שיעור 14
תרגמו את המשלים הבאים ושיננו אותם בעל פה:
निचो वदति न कुरुते
वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
דובר ופועל ארור, דובר טוב אך אינו פועל.
शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
צדק הוא תכשיטו של האדם.
सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
באמת זוכים האנשים באושר.
पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
אנשים רעים אינם נכנסים לשמיים.
सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
האמת היא אור העולם.
א) צרו את הגנטיב (Genitiv) ביחיד וברבים למילים הבאות. ציינו משמעות ומין של המילים:
१. अनृत : n. אי-אמת — अनृतस्य अनृतानाम्
२. ऋषि : m. רבן ודאי — ऋषेः ऋषीणाम्
३. पाद : m. רגל — पादस्य पादानाम्
४. बुद्धि : f. הכרה — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम्
५. गुरु : m. אדון — गुरोः गुरूणाम्
६. स्वर्ग : m. שמיים — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम्
७. नगर : n. עיר — नगरस्य नगराणाम्
८. धेनु : f. פרה — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम्
९. द्विज : m. שני-לידה — द्विजस्य द्विजानाम्
१०. मुक्ता : f. המשוחררת — मुक्तायाः मुक्तानाम्
११. विद्या : f. ידע, מדע — विद्यायाः विद्यानाम्
१२. वर्ण : m. מעמד — वर्णस्य वर्णानाम्
१३. द्विजाति : 3 שני-לידה — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम्
१४. रूप : n. צורה — रूपस्य रूपाणाम्
१५. प्रतिग्रह : m. קבלה — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्
१६. सोढ : 3 לסבול — सोढस्य सोढायाः सोढानाम्
१७. नायिका : f. אהובה — नायिकायाः नयिकानाम्
१८. साध्वी : f. קדושה — साध्व्याः साध्वीनाम्
१९. अग्नि : m. אש — अग्नेः अग्नीनाम्
२०. वैश्या : f. אישה ויישה — वैश्यायाः वैश्यानाम्
२१. लोक : m. עולם, אנשים — लोकस्य लोकानाम्
२२. उक्ति : f. אמירה — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम्
२३. शत्रु : m. אויב — शत्रोः शत्रूणाम्
२४. सुखवन्त् : 3 מאושר — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)
२५. पुत्रवती : f. אישה עם בן אחד או יותר — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम्
२६. जल : n. מים — जलस्य जलानाम्
२७. मार्ग : m. דרך — मर्गस्य मर्गाणाम्
२८. मोक्ष : m. שחרור, גאולה — मोक्षस्य मोक्षाणाम्
२९. शूद्रा : f. אישה שודרה — शूद्रायाः शूद्राणाम्
३०. अन्न : n. אוכל, מאכל — अन्नस्य अन्नानाम्
३१. साधु : m. קדוש — साधोः साधनाम्
३२. नीति : f. הנהגה — नीत्याः नीतीनाम्
३३. योध : m. לוחם, חייל — योधस्य योधानाम्
३४. सत्यवन्त् : 3 אמתני — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)
३५. लाभ : m. רווח — लाभस्य लाभानाम्
३६. मोह : m. בלבול, טעות — मोहस्य मोहानाम्
३७. गति : f. הליכה, יעד — गतेः (गत्याः) गतीनाम्
३८. प्रश्न : m. שאלה — प्रश्नस्य प्रश्नानाम्
३९. सृष्टि : f. בריאה — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम्
४०. नेत्र : n. עין — नेत्रस्य नेत्राणाम्
४१. गुरुता : f. אדנות — गुरुतायाः गुरुतानाम्
४२. ईश्वर : m. הָאָדוֹן — ईश्वरस्य ईश्वराणाम्
४३. कारण : n. סיבה — कारणस्य कारणानाम्
४४. कृत : 3 פעל — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम्
४५. धर्मवन्त् : 3 צדק, דתי — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)
४६. युद्ध : 3 נלחם — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम्
४७. दर्शन : n. ראייה, תופעה — दर्शनस्य दर्शनानाम्
४८. धातु : m. יסוד, שורש פועל — धातोः धातूनाम्
४९. गूढा : f. נסתרת — गूढायाः गूढानाम्
५०. ईष्टा (2 משמעויות): f. נרצית, קורבן — इष्टायाः इष्टानाम्
५१. उदित : 3 נאמר — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम्
५२. इदम् : 3 זה — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)
५३. किम् : 3 מה — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)
B) תרגמו:
१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 אפשרויות)
בן הכוהן הגדול הלך לכפר של הכוהנת. בן הכוהן הגדול הלך עם הכוהנת לכפר.
२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
אש הקורבן שרפה את המזון.
३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
בודהה נגאל באמצעות ידיעת האמת.
४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
החכמים הוודיים אומרים שדבר שקר הוא עוול.
५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
אנשים אינם נגאלים באמצעות קורבנות לאלים.
६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
הקְשַׁטְרְיָהים החזקים כובשים את הערים העשירות של האויבים.
७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
הם שומעים את אמר המשורר.
८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
המשורר מספר על מעשה האלה.
९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
דו-התולדים חפצים לקבל בקר.
१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
רָמָה נזכר במנטרה של המורה הצדיק.
११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
של מי (נ') בן הוא הילד הזה?
१२. केषामिमानि गृहाणि ।
למי שייכות הבתים האלה?
१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
של מי מזון הקריב החכם הוודי הזה?
מקרה: नायकश्च नायिका च
(מקור התמונה: פרטים)