Oefening 17

A) Vul die werkwoord in die volgende sinne in en vertaal dit:

१. ब्राह्मनो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्) । ब्रवीति । वक्ति । वदति ।
'n Brahmin spreek nie onwaarhede nie.

२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्) । पाति । रक्षति ।
'n Kshatriya beskerm die mense.

३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्) । द्विजारीञ्जयति । द्विजारीन्हन्ति । युध्यते ।
Die magtige kryger oorwin / verslaan / beveg die vyande van die Tweegeborenes.

४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्) । स्तौति । स्तुते । यजते । यजति ।
Die Brahmin-digter prys die Heer van die Wêreld. (of: …bring 'n offer… aan die Heer van die Wêreld)

५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्) । अत्ति । दहति ।
Die vuur verteer / verbrand die kos.

६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा) । दोग्धि । दुग्धे । रक्षति । पाति ।
Die jong Vaiśya melk / versorg die koei.

७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्) । गच्छति । एति । पद्यते ।
'n Dienaar van die Tweegeborenes loop langs die wildspoor na die Brahmin-dorp.

८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू) । द्विजदासः शूद्रो ऽस्ति । ... शूद्रो भवति ।
'n Śūdra is 'n dienaar van die TweemalGeborenes.

९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ) । रोदिति । बालब्राह्मण्याते । म्रियते ।
Die klein Brahmin-meisie huil / sit / sterf.
१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ) । द्वेष्टि । द्विष्टे । न करोति । न कुरुते ।
'n Goeie persoon haat onreg. (of: ...doen geen onreg nie.)

B) Sit die agent en die werkwoord in die sinne wat in A) gevorm is, in die meervoud

१. ब्राह्मणा अनृतं न ब्रुवन्ति । (die meervoud van वच् kom nie voor nie) । वदन्ति । २. क्षत्रिया जनान्पान्ति । रक्षन्ति । ३. बलवद्योधा द्विजारीञ्जयन्ति । ... द्विजारीन्घन्ति । युध्यन्ते । ४. ब्राह्मणकवयो लोकेश्वरं स्तुवन्ति । स्तुवते । यजन्ति । यजन्ते । ५. अग्नयो यज्ञान्नमदन्ति । दहन्ति । ६. बालवैश्या धेनुं दुहन्ति । दुहते । रक्षन्ति । पान्ति । ७. द्विजदासा मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामं गच्छन्ति । यन्ति । पद्यन्ते । ८. द्विजदासाः शूद्राः सन्ति । ... शूद्रा भवन्ति । ९. बालब्राह्मण्या रुदन्ति । बालब्राह्मण्य आसते । बालब्राह्मण्यो म्रियन्ते । १०. साधुजनो ऽधर्मं द्विषन्ति । द्विषते । न कुर्वन्ति । न कुर्वते ।

Fig.: बालब्राह्मणी रोदिति
(Beeldbron: Details)

---

Werkswoorde-oefening

Vertaal die volgende werkswoorde en noem die ooreenstemmende stam:

१. अदन्ति (अद् 2P): hulle eet

२. सन्ति (अस् 2P): hulle is

३. आसते (आस् 2Ā): hulle sit

४. यन्ति (इ 2P): hulle loop

५. इच्छति (इष् 6P): hy wens

६. कुर्वते (कृ 8U): hulle doen (in hul eie belang)

७. गच्छन्ति (गम् 1P): hulle

८. जायते (जन् 4Ā): ontstaan

९. जयति (जि 1P): oorwin

१०. तनोति (तन् 8U): span

११. दहति (दह् 1P): brand

१२. दोग्धि (दुह् 2U): melk

१३. पश्यति (दृश् 4P): sien

१४. द्विष्टे (द्विष् 2U): haat

१५. नयन्ति (नी 1U): lei

१६. नृत्यति (नृत् 4P): dans

१७. पद्यन्ते (पद् 4Ā): stap

१८. पिबति (पा 1P): drink

१९. पान्ति (पा 2P): versorg

२०. पृच्छति (प्रच्छ् 6P): vra

२१. बुध्यन्ते (बुध् 4Ā): ontwaak

२२. ब्रवीति (ब्रू 2U): praat

२३. भवन्ति (भू 1P): word

२४. मन्यते (मन् 4Ā): bedoel

२५. मुञ्चन्ति (मुच् 6U): vry

२६. म्रियन्ते (मृ 4Ā): sterf

२७. यजते (यज् 1U): offer as offermeester

२८. युध्यन्ते (युध् 4Ā): veg

२९. रक्षति (रक्ष् 1P): versorg

३०. रोदिति (रुद् 2P): huil

३१. लभते (लभ् 1Ā): kry

३२. वक्ति (वच् 2P): praat

३३. वदति (वद् 1P): praat

३४. शृणोति (श्रु 5P): hoor

३५. स्तौति (स्तु 2U): loof

३६. स्मरति (स्मृ 1P): verbeeld

३७. हन्ति (हन् 2P): slaan

३८. अश्नुवते (अश् 5Ā): bereik

३९. कुप्यते (कुप् 4P): word kwaad

४०. कर्षन्ति (कृष् 6U): trek

४१. उद्यते (वद् 1P): word gesê

४२. सहन्ते (सह् 1Ā): verdra

४३. सिच्यन्ते (सिच् 6U): word besprinkel
४४. आप्नोति (आप् 5P): dit bereik

४५. जीव्यते (जीव् 1P): die lewe word geleef

४६. दिश्यन्न्ते (दिश् 6U): hulle word gewys

Fig.: शृणोति
(Beeldbron: Besonderhede)