Lekcija 9

A) Pokušajte odrediti moguće značenja sljedećih riječi:

1. brāhmānaka ब्राह्मणक : m. onaj koji je sličan brahmanu = loš brahman

2. mati मति : f. mišljenje

3. śravaṇa श्रवण : n. uho

4. dhenuka धेनुक : m. (koitus) u obliku krave

5. jayaka जयक : pobjedonosan

6. rakṣikā रक्षिका : f. čuvarica, amulet

7. karṣaka कर्षक : oranje ; m. zemljoradnik

8. kleśa क्लेश : m. patnja

9. nāyikātva नायिकात्व : n. stanje ljubavnice

10. tantraka तन्त्रक : (tek) izrađen od uzdužnih niti / s tkanja = novo tkano

11. nartaka (f. nartakī) नर्तक (नर्तकी) : plesač

12. naraka नरक : m. pakao

13. lābhaka लाभक : m. = lābha

14. īśvaratā ईश्वरता : f. gospodstvo

15. dhenukā धेनुका : f. = dhenu

16. yodhaka योधक : m. borac

17. kopa कोप : m. bijes

18. veśaka वेशक : ulazeći

19. darśaka दर्शक : gledajući

20. kopaka कोपक : netko tko se ljes ljuti, hirovit

B) Prevedite:

1. Obveze svih dvaput rođenih:

ijyādhyayanadānāni इज्याध्ययनदानानि

(Yājñavalkyadharmaśāstra I, 118)

Žrtvovanje, učenje Veda, davanje darova.

2. Specifične obveze brahmana:

pravacanayājanapratigrahāḥ प्रवचनयाजनप्रतिग्रहाः

(Gautamadharmasūtra X,2)

Podučavanje, žrtvovanje u ime drugoga, primanje darova.

3. Specifične obveše kṣatrije:

rakṣaṇaṃ sarvabhūtānām रक्षणं सर्वभूतानाम्

(sarvabhūtānām = genitiv: "svih bića")

(Gautamadharmasūtra X,7)

Čuvanje svih bića.

4. Specific duties of a Vaiśya:

kṛṣivāṇijyapāśupālyakusīdam कृषिवाणिज्यपाशुपाल्यकुसीदम्

(after Gautamadharmasūtra X,49)

Agriculture, trade, animal husbandry and money lending.

5. Duties of a Śūdra:

dvijātīnāṃ śuśrūṣā vārttā kārukuśīlavakarma ca. द्विजातीनं शुश्रूषा वार्त्त्ता कारुकुशीलवकर्म च

(after Kauṭilīya-arthaśāstra 1.3.8.)

Explanation:
dvijātīnām = Genitive (possessive case) plural of dvijāti (translate here: "towards the twice-born")

kārukuśīlavakarma is a Tatpuruṣa compound with a Dvandva (kārukuśīlava) in the first member. karma = Nom. sg. of karman n. "deed, activity, karma" from the root kṛ 8 U). Translate as "deed / activity of the ... (denoted by the Dvandva)" (Genitive).

Obedience towards the twice-born, livelihood activities, activity as a craftsman or wandering showman.

6. kṛṣiḥ pāśupālyaṃ vaṇijyā ca vārttā. कृषिः पाशुपाल्यं वणिज्या च वार्त्ता

(after Kauṭilīya-arthaśāstra 1.4.1.)

Economics is agriculture, animal husbandry and trade.

Fig.: रक्षणं सर्वभूतानाम्
(Image source: Details)