Oefening 29

Vertaal woordgetrouw in goed Nederlands en leer de Sanskrittteksten uit het hoofd:

१. Definitie van अविद्या

अनित्याशुचिदुःखानात्मसु नित्यशुचिसuखात्मख्यातिरविद्या ॥ योगसूत्र २.५ ॥

Onwetendheid betekent dat men het niet-duurzame, onreine, lijdelijke en niet-absolute beschouwt als duurzaam, rein, vreugdevol respectievelijk absoluut.

२. Over het juiste gebruik van de दण्ड (Kautilya Arthaśāstra 1.4)

तीक्ष्णदण्डो भूतानामुद्वेजनीयो भवति । मृदुदण्डः परिभूयते । यथार्हदण्डः पूज्यते । सुविज्ञातप्रणीतो हि दण्डः प्रजा धर्मार्थकामैर्योजयति । दुष्प्रणीतः कामक्रोधाभ्यामवज्ञानाद्वा वानप्रस्थपरिव्राजकानपि कोपयति, किमङ्ग पुनर्गृहस्थान् । अप्रणीतस्तु मात्स्यन्यायमुद्भावयति । बलीयानबलं हि ग्रसते दण्डधराभावे । स तेन गुप्तः प्रभवतीति । चतुर्वर्णाश्रमो लोको राज्ञा दण्डेन पालितः । स्वधर्मकर्माभिरतो वर्तते स्वेषु वर्त्मसु ॥१६॥

Voor een al te streng gezag (daṇḍa) moeten de wezens huiveren. Een slap gezag wordt veracht. Een precies juist gezag wordt vereerd. Een wijs geleid gezag bevordert bij de onderdanen recht, gewin en genot. Een uit wellust en haat of minachting slecht geleid gezag toornt zelfs oude mensen en zwervende asceten die zich in het woud hebben teruggetrokken, laat staan huisvaders. Niet toegepast gezag veroorzaakt een gedrag zoals bij vissen (mātsyanayāya). Als er niemand is die het gezag handhaaft, verslindt namelijk de sterkere de zwakkere. Wanneer de zwakke door de gezagsdrager wordt beschermd, gedijt hij.

De wereld met haar vier standen en levensfasen
Wordt door de koning beschermd door middel van het bestuur:
Blij over haar activiteit volgens eigen recht en eigen gewoonte
Beweegt zij zich op haar eigen paden.

Afb.: चतुर्वर्णाश्रमो लोको
(Bron afbeelding: Details)