Oefening 40

A) Vertaal de सुभाषितानि aan het begin van de les:

१. विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम् ।
पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम् ॥ १ ॥
Kennis leidt tot juist gedrag; door juist gedrag wordt men eervol; als men eervol is, wordt men rijk; als men rijk is, wordt men rechtvaardig — en daaruit vloeit geluk voort.

२. सुखार्थी चेत्त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी चेत्त्यजेत्सुखम् ।
सुखार्थिनः कुतो विद्या कुतो विद्यार्थिनः सुखम् ॥ २ ॥
Als men op zoek naar geluk de kennis opgeeft, of als men op zoek naar kennis het geluk opgeeft: waar zou een gelukszoeker dan kennis vandaan moeten halen, en waar een kenniszoeker geluk?

३. आचार्यात्पादमादत्ते पादं शिष्यः स्वमेधया ।
पादं सब्रह्मचारिभ्यः पादं कालक्रमेण च ॥ ३ ॥
Een leerling ontvangt een kwart (van de kennis) van zijn leraar, een kwart door zijn eigen verstand, een kwart van zijn medeleerlingen en een kwart door het verstrijken van de tijd.

---

Verbale transformaties (voltooid tegenwoordige tijd)

B) Zet de volgende werkwoordsvormen om in de overeenkomstige voltooide vormen (1e persoon):

Tegenwoordige tijd / onvoltooid verleden tijd	Voltooid verleden tijd (1e persoon)
१. अश्नीमः	आशिम
२. स्मः	आसिम
३. स्रक्ष्यामि	ससर्ज
४. स्तुमहे	तुष्टुमहे
५. वर्धामहे	ववृधिमहे
६. आवर्ते	आववृते
७. सेक्ष्यामि	सिषिचिम
८. अलुभ्याम	लुलुभिम
९. रुन्धे	रुरुधे
१०. रोदिमि	रुरोद
११. अयुध्यामहि	युयुधिमहे
१२. युञ्ज्मः	युयुजिम
१३. अजानीम	जज्ञिम
१४. ददामि	ददौ
१५. अबिभयम्	बिभाय / बिभयां चकार
१६. वच्मः	ऊचिम
१७. कामये	कामयां चक्रे
१८. वसामः	ऊषिम
१९. अभवाम	बभूविम
२०. अस्यामि	आस
२१. अबिभ्रि	बभ्रे
२२. कल्पामहे	चकॢप्महे / चकॢपिमहे
२३. त्यजामि	तत्याज / तत्यज
२४. अतरम्	ततार / ततर
२५. चिन्मः	चिक्यिम / चिच्यिम
२६. पृच्छामः	पप्रच्छिम
२७. अनश्याम	नेशिम / नेश्म
२८. चरामः	चेिम
२९. अवदाम	ऊदिम
३०. शोचयामः	शोचयां चकृम
३१. दध्महे	दधिमहे
३२. पिबामि	पपौ
३३. धरामः	दध्रिम
३४. म्रिये	ममार / ममर (P!)
३५. दूषयामः	दूषयां चकृम
३६. मन्ये	मेने
३७. स्वपिमः	सुषुप्पिम
३८. पामि	पपौ
३९. शृणुमः	शुश्रुम
४०. अतुदम्	तुतोद
४१. अमिमि	ममे / ममौ
४२. तिष्ठामि	तस्थौ
४३. अवहाम	ऊहिम
४४. अकुर्महि	चकृमहे
४५. जहीमः	जहिम
४६. अस्पृशम्	पस्पर्श
४७. नेष्यामः	निन्यिम
४८. तन्महे	तेनिमहे
४९. अक्रीणि	चिक्रिये / चिक्र्ये
५०. पुने	पुपुवे
५१. भुञ्ज्मः	बुभुजिम
५२. स्मरिष्यामः	सस्मरिम
५३. अभजाम	भेजिम
५४. जेष्यामः	जिग्यिम
५५. आसे	आसां चक्रे
५६. विन्दामः	विविदिम
५७. धक्ष्यामः	देहिम
५८. शक्नुमः	शेकिम
५९. भिनद्मि	बिभेद
६०. भोत्स्ये	बुबुधे
६१. लभे	लेभे
६२. नर्तिष्यामि	ननर्त
६३. अगमयम्	गमयां चकार
६४. द्विष्महे	दिद्विषिमहे
६५. चोरये	चोरयां चक्रे
६६. अजुहुम	जुहुविम
६७. अहनम्	जघान / जघन
६८. पश्यामः	ददृशिम
६९. ईक्षे	ईक्षां चक्रे

Afb.: आशिमेति
(Afbeeldingsbron: Details)

---

Woordvormbepaling

Bepaal en vertaal de volgende woordvormen:

Woordvorm	Bepaling	Betekenis
१. ददे	दा (3U) 1./3. sg. Ā. Perf.	ik gaf / hij gaf voor zichzelf
२. ददते	दा (3U) 3. pl. Ā. Ind. Praes.	zij geven voor zichzelf
३. पापे	पाप (n.) Loc. sg.	in het kwade
४. आसे	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Ind. Praes.	ik zit
५. एते	एतद् (m.) Nom. pl.	deze
६. इते	इ (2P) PPP Loc. sg. m./n.	in het gegane
७. इतः	Adv. / PPP Nom. sg. m.	van hier / gegaan
८. यतः	Adv. / Part. Praes. P. Gen. sg.	vanwaar / van de gaande
९. यते	इ (2P) Part. Praes. P. Dat. sg.	aan de gaande
१०. ईयते	इ (2P) Pass. 3. sg. Ind. Praes.	hij wordt gegaan
११. यत्	यद् (n.) Nom./Acc. sg.	welk
१२. यदा	Adv.	wanneer (relatief)
१३. अस्तुवि	स्तु (2U) 1. sg. Ā. Impf.	ik prees voor mijzelf
१४. अस्तवीत्	स्तु (2U) 3. sg. P. Impf.	hij prees
१५. ब्रह्मणः	ब्रह्मन् (n./m.) Gen./Abl. sg.	van het Absolute / van de brahmaan
१६. ब्राह्मणः	ब्राह्मण (m.) Nom. sg.	de brahmaan
१७. लभे	लभ् (1Ā) 1. sg. Ā. Ind. Praes.	ik verkrijg
१८. लाभे	लाभ (m.) Loc. sg.	in de winst
१९. लेभे	लभ् (1Ā) 1./3. sg. Ā. Perf.	ik verkreeg / hij verkreeg
२०. लोभे	लोभ (m.) Loc. sg.	in de hebzucht
२१. काश्चन	किं-चन (f.) Nom./Acc. pl.	welke dan ook
२२. तन्त्रे	तन्त्र (n.) Loc. sg.	in het systeem
२३. तत्र	Adv.	daar
२४. मनौ	मनु (m.) Loc. sg.	in Manu
२५. मेने	मन् (4Ā) 1./3. sg. Ā. Perf.	ik dacht / hij dacht
२६. वेत्स्यामः	विद् (6U) 1. pl. P. Fut.	wij zullen weten
२७. कच्चित्	vraagpartikel	misschien?
२८. तत्याज	त्यज् (1P) 1./3. sg. P. Perf.	ik verliet / hij verliet
२९. विद्ये	विद्या (f.) Voc. sg.	o wetenschap!
३०. विद्याम्	विद्या (f.) Acc. sg.	de wetenschap
३१. एनेन	एनद् (m./n.) Instr. sg.	door deze/dit
३२. ऐक्षे	ईक्ष् (1Ā) 1. sg. Ā. Impf.	ik zag
३३. आह	अह् (P) 3. sg. P. Perf.	hij zei
३४. आहन्	आ-हन् (2P) 3. sg. P. Impf.	hij sloeg

Afbeelding: काश्चन वाहिकाः
(Bron afbeelding: Details)