🇳🇱 NL - Nederlands
🇳🇱 NL - Nederlands
Weergave
🇳🇱 NL - Nederlands
🇳🇱 NL - Nederlands
Weergave
De werkwoordsuitgangen treden rechtstreeks aan de wortel toe. Daarbij moet men letten op de klankveranderingen die uit het woordsandhi voortvloeien.
Er zijn de volgende vormingswijzen in de tweede presensklasse:
Voorbeelden:
द्विष् 2 U "haten"
| 3. ev. prs. P | द्वेष्टि (« dveṣ + -ti) |
| 3. mv. prs. P | द्विषन्ति (dviṣ-anti) |
| 3. ev. prs. Ā | द्विष्टे (« dviṣ + -te) |
| 3. mv. prs. Ā | द्विषते (dviṣ-ate) |
Hierbij geldt de volgende woordsandhiregel:
Woordsandhi van -ṣ + t(h)-
-ṣ + t(h)- » -ṣṭ(h)-
Verdere voorbeelden:
इ 2 P "gaan" (Ā na bepaalde preverbien)
| 3. ev. prs. P | एति (e-ti) |
| 3. mv. prs. P | यन्ति (y-anti) |
| 3. ev. prs. Ā | इते (i-te) |
| 3. mv. prs. Ā | इयते (iy-ate) |
दुह् 2 U "melken"
| 3. ev. prs. P | दोग्धि (« doh- + -ti) |
| 3. mv. prs. P | दुहन्ति (duh-anti) |
| 3. ev. prs. Ā | दुग्धे (« duh- + -te) |
| 3. mv. prs. Ā | दुहते (duh-ate) |
हन् 2 P "slaan, doden, vermoorden"
| 3. sg. tegenw. P | हन्ति (han-ti) |
| 3. pl. tegenw. P | घ्नन्ति (ghn-anti) |
| 3. sg. tegenw. Ā | हते (ha-te) |
| 3. pl. tegenw. Ā | घ्नते (ghn-ate) |
अस् 2 P "zijn"
| 3. sg. tegenw. P | अस्ति (as-ti) |
| 3. pl. tegenw. P | सन्ति (s-anti) |
Voorbeeld:
स्तु 2 U "prijzen"
| 3. sg. tegenw. P | स्तौति (stau-ti) oder: स्तवीति |
| 3. pl. tegenw. P | स्तुवन्ति (stuv-anti) |
| 3. sg. tegenw. Ā | स्तुते (stu-te) |
| 3. pl. tegenw. Ā | स्तुवते (stuv-ate) |
Zonder stamafleiding zijn wortels van de tweede tegenwoordige klasse op -ā
Voorbeeld:
पा 2 P "beschermen, bewaken, hoeden"
| 3. sg. tegenw. P | पाति (pā-ti) |
| 3. pl. tegenw. P | पान्ति (« pā- + -anti) |
Ook enkele andere wortels van de tweede klasse hebben geen stamafleiding:
Voorbeelden:
अद् 2 P "eten"
| 3. sg. tegenw. P | अत्ति (« ad- + -ti) |
| 3. pl. tegenw. P | अदन्ति (ad-anti) |
आस् 2 Ā "zitten"
| 3. sg. praes. Ā | आस्ते (ās-te) |
| 3. pl. praes. Ā | आसते (ās-ate) |
वच् 2 P "zeggen"
| 3. sg. praes. P | वक्ति (« vac- + -ti) |
| 3. pl. praes. P | komt niet voor |
Meerdere wortels zijn in een reeks vormen tweelettergrepig, d.w.z. zij hebben vóór consonantische uitgang een -i (resp. vóór enkele uitgangen -ī). Deze wortels worden echter toch door de inheemse grammatici en in woordenboeken enz. als eenlettergrepig aangenomen.
Voorbeelden:
रुद् 2 P "schreien, huilen"
| 3. sg. praes. P | रोदिति (rodi-ti) |
| 3. pl. praes. P | रुदन्ति (rud-anti) |
ब्रू 2 U "spreken"
| 3. sg. praes. P | ब्रवीति (bravī-ti) |
| 3. pl. praes. P | ब्रुवन्ति (bruv-anti) |
| 3. sg. praes. Ā | ब्रूते (brū-te) |
| 3. pl. praes. Ā | ब्रुवते (bruv-ate) |
Ook स्तु 2 U "prijzen" heeft naast de onder 3. opgegeven vormen vormen volgens dit patroon:
| 3. sg. praes. P | स्तवीति (« sto + ī + ti) oder: स्तौति |
हन् 2 P हन्ति, घ्नन्ति Pass. हन्यते PPP हत : slaan, doodslaan, doden
daarvan:
घात m.: doden, slachten

Afbeelding: घाताः
Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Bron afbeelding: Details)
आस् 2Ā आस्ते Pass. आस्यते PPP आसित : zitten
daarvan:
आसन n.: het zitten, zitplaats ; ook: zithoudingen van de yogi

Afbeelding: योगासनम्
(Bron afbeelding: Details)
रुद् 2 P रोदिति Pass. रुद्यते PPP रुदित : huilen, janken
daarvan:
रुद्र m.: (de jankende =) de stormgod Rudra
ब्रू 2 U ब्रवीति Ā ब्रूते geen Passief en PPP: spreken, zeggen (iemand iets toevertrouwen: dubbele accusatief)
दुह् 2 U दोग्धि Pass. दुह्यते PPP दुग्ध : melken

Afbeelding: दोग्धि
(Bron afbeelding: Details)
दिश् 6 U दिशति Pass. दिश्यते PPP दिष्ट : tonen, aanwijzen, bevelen
daarvan:
दिष्टि f.: aanwijzing, gunstig toeval
दिष्ट्या Instr.: (letterlijk: door een gunstig toeval) O gunstig toeval (uitroep van vreugde en zaligheid)
A) Vul in de volgende zinnen het werkwoord in en vertaal:
१. ब्राह्मणो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्)
२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्)
३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्)
४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्)
५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्)
६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा)
७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्)
८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू)
९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ)
१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ)
B) Zet in de in A) gevormde zinnen het subject en het werkwoord in het meervoud
Vertaal de volgende werkwoordsvormen en geef de bijbehorende stam aan:
१. अदन्ति २. सन्ति ३. आसते ४. यन्ति ५. इच्छति ६. कुर्वते ७. गच्छन्ति ८. जायते ९. जयति १०. तनोति ११. दहति १२. दोग्धि १३. पश्यति १४. द्विष्टे १५. नयन्ति १६. नृत्यति १७. पद्यन्ते १८. पिबति १९. पान्ति २०. पृच्छति २१. बुध्यन्ते २२. ब्रवीति २३. भवन्ति २४. मन्यते २५. मुञ्चन्ति २६. म्रियन्ते २७. यजते २८. युध्यन्ते २९. रक्षति ३०. रोदिति ३१. लभते ३२. वक्ति ३३. वदति ३४. शृणोति ३५. स्तौति ३६. स्मरति ३७. हन्ति ३८. अश्नुवते ३९. कुप्यते ४० कर्षन्ति ४१. उद्यते ४२. सहन्ते ४३. सिच्यन्ते ४४. आप्नोति ४५. जीव्यते ४६. दिश्यन्ते