतः ॥
४. बाला अपि गुरुवचनं श्रोतुं नगरं गताः ॥
D) Ersetzen Sie in Satz B) 7 die Konstruktion mit -अर्थ durch einen Dativ:
मोक्षाय बुद्धगता बुद्ध्याप्तिमिच्छन्ति ॥
E) Ersetzen Sie in Satz B) 6 den Dativ durch eine Konstruktion mit -अर्थ:
स्वर्गार्थं (oder: स्वर्गार्थाय / स्वर्गार्थेन) नराः पुण्यं कर्तुमिच्छन्ति ॥
Zusätzliche Übersetzungsübungen
1. Die Göttin, der man nicht geopfert hat, zürnt den Menschen.
अनिष्टदेवी नरेभ्यः क्रुध्यति । (oder: कुप्यति ॥)
2. Er lässt die Kuh ins Dorf los.
ग्रामाय धेनुं मुञ्चति ॥
3. Jetzt reichts! (Genug mit der Geduld!)
अलं क्षमया ॥
4. Das ist gut für einen Brahmanen.
एतद्ब्राह्मणाय सुखम् । (oder: हितम् ॥)
5. Verehrung sei Śiva! Verehrung sei Śrī Gaṇeśa!
शिवाय नमः । श्रीगणेशाय नमः ॥
6. Auf Wiedersehen! (Wohlergehen Ihnen!)
स्वस्ति भवते । (oder: भवद्भ्यः / भवत्यै / भवतीभ्यः ॥)
7. Diese Frucht reicht zum Essen.
इदं फलं अलं खादनाय ॥
8. Ein Kämpfer ist dem (anderen) Kämpfer gewachsen.
शक्तो योधो योधाय ॥
9. Selbst Viṣṇu übertrifft Śiva nicht.
विष्णुरपि शिवाय न प्रभवति ॥
10. Nachdem ich mich vor den drei Weisen verbeugt habe... Er verbeugt sich vor Narasiṃha.
मुनित्रयं नमस्कृत्य... । नरसिंहाय नमस्करोति ॥
11. Willkommen Ihnen! Willkommen der Königin!
स्वागतं भवद्भ्यः । स्वागतं देव्यै ॥
12. Ich wünsche Ihnen Wohlergehen!
भवद्भ्यः कुशलम् ॥
13. Er betrachtet ihn nicht als Grashalm.
न तं तृणाय मन्यते ॥
14. Es reicht eine Frucht zum Essen und Wasser zum Trinken.
अलं फलं खादनाय पानाय जलम् ॥
15. Auf Wiedersehen! (Neusanskrit)
पुनर्दर्शनाय ॥
Abb.: इदं फलं अलं खादनाय
(Bildquelle: Details)