Oefening 10

A) Vorm het passief van de volgende werkwoordsvormen (met vertaling van de werkwoordsvorm), d.w.z. het passief dat bij de werkwoordsvorm past in persoon en getal:

1. sṛjati सृजति : sṛjyate सृज्यते
2. yudhyate युध्यते : yudhyate युध्यते
3. bhavanti भवन्ति : bhūyante भूयन्ते
4. yajati यजति : ijyate इज्यते
5. nṛtyati नृत्यति : nṛtyate नृत्यते
6. nayanti नयन्ति : nīyante नीयन्ते
7. smarati स्मरति : smaryate स्मर्यते
8. śṛṇvanti शृण्वन्ति : śrūyante श्रूयन्ते
9. pāśyati पश्यति (Het passief wordt gevormd van dṛś!) : dṛśyate दृश्यते
10. jayanti जयन्ति : jīyante जीयन्ते
11. kurvate कुर्वते : kriyante क्रियन्ते
12. āpnuvanti आप्नुवन्ति : āpyante आप्यन्ते
13. viśati विशति : viśyate विश्यते
14. khādanti खादन्ति : khādyante खाद्यन्ते
15. sunoti सुनोति : sūyate सूयन्ते
16. gacchati गच्छति : gamyate गम्यते
17. manyante मन्यन्ते : manyante मन्यन्ते
18. labhante लभन्ते : labhyante लभ्यन्ते
19. rakṣanti रक्षन्ति : rakṣyante रक्ष्यन्ते
20. vadanti वदन्ति : udyante उद्यन्ते
21. pṛcchanti पृच्छन्ति : pṛcchyante पृच्छ्यन्ते
22. tanvanti तन्वन्ति (2 vormen!) : tanyante / tāyante तन्यन्ते तायन्ते

B) Vorm de instrumentalis enkelvoud en meervoud voor alle tot nu toe geleerde zelfstandige naamwoorden

C) Zet de volgende zinnen in het passief en vertaal ze:

1. brāhmaṇo devīm yajati. ब्राह्मणो देवीं यजति

brāhmaṇena devījyate.

ब्राह्मणेन देवीज्यते ।

2. sādhuḥ svargaṃ gacchati. साधुः स्वर्गं गच्छति

sādhunā svargaṃ / svargo gamyate.

साधुना स्वर्गं गम्यते ।

3. De shūdra wordt overwonnen. शूद्रं जयति

śūdro jīyate.

शूद्रो जीयते ।

4. De guru eet de vruchten. गुरुः फलानि खादति

guruṇā phalāni khādyante.

गुरुना फलानि खाद्यन्ते ।

5. De guru's luisteren. गुरूञ्छृणोति

guravaḥ śrūyante.

गुरवः श्रूयन्ते ।

6. Wie ziet het vuur? को ऽग्निं पश्यति

kenāgnir dṛśyate.

केनाग्निर्दृश्यते ।

7. Deze wijze man herinnert zich de mantra. अयं कविर्मन्त्रं स्मरति

anena kavinā mantraḥ smaryate.

अनेन कविना मन्त्रः स्मर्यते ।

8. Deze godin, een kṣatriya-vrouw, beschermt. इयं देवी क्त्रिया रक्षति

anayā devyā kṣatriyā rakṣyante.

अनया देव्या क्षत्रिया रक्ष्यन्ते ।

9. De kṣatriya's offeren aan Viṣṇu. क्षत्रिया विष्णुं यजन्ते (2 mogelijkheden)

Viṣṇu wordt geofferd door de kṣatriya's / Viṣṇu wordt geofferd door de kṣatriya-vrouwen.

क्षत्रियैर्विष्णुरिज्यते । क्षत्रियाभिर्विष्णुरिज्यते ।

10. De brāhmaṇa maakt het vuur. ब्राह्मणो ऽग्निं करोति

brāhmaṇenāgniḥ kriyate.

ब्राह्मणेनाग्निः क्रियते ।

11. De vaiśya's gaan naar dit dorp. वैश्या इमं ग्रामं गच्छन्ति (2 mogelijkheden)

Dit dorp wordt bezocht door de vaiśya's / dit dorp wordt bezocht door de vaiśya-vrouwen.

वैश्यैरिमं ग्रामं गम्यते । वैश्यैरयं ग्रामो गम्यते । वैश्याभिरिमं ग्रामं गम्यते । वैश्याभिरयं ग्रामो गम्यते ।

Vaiśya's / vaiśya-vrouwen gaan naar dit dorp.

12. Deze luisteren echter naar de guru's. एते गुरूंस्तु शृण्वन्ति

etair guravas tu śrūyante.

एतैर्गुरवस्तु श्रूयन्ते ।

Zij luisteren echter naar hun leraren.

13. De rechtvaardige bereikt de hemel. साधुः स्वर्गमाप्नोति

sādhunā svarga āpyate.

साधुना स्वर्ग आप्यते ।

Een heilige bereikt de hemel.

14. brāhmāṇāḥ somaṃ sunvanti. ब्राह्मणाः सोमं सुन्वन्ति

brāhmaṇaiḥ somaḥ sūyate.

ब्राह्मणैः सोमः सूयते ।

Brahmanen persen Soma.

15. paśūṃllabhate. पशूल्ंलभते

paśavo labhyante.

पशवो लभ्यन्ते ।

Men krijgt huisdieren.

16. ke yodhāḥ kṣatriyaiḥ saha yudhyante. के योधाः क्षत्रियैः सह युध्यन्ते

kair yodhaiḥ kṣatriyaiḥ saha yudhyate.

कैर्योधैः क्षत्रियैः सह युध्यते ॥

Welke soldaten vechten (samen) met de Kṣatriyas?

D) Vertaal naar het Sanskriet:

1. Een Brahmane gaat met een Vaiśya naar het dorp.

brāhmano vaiśyena saha grāmaṃ gacchati.

ब्राह्मणो वैश्येन सह ग्रामं गच्छति ।

2. Hij vereert Viṣṇu met een offer. (Offer yajña uitdrukken!)

yajñena viṣṇuṃ yajati / yajate.

यज्ञेन विष्णुं यजति / यजते ।

3. De Veda wordt śruti genoemd. (vad)

vedaḥ śrutir (ity) udyate.

वेदः श्रुतिरित्युद्यते ।

4. Men spannt de weefketting op. (2 mogelijkheden)

tantraṃ tanyate / tāyate / tanvanti.

तन्त्रं तन्यते / तायते / तन्वन्ति ।

5. Leraren vragen. (Passieve constructie)

gurubhiḥ pṛcchyate.

गुरुभिः प्र्च्छ्यते ।

6. Het oog leidt. (Passieve constructie) (Oog en oor worden anders normaal gesproken in de dualis gebruikt)

netreṇa nīyate.

नेत्रेण नीयते ।

7. De dichter ziet een godheid. (Passieve constructie)

kavinā devatā dṛśyate.

कविना देवता दृश्यते ।

8. Wie (vrouwl.) hoedt het meisje? (Passieve constructie)

kayā bālā rakṣyate.

कया बाला रक्ष्यते ।

9. De Kṣatriya vereert de HEER met een offer. (Passieve constructie, zonder het woord yajña te gebruiken)

kṣatriyeṇeśvara ijyate.

क्षत्रियेनेश्वर इज्यते ।

10. Door vrijgevigheid bereikt een volgeling van de Boeddha een hemel.

dānena śrāvakaḥ svargam āpnoti / aśnute.

दानेन श्रावकः स्वर्गमाप्नोति / स्वर्गमश्नुते ।

Afb.: ग्रामः
(Bron afbeelding: Details)

---

Leesoefening

Lees en vertaal en zet om in de lijdende vorm:

क १.

मक्सिका व्रणमिच्छन्ति
धनमिच्छन्ति पार्थिवाः ।
नीचाः कलहमिच्छन्ति
शान्तिमिच्छन्ति साधवः ॥
>
मक्षिकाभिर्व्रण इष्यते
धनमिष्यते पार्थिवैः ।
नीचैः कलह इष्यते
शान्तिरिष्यते साधuभिः ॥

Vliegen wensen zich een wond,
Koningen wensen zich rijkdom,
Slechte mensen wensen strijd,
Vrede wensen heiligen.

२. नरान्सृजति देवः ।
नरा देवैः सृज्यन्ते ।
De goden scheppen de mensen.

३. कवयो धनं लुभ्यन्ति ।
कविभिर्धनं लभ्यते ।
Dichters begeeren rijkdom.

४. ऋषिः सूक्तानि पश्यति ।
ऋषिणा सूक्तानि दृश्यन्ते ।
De vedische wijze ziet de vedische liederen.

५. विष्णुमृषिर्यजति ।
विष्णुरृषिणेज्यते ।
De vedische wijze offert Viṣṇu.

६. गुरूञ्शिष्यांश्च पश्यति ।
गुरवः शिष्याश्च दृश्यन्ते ।
Hij ziet meester en leerling.

७. स्वर्गं लभन्ते ।
स्वर्गो लभ्यते ।
Zij bereiken de hemel.

८. अत्रर्षिर्भानुं वन्दते ।
अत्रर्षिणा भानुर्वन्स्यते ।
Daar begroet een vedische wijze de zon.

९. ग्रामं गच्छन्ति ।
ग्रामं गम्यते । ग्रामो गम्यते ।
Zij gaan naar het dorp.

१०. दानानि वर्षन्ति नृपाः ॥
दानानि वृष्यन्ते नृपैः ॥
Koningen laten geschenken regenen.

ख १. सदा देवान्स्मरन्ति ।
सदा देवाः स्मर्यन्ते।
Zij roepen de goden steeds in gedachten op.

२. ऋषिभी रामो वसति ।
ऋषिभिः सह रामेणोष्यते ।
Rāma woont bij de vedische wijzen.

३. हरिं क्षीरेण यजति ।
हरिः क्षीरेणेज्यते ।
Hij vereert Hari met een melkoffer.

४. मार्गेण ग्रामं गच्छन्ति ।
मार्गेन ग्रामं गम्यते । मार्गेन ग्रामो गम्यते ।
Zij gaan op de weg naar het dorp.

५. धनेन सुखमिच्छन्ति नराः ।
धनेने नरैः सुखमिष्यते ।
De mensen wensen geluk door rijkdom.

६. एवं वदन्ति ।
एवमुद्यते ।
Zo wordt gezegd.

७. शान्त्यर्षय इह शोभन्ते ।
शान्त्यर्षिभिरिह शुभ्यते ।
Op aarde schitteren heiligen door vrede.

८. कपयः फलानि खादन्ति ।
कपिभिः फलानि खाद्यन्ते ।
Apen eten vruchten.

९. गजो गच्छति ।
गजेन गम्यते ।
De olifant rent.

१०. हरिर्गृहं गच्छti |
हरिणा गृहं गम्यते ।
Hari gaat naar huis.

११. सारथी रथं नयति ॥
सारथिना रथो नीयते ॥
De wagenbestuurder stuurt de wagen.

Afb.: सारथी रथं नयति
(Bron afbeelding: Details)