Oefening 44

A) Bepaal en vertaal de volgende vormen:

Vorm	Bepaling	Betekenis
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	van het begin / afkomstig van het begin
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	jij at
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	jij reinigde
४. पुनः	Adv.	wederom / maar
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	jij was
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	ik zat
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	jij zou spinnen
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	jij studeerde
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie weten
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	voorbij / gescheiden
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	jullie zaten
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie beschermen
१३. कथम्	Interrogatief-Adv.	hoe?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	jij slaapt
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	jullie zouden moeten eten
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	jij at
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie bereiken
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	zij gaan
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie gaan
२०. यथा	Adv.	hoe / zoals
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	jullie zouden moeten gaan
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie onderwijzen
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	onderwezen / onderricht
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie zitten
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	jij sprak / hij sprak
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie zijn
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	ik stond / hij stond
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie binden
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	jullie onderwezen
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	jij melkt voor jezelf
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	ik zal melken
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie kleden jezelf aan
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	jij sloeg / hij sloeg
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundief n.	te verkondigen
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	ik zou zeggen
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	wij gaan
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	wij hielden vast
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	zij liggen
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	jij zou haten
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie maken
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	jullie verkregen
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	jullie zouden moeten verkopen
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	wij persen
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	jij huilt
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	jij prees
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	jullie hoorden
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	jullie zouden moeten spreken
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jullie haten
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	zij konden
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie stapelen op
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jullie slaan
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	geslagen / gedood

---

Vertalingen

B) Vertaal:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Door niet-toorn overwinne men de toorn, door het goede overwinne men het kwade; door waarheid overwinne men de onwaarheid.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Zonen, hebt gij aan de voorvaderen spijsoffers gegeven?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Welke leerwerken hebt gij in Benares (Kāśī) bestudeerd?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Als de zonen van Boeddha (monniken) op prachtige legersteden zouden liggen, zouden zij de bij de ordinatie afgelegde gelofte niet vervullen.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Hebt gij ook de leraar begroet, die het verhaal van de strijd der edelen zal voordragen?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Ook het haatenswaardige zult gij niet haten, en naar het begerenswaardige zult gij niet begerig zijn; zo zult gij innerlijk gelouterd zijn.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
"Ik zal niet vechten" — zo sprak Arjuna.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Gij hebt de niet-te-beklagenen beklaagd en wou woorden van wijsheid spreken; doch de wijzen beklagen noch de doden noch de levenden.

Afb.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Afbeeldingsbron: Details)

---

Verdere vormbestemmingen

Bepaal de volgende woordvormen:

Woordvorm	Bepaling
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundivum + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundivum Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Präs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Präs.
२२. कुत्र	Interrogatief-Adv. (waar?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundivum Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundivum Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundivum Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Präs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogatief-Adv. (waar / waarheen?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Präs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundivum Instr. sg. m./n.

Afbeelding: वदिता
(Bron afbeelding: Details)