Oefening 43

A) Vervoeg de volgende werkwoordsvormen in de 2e persoon overeenkomstig tijd, getal, wijs en dergelijke:

1e persoon / 3e persoon	2e persoon
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Afb.: दिशसि
(Bron afbeelding: Details)

---

Vertalingen naar het Sanskriet

B) Vertaal naar het Sanskriet:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Of: ... आध्वे ।)
Waarom zitten jullie, terwijl de leraar staat?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
Twijfel je eraan of een goede daad een goede vrucht oplevert?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Of: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
Zullen jullie de Vader het binnenste heiligdom van de tempel tonen?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Welk loflied van welke dichter heb je gezongen?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
Zullen jullie deze vruchten verkopen?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Wat heb je bevolen?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Wanneer verbleef je in Benares?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
Hebben jullie (als offermeesters) de goden met een offer vereerd?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
In welke stad ben je geboren?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Hoe red je jezelf (steek je de rivier over) voor de vijand?

Afb.: कदा काश्यामवर्तथाः
(Bron: Details)

---

Gesprek (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Vertaling
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureśa: Aśoka, waar ga je nu heen?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Aśoka: Ik ga naar de markt. Ik ga snel wat spullen kopen en dan kom ik weer terug.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureśa: Is er vandaag soms een feest bij jou thuis?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Aśoka: Ja, vandaag is de verjaardag van mijn geliefde vader.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureśa: Hoe oud is je geliefde vader?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Aśoka: Mijn vader is 65 jaar oud. Vandaag komen er veel familieleden en vrienden bij mij op bezoek; jij moet ook komen!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureśa: Beste vriend, hoe laat komen de mensen?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Aśoka: Waarom vraag je naar de tijd? Kom uiterlijk om zes uur!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureśa: En als ik pas tegen half zeven kom?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Aśoka: Absoluut niet! Je moet stipt om zes uur komen.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureśa: Goed. Ga dan nu maar, anders kom je te laat.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Loopt de winkel binnen, gaat naar de winkelier en zegt:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Aśoka: Hallo, beste van alle handelaars! Ik ben gekomen om goederen te kopen. Geef ze me snel!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Handelaar: Jongeman, wat wil je kopen? In mijn winkel heb ik veel uitstekende waren tegen lage prijzen. Zeg me maar wat en hoeveel je wilt.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Aśoka: Hoeveel kost een zee suiker?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Handelaar: Niet veel. Ik geef je een Seer suiker voor slechts acht Anna.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Aśoka: Weeg dan snel een Seer voor me af en geef het me!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Handelaar: (pakt de suiker in papier): Jongen, pak die suiker! En geef me er acht Anna voor, maar schiet op!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Aśoka: (pakt het in zijn hand en merkt het lichte gewicht op): Hé, handelaar! Dit lijkt geen hele Seer suiker te zijn. Weeg het nog eens goed af!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Handelaar: (lachend): Wat maakt dat nou uit? Het doet er niet toe. Zo heb je minder moeite met het dragen van de last.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Aśoka: (denkt even na en legt vier anna voor hem neer): Meneer de koopman, hier is de prijs. Ik moet namelijk snel naar huis.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Handelaar: Hé, jongen! Kom terug! Luister eens! Waar ga je heen, nu je zo weinig hebt betaald? Geef me de resterende vier anna!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Aśoka: Handelaar! Wat maakt het uit? Het maakt niets uit. Zo heb je minder moeite met het tellen van de munten!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(Zegt dit en rent haastig weg.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Samenvatting:
De bedrieglijke handelaar in zijn winkel kon niets doen en voelde alleen maar berouw in zijn hart. Aśoka kwam thuis en vertelde het hele voorval. Alle familieleden en vrienden vermaakten zich kostelijk. Zo kreeg het verjaardagsfeest een vrolijk einde.