Oefening 41

A) Vertaal de twee spreekwoorden aan het begin van de les:

१. पुस्तकस्था च या विद्या परहस्ते च यद्धनम् ।
कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या न तद्धनम् ॥ १ ॥
Kennis die (alleen) in boeken staat, en geld dat in andermans handen is: wanneer het moment van nood aanbreekt, is deze kennis geen kennis en is dit geld geen geld.

२. उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये ।
पयःपानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्धनम् ॥ २ ॥
Onderwijs aan dwazen leidt tot verbittering, niet tot vrede. Het drinken van melk door slangen is slechts een toename van het gif.

---

Oefeningen

B) Vertaal:

१. बुद्धं शरणं गच्छामि धर्मं शरणं गच्छामि सङ्घं शरणं गच्छामीति बुद्धगतैर्वक्तव्यम् ॥ १ ॥
"Ik zoek toevlucht bij de Boeddha, ik zoek toevlucht bij de Dharma, ik zoek toevlucht bij de Sangha" — dit moeten degenen zeggen die naar de Boeddha zijn gegaan.

Uitweiding: De drie toevluchtsoorden

Deze drievoudige toevlucht is van cruciaal belang om op het pad naar verlossing de nodige motivatie en volharding te bezitten. Aangezien er ontelbare wijsheidsleraren zijn, is het onmogelijk om ze allemaal afzonderlijk te volgen. Men moet een keuze maken. De persoonlijkheid van een leraar moet betrouwbaar overkomen (toevlucht tot de Boeddha).

Het essentiële is echter niet de persoonlijkheid van de verlosser, maar de verlossingsleer, die het voor het individu mogelijk maakt om het pad zelf te bewandelen. Men moet zo overtuigd zijn van de leer dat men de energie opbrengt om de waarheidsgetrouwheid ervan te toetsen (toevlucht tot de Dharma).
Bovendien moet men ervan overtuigd zijn dat ook anderen deze weg met succes hebben bewandeld. Dit is de toevlucht tot de Sangha, de gemeenschap van hen die via het pad van de Boeddha verlossing hebben bereikt.
२. काशीं पत्स्ये गङ्गां द्रक्ष्यामि तत्र च मरिष्यामीति मन्यमानो मान्यो वृद्धनरः पुत्रांश्च पुत्रपुत्रांश्च धनं च तत्याज काशीं च प्राव्रजत् । एवं च रोध्यं दुःखं तरिष्यतीति मन्ये ॥ २ ॥
„Ik zal naar Benares (Kāśī) gaan, de Ganges aanschouwen en daar sterven“ — met deze gedachte liet de eerbiedwaardige oude man zijn zonen, kleinzonen en bezittingen achter en vertrok naar Benares. Ik denk dat hij op deze manier het lijden dat beëindigd moet worden, zal overwinnen.

३. कन्यां व्युवह तस्यां च पुत्रमजनयं महाधनं च लेभ एवं सुखमापेत्यतीते मुमोह । ततः प्रजज्ञौ सुखाद्दुःखं जायते तस्माल्लोकसुखमपि त्यजनीयं न च किंचिदिन्द्रियैः स्प्रष्टव्यमिति ॥ ३ ॥
"Ik ben met een meisje getrouwd, heb met haar een zoon verwekt en grote rijkdom vergaard; zo heb ik het geluk bereikt" — op deze manier heb ik mij in het verleden vergist. Toen besefte ik: uit geluk ontstaat lijden; daarom moet ook het wereldse geluk worden opgegeven, en mag niets met de zintuigen worden aangeraakt.

४. विक्रेयाणि विक्रीयापुत्रवैश्यो भिक्षुभ्यो विक्रयफलमददाद्दानपुण्यं चादत्त । एतत्कर्म स्तुत्यमिति भिक्षवः प्रोचुर्बुद्धिमन्तस्तु विकल्पयन्ति किमेवं कुर्वाणो वैश्यः पुण्यं चकारेति ॥ ४ ॥
Nadat hij de te verkopen goederen had verkocht, gaf de kinderloze Vaiśya de opbrengst aan de monniken en ontving hij de verdienste van de gift. De monniken verkondigden: „Deze daad is prijzenswaardig.“ De verlichtten twijfelen echter of de Vaiśya die zo handelde daadwerkelijk iets verdienstelijks heeft gedaan.

५. गुरुभिः शिष्याः शासितव्याः शिष्यैरध्ययनमध्येतव्यम् ॥ ५ ॥
Leerlingen moeten door leraren worden onderwezen; leerlingen moeten het lesstof bestuderen.

Afbeelding: बुद्धं शरणं गच्छामि
(Bron afbeelding: Details)