Latihan 17
[A) Masukkan kata kerja dalam kalimat-kalimat berikut dan terjemahkan:
१. ब्राह्मनो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्) ।
ब्रवीति । वक्ति । वदति ।
A Brāhmaṇa does not tell a lie.
२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्) ।
पाति । रक्षति ।
A Kṣatriya protects the people.
३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्) ।
द्विजारीञ्जयति । द्विजारीन्हन्ति । युध्यते ।
Pejuang yang perkasa mengalahkan / membunuh / melawan musuh-musuh dari dua kali lahir.
४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्) ।
स्तौति । स्तुते । यजते । यजति ।
Penyair Brāhmaṇa memuji TUHAN dunia. (atau: ...berkorban... kepada TUHAN dunia)
५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्) ।
अत्ति । दहति ।
The fire consumes / burns the food.
६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा) ।
दोग्धि । दुग्धे । रक्षति । पाति ।
The young Vaiśya milks / tends the cow.
७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्) ।
गच्छति । एति । पद्यते ।
A servant of the twice-born goes on the game trail to the Brāhmaṇa village.
८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू) ।
द्विजदासः शूद्रो ऽस्ति । ... शूद्रो भवति ।
A Śūdra is the servant of the twice-born.
९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ) ।
रोदिति । बालब्राह्मण्याते । म्रियते ।
The young Brāhmaṇī weeps / sits / dies.
१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ) ।
द्वेष्टि । द्विष्टे । न करोति । न कुरुते ।
A good person hates injustice. (or: ...does no injustice.)
[B0] B) Masukkan agen dan kata kerja dalam bentuk jamak pada kalimat yang dibentuk di A)
१. ब्राह्मणा अनृतं न ब्रुवन्ति । (Plural of वच् does not occur) । वदन्ति ।
२. क्षत्रिया जनान्पान्ति । रक्षन्ति ।
३. बलवद्योधा द्विजारीञ्जयन्ति । ... द्विजारीन्घन्ति । युध्यन्ते ।
४. ब्राह्मणकवयो लोकेश्वरं स्तुवन्ति । स्तुवते । यजन्ति । यजन्ते ।
५. अग्नयो यज्ञान्नमदन्ति । दहन्ति ।
६. बालवैश्या धेनुं दुहन्ति । दुहते । रक्षन्ति । पान्ति ।
७. द्विजदासा मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामं गच्छन्ति । यन्ति । पद्यन्ते ।
८. द्विजदासाः शूद्राः सन्ति । ... शूद्रा भवन्ति ।
९. बालब्राह्मण्या रुदन्ति । बालब्राह्मण्य आसते । बालब्राह्मण्यो म्रियन्ते ।
१०. साधुजनो ऽधर्मं द्विषन्ति । द्विषते । न कुर्वन्ति । न कुर्वते ।

Fig.: बालब्राह्मणी रोदिति
(Image source: Details)
Verbformen-Latihan
Terjemahkan bentuk-bentuk kata kerja berikut dan berikan akar yang sesuai:
१. अदन्ति (अद् 2P): they eat
२. सन्ति (अस् 2P): they are
३. आसते (आस् 2Ā): they sit
४. यन्ति (इ 2P): they go
५. इच्छति (इष् 6P): he wishes
६. कुर्वते (कृ 8U): they do (for their own benefit)
७. गच्छन्ति (गम् 1P): they go
८. जायते (जन् 4Ā): he arises
९. जयति (जि 1P): he conquers
१०. तनोति (तन् 8U): he tightens
११. दहति (दह् 1P): he burns
१२. दोग्धि (दुह् 2U): he milks
१३. पश्यति (दृश् 4P): he sees
१४. द्विष्टे (द्विष् 2U): he hates
१५. नयन्ति (नी 1U): they lead
१६. नृत्यति (नृत् 4P): he dances
१७. पद्यन्ते (पद् 4Ā): they stride
१८. पिबति (पा 1P): he drinks
१९. पान्ति (पा 2P): they guard
२०. पृच्छति (प्रच्छ् 6P): he asks
२१. बुध्यन्ते (बुध् 4Ā): they awaken
२२. ब्रवीति (ब्रू 2U): he speaks
२३. भवन्ति (भू 1P): they become
२४. मन्यते (मन् 4Ā): he means
२५. मुञ्चन्ति (मुच् 6U): they liberate
२६. म्रियन्ते (मृ 4Ā): mereka mati
२७. यजते (यज् 1U): he sacrifices as the sacrificer
२८. युध्यन्ते (युध् 4Ā): they fight
२९. रक्षति (रक्ष् 1P): he guards
३०. रोदिति (रुद् 2P): he howls
३१. लभते (लभ् 1Ā): he receives
३२. वक्ति (वच् 2P): he speaks
३३. वदति (वद् 1P): he speaks
३४. शृणोति (श्रु 5P): he hears
३५. स्तौति (स्तु 2U): he praises
३६. स्मरति (स्मृ 1P): he actualizes
३७. हन्ति (हन् 2P): he strikes dead
३८. अश्नुवते (अश् 5Ā): they attain
३९. कुप्यते (कुप् 4P): anger is aroused
४०. कर्षन्ति (कृष् 6U): they draw
४१. उद्यते (वद् 1P): it is said
४२. सहन्ते (सह् 1Ā): they endure
४३. सिच्यन्ते (सिच् 6U): they are sprinkled
४४. आप्नोति (आप् 5P): he attains
४५. जीव्यते (जीव् 1P): it is lived
४६. दिश्यन्न्ते (दिश् 6U): they are shown

Fig.: शृणोति
(Image source: Details)
