Lição 32

32.1. Os tempos do passado

Na literatura sânscrita mais antiga e pelos gramáticos nativos, os três tempos do passado são claramente distinguidos no seu uso:

• o aoristo (लुङ् , अद्यतनी) denota ou simplesmente a conclusão de uma ação ou denota o que aconteceu no dia corrente, o passado próximo
• o imperfeito (लङ्) denota o que aconteceu antes do dia corrente, o passado remoto
• o perfeito (लिट्) denota, como o imperfeito, o passado remoto, mas, ao contrário do imperfeito, é usado apenas para eventos que o próprio falante não presenciou

Na literatura sânscrita clássica, os três tempos do passado são usados sem diferença de significado (exceção: o poema artístico de भारवि, किरातार्जुनीय).

32.2. O Imperfeito (लङ्)

Formação:

Aumento a- + radical do presente + desinência secundária

As três pessoas do singular Parasmaipada do imperfeito são formadas a partir do tema forte do presente nos temas atemáticos, todas as outras formas a partir do tema fraco do presente.

O imperfeito tem apenas o modo indicativo.

Exemplos:

भू 3.ª p. sg. Impf. P. अभवत् (a-bhava-t)

सु

• 3.ª p. sg. Impf. P. असुनोत् (a-suno-t)
• 3.ª p. pl. Impf. P. असुन्वन् (a + sunu + an)

32.3. Regras para o aumento

1. Se o aumento a- precede uma raiz que começa com vogal, o aumento e a vogal inicial da raiz se fundem no वृद्धि da vogal da raiz.

Exemplos:

	3. sg. Impf.	3. pl. Impf.
इष्	ऐच्छत् (a- + iccha-t)
इ	ऐत् (a- + e + t)	आयन् (a + i + an)
आस्	आस्त (a + ās-ta)

2. Se os preverbos estiverem antes de uma raiz, o aumento a- é colocado após os preverbos, imediatamente antes da raiz.

Exemplos:

	3ª sg. Impf.
आगम्	आगच्छत् (ā + a + gaccha-t)
संगम्	समगच्छत् (sam-a-gaccha-t)
उपगम्	उपागच्छत् (upa + a + gaccha-t)
उपागम्	उपागच्छत् (upa + ā + a + gaccha-t)

32.4. Exemplos para a formação do imperfeito

Para demonstrar a formação das formas, aqui também são formadas formas Ātmanepada a partir de raízes Parasmaipada! Estas formas artificiais estão entre < >.

32.4.1. Classes de presente temáticas

Classe do presente	Wurzel धातु	3ª sg. P.	3ª pl. P.	3ª sg. Ā.	3ª pl. Ā.
1.	भू	अभवत्	अभवन्	अभवत	अभवन्त
4.	नृत्	अनृत्यत्	अनृत्यन्	अनृत्यत	अनृत्यन्त
6.	विश्	अविशत्	अविशन्	अविशत	अविशन्त
10. / Caus.	चुर्	अचोरयत्	अचोरयन्	अचोरयत	अचोरयन्त
Passivo	गम्	अगम्यत	अगम्यन्त

32.4.2. Classes do presente atemáticas

Classe do presente	Wurzel धातु	3ª sg. P.	3ª pl. P.	3ª sg. Ā.	3ª pl. Ā.
2.	द्विष्	अद्वेट् (adveṣṭ > adveṣ > adveṭ)	अद्विषन् अद्विषुर्	अद्विष्ट	अद्विषत
2.	दुह्	अधोक् (a + doh + t > adogdh > adhok)	अदुहन्	अदुग्ध	अदुहत
2.	इ	ऐत्	आयन्
2.	हन्	अहन् (aus *ahant)	अघ्नन्
2.	स्तु	अस्तौत् अस्तवीत्	अस्तुवन्	अस्तुत	अस्तुवत
2.	अस्	आसीत्	आसन्
5.	सु	असुनोत्	असुन्वन्	असुनुत	असुन्वत
5.	आप्	आप्नोत्	आप्नुवन्	आप्नुत	आप्नुवत
8.	तन्	अतनोत्	अतन्वन्	अतनुत	अतन्वत
8.	कृ	अकरोत्	अकुर्वन्	अकुरुत	अकुर्वत
7.	युज्	अयुनक् (a-yunaj + t > ayunakt > ayunak)	अयुञ्जन्	अयुङ्क्त (a-yuñj + ta)	अयुञ्जत
7.	रुध्	अरुणत् (a-ruṇadh + t > aruṇaddh > aruṇat)	अरुन्धन्	अरुन्द्ध	अरुन्धत
9.	क्री	अक्रीणात् (a-krīṇā-t)	अक्रीणन् (a-krīṇ-an)	अक्रीणीत (a-krīṇī-ta)	अक्रीणत (a-krīṇ-ata)

32.5. Lista de palavras

अग्र n.: ponta, extremidade

मही f.: terra, solo (lit.: a grande)

एकदा

श्रम् श्राम्यते

श्रमिष्यते
श्रम्यते
श्रमयति
श्रान्त
श्रमित्वा । श्रान्त्वा
-श्रम्य
श्रमितुम्

पार्श्व

चूत

Fig.: चूतः
Mangueira, Kanpur.
(Fonte da imagem: Detalhes)

तरु वृक्ष

पचेलिम

स्पृहा

परम्

रुह् रोहति

रोक्ष्यति
रुह्यते
रोहयति । रोपयति
रूढ
-रुह्य
रोढुम्

ग्रह् गृह्णाति

ग्रहीष्यति (!)
गृह्यते
ग्राहयति
गृहीत
-गृह्य
ग्रहीतुम् (!)

वानर कपि

Fig.: वानराः
Macacos (macacos rhesus) em Deli.
(Fonte da imagem: Details)

लोक् लोकयति

लोकयिष्यति
लोक्यते
लोकित
-लोक्य
लोकितुम्

प्रहर्ष

कति

उपल

Fig.: उपलाः
Stone quarry south of Pune, Maharashtra.
(Fonte da imagem: Details)

लक्ष्य

Fig.: लक्ष्यम्
Target practice / arrow target, Karnataka.
(Fonte da imagem: Detalhes)

क्षिप् क्षिपति

क्षेप्स्यति
क्षिप्यते
क्षेपयति
क्षिप्त
-क्षिप्य
क्षेप्तुम्

चि चिनोति

चेष्यति
चीयते
चाययति
चित
-चित्य
चेतुम्

Fig.: चितं गोमयं दहति
Burning cowdung patties in Rajasthan.
(Fonte da imagem: Detalhes)

चि अव

प्रति

अहो

कौशल कुशल

Fig.: कौशलम्
Pintura de Mehndi nas mãos em Mumbai.
(Fonte da imagem: Detalhes)

32.6. Exercício

A) Analise as seguintes formas verbais e forme as formas do imperfeito correspondentes em pessoa, número e voz verbal:

1. हरि्ष्यन्ते
2. घातयति
3. विहन्ति
4. घ्नन्ति
5. विस्मर्यते
6. प्रस्थास्यन्ते
7. प्रस्तुते
8. स्रक्ष्यन्ति
9. सेक्ष्यन्ति
10. श्रूयते
11. शक्नोति
12. वर्त्स्यन्ति
13. वसते
14. वत्स्यन्ति
15. वदति
16. प्रवक्ति
17. वेशयन्ते
18. लुभ्यन्ति
19. उपलप्स्यन्ते
20. रुन्द्धे
21. रोदिति
22. रक्षन्ति
23. युध्यन्ते
24. युञ्जते
25. युजन्ति
26. म्रियते
27. विमोचयन्ति
28. मंस्यन्ते
29. मोहिष्यति
30. भवति
31. भुनक्ति
32. भिनत्ति
33. भञ्जन्ति
34. भजते
35. ब्रूते
36. विजेष्यन्ते
37. जायन्ते
38. छिन्त्ते
39. आचरन्ति
40. चोर्यन्ते
41. आगमिष्यन्ति
42. कामयन्ते
43. खादन्ति
44. विक्रेष्यते
45. संस्करोति
46. क्रुध्यन्ति
47. एषयन्ति
48. संयन्ति
49. समास्ते
50. व्यङ्क्ते
51. सन्ति
52. अस्यन्ति
53. अश्नाति
54. अश्नुते
55. प्राप्स्यन्ति
56. अदन्ति
57. प्रभोत्स्यन्ते
58. बध्नाति
59. प्रक्ष्यन्ति
60. पुनाति
61. पान्ति
62. पास्यन्ति
63. पद्यते
64. पातयति
65. पक्ष्यन्ति
66. नर्तिष्यति
67. आनेष्यन्ति
68. द्वेष्टि
69. द्रक्ष्यन्ति
70. दूषयन्ति
71. उपदेक्ष्यन्ति
72. धक्ष्यति
73. तनोति
74. प्रजानीते
75. जीवन्ति

B) Traduza e analise os compostos em sânscrito:

आसीत्क्षत्रिय उपपन्नो गुणैरिष्टै रूपवान् । स जनेन्द्राग्रे ऽतिष्ठत् । स देवानयजतारीनजयज्जनानपानमहापुण्यमकरोत् । तस्मान्मृत्वा देवलोके पुनर्भवमलभत ॥१॥

ब्राह्मणो महानगरे ऽवसत् । स पुत्रमागमय्यावक् । ब्राह्मणपुत्रो वेदं गुरावधीयीतेति । तच्छ्रुत्वा स पुत्रो ऽध्ययनाय गुरुमैत् । गुरुगृहे प्रविश्य गुरुमुपातिष्ठद्गुरुश्च तं पुत्रम् ब्राह्मणमपृच्छत् । ततस्तेन पुत्रेणान्नमादयत् ॥२॥

राम आचार्यमुपसंगम्य वचनमब्रवीत् ॥३॥

ब्राह्मणा वेदमध्यैयन् चाध्यापयंश्च देवांश्चायजन्नयजन्त च क्षत्रियाः श्रुतिमध्यैyet जनानरक्षन्महीमभुञ्जन्देवानयजन्त वैश्या वेदमध्यैयन् देवानयजन्ताक्रीणन्व्यक्रीणत च द्विजदासास्तु शूद्रा आसन् ॥४॥

बुद्धपुत्राः सत्यमाजानन्दुःखमरुन्धन्मोक्षं प्राप्नुवन् । बुद्धपुत्र इति बुद्धमार्गभिक्षुरुच्यते ॥५॥

Fig.: बुद्धपुत्र इति बुद्धमार्गभिक्षुरुच्यते
Monge budista no Sri Lanka.
(Fonte da imagem: Detalhes)

32.7. Exercício de revisão para as férias de Natal

Nota: originalmente, este curso era lecionado na Universidade de Tübingen sempre no semestre de inverno. Na Lição 32, começavam as duas semanas de férias de Natal.

A) Determine e traduza as seguintes palavras:

1. देवस्य
2. उषितायाः
3. लप्स्यन्ते
4. गुरौ
5. भाव्यते
6. अग्नये
7. मोक्तुम्
8. वितत्य
9. स्मृत्यै
10. देवताः
11. ब्रवीति
12. प्रक्ष्यन्ति
13. पततः
14. पत्स्यन्ते
15. आसते
16. महान्ति
17. घ्नता
18. आययन्ति
19. एषिता
20. आनाय्य
21. अनृताय
22. पूजया
23. प्रश्नेभ्यः
24. धक्ष्यन्ति
25. मृगान्
26. बोधिम्
27. गुणैः
28. सन्ति
29. यन्ति
30. क्रियते
31. विगत्य
32. चरित्वा
33. पीते
34. अन्नानि
35. जलम्
36. वक्ति
37. उक्तिः
38. अर्धात्
39. अर्थेन
40. स्तूयन्ते
41. श्रोष्यति
42. स्रष्टुम्
43. पशुम्
44. स्तुतीः
45. अरयः
46. जात्या
47. जाताम्
48. देक्ष्यति
49. दर्शितः
50. दुष्टाः
51. द्विजातीन्
52. मृत्योः
53. दुग्धानाम्
54. दिष्टिभिः
55. मात्रायाम्
56. अत्ति
57. जायन्ते
58. जीयन्ते
59. जयन्ति
60. जनयन्ति
61. प्रभृतेः
62. उपतिष्ठन्ति
63. स्थित्याम्
64. भिक्षुषु
65. पक्त्वा
66. योद्धुम्
67. मारयित्वा
68. धेन्वा
69. मंस्यन्ते
70. इज्यते
71. प्रोद्य
72. लम्भयति
73. स्थापिताभिः
74. शक्तिभ्यः
75. अलम्
76. हेतून्
77. प्रतिमासु
78. यस्याः
79. हि
80. तस्मिन्
81. ह्रियन्ते
82. अधिकृतेषु
83. अध्यापयति
84. वाचयन्ति

B) Exercício de Sandhi: Insira as palavras entre parênteses nas seguintes frases. Preste especial atenção ao sandhi:

१. रामो ग्रामात् ... (द्वितीया विभक्तिः) ... गच्छति । (नगर । आर्यग्राम । महानगर । शत्रुग्राम । जयनगर । लोकेश्वरनगर । कविगृह )

२. जयन् ... (प्रथमा विभक्तिः) ... अरीन्हन्ति । (इन्द्रशत्रु । शत्रु । जितशत्रुक्षत्रिय । लोकेश्वर । तद्गुणशूर । देवता)

३. न हि पुण्यवन्तस्ते ... (प्रथमा विभक्तिः) ... । (अरि । आर्यशत्रु)

४. देवता ... (तृतीया विभक्तिः) ... आद्यते । (ऋषि (एकवचने बहुवचने च) । इन्द्रदेवी)

५. ब्राह्मणस् ... (सप्तमी विभक्तिरेकवचने बहुवचने च) ... एति । (नगर)

६. रामो गृहे ... । (आस् । इ । वस्)

७. शूरेण ... (प्रथमा विभक्तिः) ... जीयते । (अरि । इन्द्रशत्रु । उक्तानृतनर । एष नर)

८. कविना... (प्रथमा विभक्तिः) ... स्तूयन्ते । (आर्यदेव । इन्द्रादिदेव)

९. रामस् ... (द्वितीया विभक्तिः) ... गच्छति । (कवि । गृह । आर्यग्राम । अरिनगर । सुखता । तन्नगर । शूद्रग्राम । चन्द्रकीर्ति । ट्युबिङ्गन्नगर)

C) Traduza para o sânscrito:

1. Depois que o filho nasceu, a brâmane envia um servo ao brâmane. O brâmane deixa este servo entrar na casa e então pergunta pelo filho. O servo diz que o filho está bem. Tendo ouvido isso, o brâmane fica feliz.

2. O santo suportou o mal (lhe) feito.

3. A moralidade é o adorno do homem.

4. Os poderosos guerreiros foram para a aldeia dos brâmanes.

5. A menina chora.

6. Não há doença igual à luxúria, não há inimigo igual à confusão, não há fogo igual à ira, não há felicidade igual ao conhecimento.

7. Um homem que a deusa protege é feliz.

8. Com qualquer vento que uma nuvem solte água (वारि n.), com esse vento um erudito move o seu guarda-chuva.

9. Não há atividades frutíferas de castas, estágios da vida, etc.

10. O ciclo dos renascimentos não tem início.

11. É hora de se dedicar à refeição.

12. Boas-vindas à rainha.

13. Por causa do céu, as pessoas fazem atos meritórios.

14. Um homem que, por arrogância, ganância, raiva ou medo, pronuncia falsamente uma sentença judicial, vai para um inferno.

15. Rāma, por instrução do professor, foi da aldeia para a cidade, entrou na casa do homem santo, aproximou-se reverentemente do santo e diz: "Abandona a ira!"

16. Sempre (seja a sua) associação com aqueles que cresceram nas ciências, para que a sua educação/bom comportamento cresça. (Isto) porque a educação/bom comportamento tem como raiz isto (a associação com tais pessoas).

17. Enquanto o mestre está de pé, o rapaz não se deve sentar.

18. Não há refúgio melhor do que Rāma.

19. Viṣṇumitra faz Rāma enviar Govinda para a aldeia.

20. Govinda faz Devadatta cozinhar arroz.

21. O Dharma dos Āryas é que os jovens Brâmanes estudem repetidamente as seções do Veda e do Smṛti.

22. O professor ensinou o Veda aos meninos e depois foi para casa.

23. Qual amuleto protegeu a menina?

24. A verdade é a lâmpada do mundo.

25. A quem pertencem estas casas?

26. O Dharma de todos é: não-violência, verdade, pureza, ausência de inveja, ausência de maldade e paciência.

27. Os Kṣatriyas, que derrotaram os inimigos, sentam-se na casa.

28. Aquela é uma esposa (verdadeira), que fala com amor; mas aquele é um filho (genuíno), que vive. Vive aquele que possui boas qualidades; vive aquele que possui o Dharma.

29. O rei dos deuses derrota os não-arianos, que são os inimigos de Indra. (Passiva)

30. Yoga da ação são ascese (tapas n.), recitação (dos Vedas), serviço ao SENHOR. Ele serve ao desenvolvimento do recolhimento meditativo e ao enfraquecimento dos kleśas.

31. Ingestão de alimentos, sono, medo e acasalamento: isto é uma característica comum dos humanos com os animais. Pois no Dharma (reside) a sua particularidade adicional. Desprovidos de Dharma, eles são iguais aos animais (Instr.).

32. As pessoas nascem para morrer.

33. Os infernos existem por causa do mal. O mal tem como origem a pobreza. A pobreza surge do não-dar.

34. É o dharma dos Kṣatriyas que os Kṣatriyas protejam as pessoas dos inimigos.

35. Portanto, as três (tisras) ciências têm o governo como raiz. O governo, que tem a educação/boa conduta como raiz, traz aos seres vivos (प्राणभृत्) ganho e posse segura.

36. As pessoas más não escutam quando o mestre fala sobre o dharma.

37. A este Rāma seja reverência!

38. O sublime Hari é o meu caminho/meta, que enviou (seus) inimigos para um céu, fez os seus conhecerem o sentido do Veda, deu aos deuses o alimento da imortalidade para comer, ensinou o Veda ao criador (विधि), fixou a terra na água.

39. Viṣṇu mostra-se aos seus devotos.

40. Um regime, que não é exercido, causa a norma dos peixes.

41. Quem possui riquezas, esse tem amigos; quem possui riquezas, esse tem parentes; quem possui riquezas, esse é um homem (पुमान् Nom. sg.) no mundo; quem possui riquezas, esse é de facto um erudito.

42. O fogo, que queima o falecido, queima também a boa viúva.

43. A serva do brâmane cozinhou a comida e (agora) a come.

44. Agora basta

45. Este fruto basta-lhe para comer.

46. O santuário mais interior do templo é uma casa para a imagem do deus.

47. Um ladrão é libertado do roubo por punição ou por libertação. Mas se o rei (राजा Nom. sg.) não pune o (ladrão), ele recebe a culpa do ladrão.

48. Porque ele cometeu um erro no sacrifício, o brâmane não é digno de receber riquezas.

49. Quando a cerimónia de iniciação tiver ocorrido, ele deve apropriar-se do Veda e da filosofia dos eruditos, da economia dos chefes de departamento (उपयुज्).

50. O Vaiśyadharma é que os Vaiśyas vivam da compra e da venda. Sendo assim, os filhos dos Vaiśyas compram e vendem.

51. Deve-se dizer a verdade, deve-se dizer o que é agradável; não se deve dizer uma verdade desagradável e também não se deve dizer uma inverdade desagradável. Este é o Dharma eterno.

52. Até à vista

Fig.: पुनर्दर्शनाय
Indian greeting / farewell.
(Fonte da imagem: Detalhes)

32.8. Exercício de revisão

Traduza e analise as seguintes formas de palavras:

1. अदुग्ध
2. स्युः
3. शूद्रायै
4. धेन्वाम्
5. दास्याः
6. आस्त
7. आनक
8. साध्वीः
9. प्राजानत
10. अद्युः
11. आसीत्
12. हरौ
13. यस्याः
14. सता
15. तासु
16. तन्वीत
17. अकुरुत
18. आगमय्य
19. ताः
20. क्रेष्यन्ति
21. वसन्तानाम्
22. अतन्वत
23. अध्यैयन्
24. गुर्व्यै
25. हराय
26. हारयत्
27. आहारयत्
28. हेतुभिः
29. धर्मवतः
30. एनया
31. तस्याम्
32. वेक्ष्यति
33. अद्विषुः
34. शक्तयः
35. आगमेभ्यः
36. व्यघ्नन्
37. भिन्दीरन्
38. भगवते
39. यत्सु
40. रोत्स्यन्ती

32.9. Exercício de tradução

एकदा कश्चिद्वृद्धो ग्रामन्तरं गच्छन्पथि श्रान्तो ऽभवत् ।
अतः स विश्रमाय पार्श्वस्थितस्य चूततरोर्मूलमग्च्छत् ॥
तस्मिन्वृक्षे पचेलिमानि फलान्यवर्तन्त ।
वृद्धस्य तेषु स्पृहा जाता ।
परं स वृक्षमारुह्य तानि ग्रहीतुं नाशक्नोत् ॥
दिष्ट्या तस्मिन् तरौ केचिद्वानराः फलानि खादन्तः स्थिताः ।
तानवलोक्य वृद्धः प्रहर्षं गतः ।
स किमकरोत् ।
स कतिचिदुपलानादाय वानरांल्लक्ष्यीकृत्य प्राक्षिपत् ।
वानराः कुपिताः कानिचित्फलान्यवचित्य वृद्धं प्रति प्राक्षिपन् ।
वृद्धः सहर्षं तान्यादाय स्वाभीष्टदेशं गतः ॥
अहो वृद्धस्य कौशलम् ॥

(de: संस्कृतबालादर्श)

Explicações:

पथि Loc. sg. de पथ् m. "caminho" (declinação irregular)

लक्ष्यीकृ च्विऽ-sufixo अन् लक्ष्य + कृ : tornar algo लक्ष्य, que antes não era लक्ष्य

आदाय Absolutivo de आ-दा (3ª classe do presente) "pegar"

Fig.: तस्मिन्वृक्षे पचेलिमानि फलान्यवर्तन्त
Macacos em mangueiras.
(Fonte da imagem: Detalhes)