Lesson 17

17.1. Second Present Class (अदादि = अद् etc.)

The verbal endings attach directly to the root. In doing so, one must observe the sound changes resulting from word-sandhi (phonetic combination).

The following formation types exist in the second present class:

1. Roots with stem gradation (apophony)

• mostly: strong grade - weak grade
• some roots: guṇa grade (lengthened) - weak grade

2. Roots without stem gradation
3. Two-syllable roots ending in -i/-ī with stem gradation

17.2. Roots of the second present class with stem gradation strong grade - weak grade

Examples:

द्विष् 2 U "to hate"

• strong present stem: dveṣ-
• weak present stem: dviṣ-

3. sg. Pres. P	द्वेष्टि (« dveṣ + -ti)
3. pl. Pres. P	द्विषन्ति (dviṣ-anti)
3. sg. Pres. Ā	द्विष्टे (« dviṣ + -te)
3. pl. Pres. Ā	द्विषते (dviṣ-ate)

The following word-sandhi rule applies here:

Word-sandhi of -ṣ + t(h)-

-ṣ + t(h)- » -ṣṭ(h)-

Further examples:

इ 2 P "to go" (Ā after certain prefixes)

• strong present stem: e-
• weak present stem:
• before consonant: i-
• before vowel: y-/iy-

3. sg. Pres. P	एति (e-ti)
3. pl. Pres. P	यन्ति (y-anti)
3. sg. Pres. Ā	इते (i-te)
3. pl. Pres. Ā	इयते (iy-ate)

दुह् 2 U "to milk"

• strong present stem: doh-
• weak present stem: duh-

3. sg. Pres. P	दोग्धि (« doh- + -ti)
3. pl. Pres. P	दुहन्ति (duh-anti)
3. sg. Pres. Ā	दुग्धे (« duh- + -te)
3. pl. Pres. Ā	दुहते (duh-ate)

हन् 2 P "schlagen, erschlagen, töten"

• tugev oleviku tüvi: han-
• nõrk oleviku tüvi:
• kaashääliku ees: ha- (« *hn-)
• täishääliku ees: ghn-/han-

3. sg. Präs. P	हन्ति (han-ti)
3. pl. Präs. P	घ्नन्ति (ghn-anti)
3. sg. Präs. Ā	हते (ha-te)
3. pl. Präs. Ā	घ्नते (ghn-ate)

अस् 2 P "sein"

• starker Präsensstamm: as-
• schwacher Präsensstamm: s-

3. sg. Präs. P	अस्ति (as-ti)
3. pl. Präs. P	सन्ति (s-anti)

17.3. Roots of the second present class with stem gradation lengthened grade - zero grade

Beispiel:

स्तु 2 U "preisen"

• tugev oleviku tüvi: stau-
• nõrk oleviku tüvi:
• kaashääliku ees: stu-
• täishääliku ees: stuv-

3. sg. Präs. P	स्तौति (stau-ti) oder: स्तवीति
3. pl. Präs. P	स्तुवन्ति (stuv-anti)
3. sg. Präs. Ā	स्तुते (stu-te)
3. pl. Präs. Ā	स्तुवते (stuv-ate)

17.4. Roots of the second present class without stem gradation

Without stem gradation, roots of the second present class end in -ā

Beispiel:

पा 2 P "schützen, behüten, hüten"

3. sg. Präs. P	पाति (pā-ti)
3. pl. Präs. P	पान्ति (« pā- + -anti)

Also some other roots of the second class have no stem gradation:

Beispiele:

अद् 2 P "essen"

3. sg. Präs. P	अत्ति (« ad- + -ti)
3. pl. Präs. P	अदन्ति (ad-anti)

आस् 2 Ā "sitzen"

3. sg. Präs. Ā	आस्ते (ās-te)
3. pl. Präs. Ā	आसते (ās-ate)

वच् 2 P "sagen"

3. sg. Präs. P	वक्ति (« vac- + -ti)
3. pl. Präs. P	kommt nicht vor

17.5. Disyllabic roots in -i/-ī with stem gradation

Several roots are disyllabic in a series of forms, i.e. they have an -i before consonantal endings (or -ī before some endings). Nevertheless, these roots are posited as monosyllabic by indigenous grammarians and in dictionaries, etc.

Beispiele:

रुद् 2 P "weinen, heulen"

• tugev oleviku tüvi: rodi-
• nõrk oleviku tüvi:
• kaashääliku ees: rudi-
• täishääliku ees: rud-

3. sg. Präs. P	रोदिति (rodi-ti)
3. pl. Präs. P	रुदन्ति (rud-anti)

ब्रू 2 U "sprechen"

• tugev oleviku tüvi: bravī- (« bro- + -ī)
• nõrk oleviku tüvi:
• kaashääliku ees: brū-
• täishääliku ees: bruv-

3. sg. Präs. P	ब्रवीति (bravī-ti)
3. pl. Präs. P	ब्रुवन्ति (bruv-anti)
3. sg. Präs. Ā	ब्रूते (brū-te)
3. pl. Präs. Ā	ब्रुवते (bruv-ate)

Ka स्तु 2 U "kiitma" omab lisaks punktis 3 toodud vormidele ka selle mustri järgi vorme:

3. sg. Präs. P	स्तवीति (« sto + ī + ti) oder: स्तौति

17.6. Wortliste

हन् 2 P हन्ति, घ्नन्ति Pass. हन्यते  PPP हत : schlagen, erschlagen, töten

davon:

घात m.: Tötung

Joonis: घाताः

Bangalore = ಬೆಂಗಳೂರು
(Pildi allikas: Details)

आस् 2Ā आस्ते Pass. आस्यते PPP आसित : sitzen

davon:

आसन n.: istumine, iste ; ka: joogi istumisasendid

Joonis: योगासनम्

(Pildi allikas: Details)

रुद् 2 P रोदिति Pass. रुद्यते PPP रुदित : weinen, heulen

davon:

रुद्र m.: (karjuja =) tormijumal Rudra

ब्रू 2 U ब्रवीति Ā ब्रूते no passive and PPP: to speak, to say (something to someone: double accusative)

दुह् 2 U दोग्धि Pass. दुह्यते PPP दुग्ध : melken

Joonis: दोग्धि

(Pildi allikas: Details)

दिश् 6 U दिशति Pass. दिश्यते PPP दिष्ट : zeigen, anweisen, befehlen

davon:

दिष्टि f.: Anweisung, glückliche Fügung

दिष्ट्या instrumentaal: (sõna-sõnalt: õnneliku juhuse läbi) Oh õnnelik juhus (rõõmu ja õnne hüüatus)

17.7. Übung 1

A) Insert the verb in the following sentences and translate:

१. ब्राह्मणो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्)

२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्)

३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्)

४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्)

५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्)

६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा)

७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्)

८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू)

९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ)

१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ)

B) Put the agent and verb into the plural in the sentences formed in A)

17.8. Exercise 2

Translate the following verb forms and provide the corresponding root:

१. अदन्ति २. सन्ति ३. आसते ४. यन्ति ५. इच्छति ६. कुर्वते ७. गच्छन्ति ८. जायते ९. जयति १०. तनोति ११. दहति १२. दोग्धि १३. पश्यति १४. द्विष्टे १५. नयन्ति १६. नृत्यति १७. पद्यन्ते १८. पिबति १९. पान्ति २०. पृच्छति २१. बुध्यन्ते २२. ब्रवीति २३. भवन्ति २४. मन्यते २५. मुञ्चन्ति २६. म्रियन्ते २७. यजते २८. युध्यन्ते २९. रक्षति ३०. रोदिति ३१. लभते ३२. वक्ति ३३. वदति ३४. शृणोति ३५. स्तौति ३६. स्मरति ३७. हन्ति ३८. अश्नुवते ३९. कुप्यते ४० कर्षन्ति ४१. उद्यते ४२. सहन्ते ४३. सिच्यन्ते ४४. आप्नोति ४५. जीव्यते ४६. दिश्यन्ते