Lição 58

58.1. As terminações primárias do dual (द्विवचनम्)

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
		temático	atemático
2. मध्यमः	-thas	-īthe	-āthe
3. प्रथमः	-tas	-īte	-āte

58.2. O dual das classes de presente temáticas: Indicativo presente (लट्)

Antes de -vas e -vahe, a vogal temática -a- é substituída por -ā-.

58.2.1. Primeira classe do presente (भ्वादिगणः)

भू 1P "tornar-se, ser"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	भवावस् "wir beide werden"	भवावहे
2. मध्यमः	भवथस् "ihr beide werdet"	भवेथे bhav-a + īthe
3. प्रथमः	भवतस् "sie beide werden"	भवेते

58.2.2. Quarta classe do presente (दिवादिगणः)

नृत् 4P "dançar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	नृत्यावस्	नृत्यावहे
2. मध्यमः	नृत्यथस्	नृत्येथे
3. प्रथमः	नृत्यतस्	नृत्येते्

Fig.: नृत्यतः
ओडिसी
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.2.3. Sexta classe do presente (तुदादिगणः)

तुद् 6U "empurrar, golpear"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	तुदावस्	तुदावहे
2. मध्यमः	तुदथस्	तुदेथे
3. प्रथमः	तुदतस्	तुदेते

58.2.4. Décima classe do presente (चुरादिगणः) e causativos (णिजन्त)

चुर् 10U "roubar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	चोरयावस्	चोरयावहे
2. मध्यमः	चोरयथस्	चोरयेथे
3. प्रथमः	चोरयतस्	चोरयेते

Fig.: वानरौ रथाद्भाण्डानि चोरयतः
Bandipur National Park -- ಬಂಡಿಪುರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.3. O dual do futuro simples (ऌत्)

58.3.1. अनिट्

दा 3U "dar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	दास्यावस्	दास्यावहे
2. मध्यमः	दास्यथस्	दास्येथे
3. प्रथमः	दास्यतस्	दास्येते

58.3.2. सेट्

भू 1P "tornar-se, ser"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	भविष्यावस्	भविष्यावहे
2. मध्यमः	भविष्यथस्	भविष्येथे
3. प्रथमः	भविष्यतस्	भविष्येते

58.4. O Dual Passivo (Sufixo -यक्)

तुद् 6U "empurrar, golpear"

1. तृतीयः	तुद्यवाहे
2. मध्यमः	तुद्येथे
3. प्रथमः	तुद्येते

58.5. O Dual das classes de presente atemáticas: Indicativo Presente (लट्)

58.5.1. Segunda classe de presente (अदादिगणः)

द्विष् 2U "odiar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	द्विष्वस्	द्विष्वहे
2. मध्यमः	द्विष्ठस्	द्विषाथे
3. प्रथमः	द्विष्टस्	द्विषाते

दुह् 2U "ordenhar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	दुह्वस्	दुह्वहे
2. मध्यमः	दुग्धस्	दुहाथे
3. प्रथमः	दुग्धस्	दुहाते

इ 2P "ir"

	परस्मैपदम्
1. तृतीयः	इवस्
2. मध्यमः	इथस्
3. प्रथमः	इतस्

Fig.: उष्ट्रौ मरावितः
(Fonte da imagem: Detalhes)

इ + अधि 2Ā "estudar"

	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	अधीवहे
2. मध्यमः	अधीयाथे
3. प्रथमः	अधीयते

Fig.: कन्ये अधीयते
(Fonte da imagem: Detalhes)

हन् 2P "matar"

	परस्मैपदम्
1. तृतीयः	हन्वस्
2. मध्यमः	हथस् *hn-thas
3. प्रथमः	हतस्

अस् 2P "ser"

	परस्मैपदम्
1. तृतीयः	स्वस् s-vas
2. मध्यमः	स्थस्
3. प्रथमः	स्तस्

Fig.: भगिन्यौ स्वः
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.5.2. Terceira classe do presente (जुहोत्यादिगणः)

हु 3P "derramar no fogo sacrificial"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	जुहुवस्	जुहुवहे
2. मध्यमः	जुहुथस्	जुह्वाथे
3. प्रथमः	जुहुतस्	जुह्वाते

धा 3U "pôr, colocar, deitar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	दध्वस्	दध्वहे
2. मध्यमः	धत्थस्	दधाथे
3. प्रथमः	धत्तस्	दधाते

58.5.3. Quinta classe do presente (स्वादिगणः)

सु 5U "espremer"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	सुनुवस् / सुन्वस्	सुनुवहे / सुन्वहे
2. मध्यमः	सुनुथस्	सुन्वाथे
3. प्रथमः	सुनुतस्	सुन्वाते

Fig.: शर्कराम्बु सुनुतः
पुणेनगरे
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.5.4. Oitava classe do presente (तनादिगणः)

तन् 8U "esticar, estender"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	तनुवस् / तन्वस्	तनुवहे / तन्वहे
2. मध्यमः	तनुथस्	तन्वाथे
3. प्रथमः	तनुतस्	तन्वाते

कृ 8U "fazer"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	कुर्वस्	कुर्वहे
2. मध्यमः	कुरुथस्	कुर्वाथे
3. प्रथमः	कुरुतस्	कुर्वाते

58.5.5. Sétima classe do presente (रुधादिगणः)

रुध् 7U "parar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	रुन्ध्वस्	रुन्ध्वहे
2. मध्यमः	रुन्द्धस्	रुन्धाथे
3. प्रथमः	रुन्द्धस्	रुन्धाते

युज् 7U "atrelar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	युञ्ज्वस्	युञ्ज्वहे
2. मध्यमः	युङ्क्थस्	युञ्जाथे
3. प्रथमः	युङ्क्तस्	युञ्जाते

58.5.6. Nona classe do presente (क्र्यादिगणः)

क्री 9U "comprar"

	परस्मैपदम्	आत्मनेपदम्
1. तृतीयः	क्रीणीवस्	क्रीणीवहे
2. मध्यमः	क्रीणीथस्	क्रीणाथे krī-ṇ-āthe
3. प्रथमः	क्रीणीतस्	क्रीणाते

Fig.: स्त्रियौ शाकं क्रीणाते
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.6. Aoristo 5: Aoristo em iṣ

O aoristo em iṣ é formado a partir de todas as raízes seṭ para as quais não é ensinada, expressa e exclusivamente, outra forma do aoristo.

Formação:

Aumento + Raiz + i + s + desinência secundária atemática

!!! A 2ª p. sg. e a 3ª p. sg. terminam em **-**īs e -īt, respectivamente !!! (Isto surgiu de uma transferência do imperfeito de raízes do tipo अब्रवीत्; são, portanto, na verdade, formas do aoristo radical).

O sufixo de formação do tema + as desinências do aoristo em iṣ são, portanto, os seguintes:

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	-iṣam	-iṣma	-iṣi	-iṣmahi
2. द्वितीयः	-īs	-iṣṭa	-iṣṭhās	**-**idhvam / -iḍhvam (opcionalmente após -h ou semivogal)
3. प्रथमः	-īt	-iṣur	-iṣṭa	-iṣata

Forma da raiz:

• Raízes com vogal curta antes de consoante simples: grau guṇa no P e Ā
  Exemplos:
  बुध् 1U: 1.sg.P अबोधिषम्
  कॢप् 1Ā: 1.sg.Ā अकल्पिषि

• Raízes com vogal final:

  • P: grau vṛddhi
  • Ā: grau guṇa

Exemplos:
पू 9U: 1.sg.P अपाविषम् ; 1. sg.Ā अपविषि

• Raízes em -ar., -al bem como वद् 1P "dizer", व्रज् 1P "ir embora": P: grau de alongamento
  Exemplos:
  चर् 1P: 1.sg.P अचारिषम्
  वद् 1P: 1.sg.P अवादिषम्

• Outras raízes da forma (Cons.-)Cons.-a-Cons.: no P opcionalmente grau de alongamento (não se aplica a raízes em -h, -m, -y, bem como a algumas outras raízes)
  Exemplo:
  तन् 8U: 1.sg.P अतनिषम् / अतानिषम्
  mas:
  क्रम् 1U: 1.sg.P अक्रमिषम्

Paradigmas:

पू 9U "purificar"

	परस्मैपदम्		आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्	एकवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	अपाविषम्	पाविष्म	अपविषि	अपविष्महि
2. द्वितीयः	अपावीस्	अपाविष्ट	अपविष्ठास्	अपविध्वम् / अपविढ्वम्
3. प्रथमः	अपावीत्	अपाविषुर्	अपविष्ट	पविषत

बुध् 1U "despertar, reconhecer"

	परस्मैपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	अबोधिषम्	अबोधिष्म
2. द्वितीयः	अबोधीस्	अबोधिष्ट
3. प्रथमः	अबोधीत्	अबोधिषुर्

कॢप् 1Ā "ser adequado"

	आत्मनेपदम्
	एकवचनम्	बहुवचनम्
1. तृतीयः	अकल्पिषि	अकल्पिष्महि
2. द्वितीयः	अकल्पिष्ठास्	अकल्पिध्वम्
3. प्रथमः	अकल्पिष्ट	अकल्पिषत

Particularidades:

1. Em algumas raízes, a vogal de ligação -i- no आत्मनेपद pode ser substituída por -ī-. Após ग्रह् 9U "agarrar", esta substituição deve ocorrer no P e no Ā:
   अग्रहीषम् , अग्रहीषि

2. Raízes da 8ª classe do presente em -n (ou -ṇ) podem ter o grau zero na 2ª e 3ª p. sg. Ā:
   तन् 8U: 2ª p. sg. Ā अतनिष्ठास् / अतथस् (aoristo radical) ; 3ª p. sg. Ā अतनिष्ट / अतत

3. दीप् 4Ā, जन् 4Ā e outras podem, em vez da 3ª p. sg. Ā, também assumir a forma do aoristo passivo:

अदीपिष्ट / अदीपि ; अजनिष्ट / अजनि

4. विज् 7P não tem apofonia:

अविजीत्

Fig.: दीपः श्रीकृष्णाय श्रीगनेशाय चादीपिष्ट चादीपि ॥
(Fonte da imagem: Detalhes)

58.7. Exercício

A) Analise e traduza as seguintes formas sem auxílio e forme as formas correspondentes do aoristo em -i:

1. औहे
2. जाग्रति
3. जीर्यन्ति
4. आनर्च
5. खादामः
6. नेद
7. आश्नीत
8. पुनते
9. अशेरत
10. इयेषिथ
11. आर्च्छत्
12. अर्हन्ति
13. ऊदुः
14. इन्त्से
15. आध्वे
16. कल्पे
17. आनीत्
18. ऐक्षध्वम्
19. अचेतः

B) Traduza e analise as seguintes formas:

1. अनेढ्वम्
2. एनयोः
3. अष्टौ
4. चक्रम
5. ना
6. अत्तः
7. अधृत
8. ईहेरन्
9. अधिजगे
10. जग्म
11. अघ्रात्
12. अद्राक्ष्म
13. अस्थाः
14. अधमः
15. आनर्ध
16. पथोः
17. जेता
18. श्वा
19. स्वः
20. यदृच्छया
21. अकार्षम्
22. क्रीणीथः
23. क्रीणीथ
24. जानानि
25. भोः
26. अजैष्त
27. पुरा
28. देवा
29. गन्धी
30. ईय
31. नाना
32. देह
33. अतत
34. आप्स्यावः
35. अतौत्त
36. इमे
37. इतः
38. दद
39. अञ्ज्वः