Skip to content

Les 55

55.1. De a-aoristus (aoristus met themaklinker)

De a-aoristus wordt gevormd als een imperfectum (लङ्) van de 6e presensklasse (तुदादि), d.w.z.:

Augment + wortel op de zwakke trap + a + secundaire uitgangen

De -a- wordt in dezelfde gevallen als in het imperfectum door -ā- vervangen.

Geen nasale infixen.

Het Ātmanepada is zeldzaam; bij ubhayapada-wortels wordt het meestal volgens andere aoristusklassen gevormd (zie Kielhorn, Grammatik §340 alsook hieronder bij de betreffende aoristusklassen).

Lijst van de wortels die deze aoristus hebben, bij Kielhorn, Grammatik §340.

Voorbeeld:

सिच् 6U "besprenkelen"

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
1. तृतीयःअसिचम्असिचामअसिचेअसिचामहि
2. मध्यमःअसिचस्असिचतअसिचथास्असिचध्वम्
3. प्रथमःअसिचत्असिचन्असिचतअसिचन्त

Onregelmatige vormingen:

अस् 4P "werpen": आस्थम्, आस्थत् (verklaring zie Thumb-Hauschild §541,4)

ख्या + 2P "vertellen": अख्यम्, अख्यत्

दृश् "zien": अदर्शम्, अदर्शत् (hoge trap!)

Let op:

शास् 2P "bevelen": अशिषत् (regelmatige zwakke trap!)

55.2. Oefening

Bepaal en vertaal schriftelijk de volgende vormen en vorm de overeenkomstige vormen van de a-aoristus:

  1. दोक्ष्यन्ति
  2. बुबोध
  3. क्रुध्यसि
  4. तोक्ष्यथ
  5. कुप्यामः
  6. आप
  7. जग्मुः
  8. छेत्स्यसि
  9. पश्यथ
  10. ध्रोक्ष्यामि
  11. नेश
  12. भिन्त्थ
  13. भ्राम्यामः
  14. मुञ्चति
  15. मुह्यसि
  16. अरोदीत्
  17. रुरोधिथ
  18. श्राम्यन्ति
  19. विन्दथ
  20. असीदन्
  21. वर्तामहे (a-aoristus: P)
  22. अशात्
  23. सेक्ष्यसे
  24. अयुनक्
  25. आरिथ
  26. अक्लिद्यन्
  27. अजीर्यम् (aoristus: hoge trap)
  28. लुम्पति
  29. अशाम्यत
  30. अशोभथाः (a-aoristus: P)
  31. अशुष्याम
  32. सिष्णेह


Afb.: अजीर्यमिति
'Inâyat Khân op stervensbed, ontwerp voor een miniature van een handschrift voor Jahângîr = جهانگير, ca. 1618
(Bron afbeelding: Details)

Een deel van de Bibliotheek van Tüpfli's Global Village