Ushtrimi 43

A) Formoni personin e dytë përkatës në kohë, numër, mënyrë etj. për format e mëposhtëm të foljeve:

Personi 1 / Personi 3	Personi 2
१. आर्हम्	आर्हः
२. कुप्येम	कुप्येत
३. ऐच्छन्	ऐच्छत
४. ईक्षेरन्	ईक्षेध्वम्
५. कल्पे	कल्पसे
६. क्रामन्ति	क्रामथ
७. क्रेष्यामः	क्रेष्यथ
८. गच्छेयम्	गच्छेः
९. गायति	गायसि
१०. चर्यते	चर्यसे
११. चेष्यन्ति	चेष्यथ
१२. जायेय	जायेथाः
१३. आज्ञापयत्	आज्ञापयः
१४. विजयते	विजयसे
१५. जीव्येय	जीव्येथाः
१६. तुदामः	तुदथ
१७. अतरन्	अतरत
१८. त्यजामि	त्यजसि
१९. दहेयम्	दहेः
२०. आदास्ये	आदास्यसे
२१. दिशति	दिशसि
२२. अदूष्यम्	अदूष्यः
२३. दृश्यामहे	दृश्यध्वे
२४. नश्येयुः	नश्येत
२५. आनीयामहि	आनीयध्वम्
२६. नृत्यामि	नृत्यसि
२७. पचेत्	पचेः
२८. पतिष्यामि	पतिष्यसि
२९. आपाद्यत	आपाद्यथाः
३०. पिबामः	पिबथ
३१. अपृच्छ्ये	अपृच्छ्यथाः
३२. बुध्यामहे	बुध्यध्वे
३३. भजेम	भजेत
३४. प्राभवन्	प्राभवत
३५. भरिष्यन्ते	भरिष्यध्वे
३६. मन्ये	मन्यसे
३७. मुच्येरन्	मुच्येध्वम्
३८. अम्रियन्त	अम्रियध्वम्
३९. यजेत	यजेथाः
४०. युध्येमहि	युध्येध्वम्
४१. अरक्षन्	अरक्षत
४२. लप्स्यन्ते	लप्स्यध्वे
४३. अवदम्	अवदः
४४. औह्ये	औह्यथाः
४५. वसन्ति	वसथ
४६. अवावर्तत	अवावर्तथाः
४७. विशामि	विशसि
४८. शोचामः	शोचथ
४९. वर्धेत	वर्धेथाः
५०. सीदामि	सीदसि
५१. तिष्ठन्ति	तिष्ठथ
५२. आहरत्	आहरः

Abb.: दिशसि
(Burimi i imazhit: Detaje)

---

Përkthime në sanskritisht

B) Përktheni në sanskritisht:

१. कस्माद्गुरौ तिष्ठति सीदथ । (Ose: ... आध्वे ।)
Pse u ulni, ndërsa mësuesi qëndron?

२. किं विकल्पयसि किं सुकर्मणः सुफलमस्तीति ॥ २ ॥
A dyshon se a ka një veprim të mirë një frymëzim të mirë?

३. कच्चित्पितरं गर्भगृहं दर्शयिष्यथ ॥ ३ ॥ (Ose: कच्चित्पित्रे ... देक्ष्यथ ॥)
A do t’ia shfaqni babait brendësin e tempullit?

४. कस्य कवेः स्तोत्रमगायः ॥ ४ ॥
Këngën lavdëruese të cilët poet e keni kënduar?

५. एतानि फलानि विक्रेष्यध्वे ॥ ५ ॥
A do t’i shisni këto fruta?

६. किमाज्ञापयः ॥ ६ ॥
Çfarë keni urdhëruar?

७. कदा काश्यामवर्तथाः ॥ ७ ॥
Kur keni qëndruar në Benares?

८. कच्चिद्देवानयजध्वम् ॥ ८ ॥
A i keni nderuar perënditë me një flijim (si zotër flijimi)?

९. कस्मिन्नगरे ऽजायथाः ॥ ९ ॥
Në cilin qytet keni lindur?

१०. कथं शत्रुं तरसि ॥ १० ॥
Si shpëtoni veten (kaloni lumin) para armikut?

Abb.: कदा काश्यामवर्तथाः
(Burimi i imazhit: Detaje)

---

Bisedë (संवादः)

पात्रम् / संवादः	Përkthimi
सुरेशः : अशोक क्व गच्छसीदानीम् ॥	Sureśa: Aśoka, ku po shkon tani?
अशोकः : आपणे गच्छामि । सत्वरमेव कानिचित्पण्यानि क्रीत्वा निवर्तिष्ये ॥	Aśoka: Po shkoj në treg. Do të blej shpejt disa mallra dhe pastaj do kthehem.
सुरेशः : किं कश्चिदुत्सवो ऽद्य तव गृहे ॥	Sureśa: A ka ndoshta një festë sot në shtëpinë tënde?
अशोकः : आम् । अद्य पितृपादानां जन्मदिनोत्सवः ॥	Aśoka: Po, sot është ditëlindja i babait tim të nderuar.
सुरेशः : किं वयस्तव पितृचरणानाम् ॥	Sureśa: Sa vjeç është babai yt i nderuar?
अशोकः : पञ्चषष्टिसमायुतं मम पितुर्वयः । अद्य मम गृहे बहवः संबन्धिनो मित्राणि चागमिष्यन्ति । त्वयाप्यागन्तव्यम् ॥	Aśoka: Babai im është 65 vjeç. Sot po vinë shumë të afërm dhe miq tek unë; edhe ti duhet të vish!
सुरेशः : भद्र कतिवादने आगमिष्यन्ति जनाः ॥	Sureśa: Njeri i mirë, në çfarë ore po vinë njerëzit?
अशोकः : समयं किं पृच्छसि । षड्वादनं यावदागच्छ ॥	Aśoka: Pse pyet për orën? Vini deri në gjashtë!
सुरेशः : सार्धषड्वादनं यावदागच्छामि चेत् ॥	Sureśa: Dhe nëse vijnë vetëm rreth orës shtatë e gjysmë?
अशोकः : नैव षड्वादन एव निश्चितरूपेणागन्तव्यं त्वया ॥	Aśoka: Aspak! Duhet të vish saktësisht në orën gjashtë.
सुरेशः : अस्तु । तर्हि गच्छ त्वं । नोचेद्विलम्बो भविष्यति ॥	Sureśa: Në rregull. Atëherë shko tani, përndryshe do vonohesh.
(विपण्यां प्रविशति वणिजमुपसृत्य वदति च)	(Hyn në dyqan, shkon te shitësi dhe flet:)
अशोकः : अयि वणिग्वर कानिचित्पण्यानि क्रेतुमागतो ऽहम् । देहि शीघ्रं मह्यम् ॥	Aśoka: Përshëndetje, më i miri nga të gjithë shitësit! Kam ardhur për të blerë mallra. Më i jep ato shpejt!
वणिक् : वत्स त्वं किंकिं क्रेतुमिच्छसि । मम विपणौ बहून्युत्तमोत्तमानि पण्यानि सन्ति तानि च स्वल्पमूल्यानि । वद कियत्परिमाणं किं क्रेतुमिच्छसि ॥	Shitësi: Djalosh, çfarë dëshiron të blesh? Në dyqanin tim ka shumë mallra të shkëlqyera me çmime të ulëta. Më thuaj, çfarë dhe sa dëshiron.
अशोकः : सेरभारा शर्करा कियता मूल्येन विक्रीयते ॥	Aśoka: Sa kushton një seer sheqer?
वणिक् : नाधिक्यं मूल्यम् । केवलमष्टाणकेन दास्यामि सेरभारां शर्कराम् ॥	Shitësi: Jo shumë. Të jap një seer sheqer vetëm për tetë anna.
अशोकः : तर्हि तोलयित्वा शीघ्रं सेरपरिमितां शर्करां देहि ॥	Aśoka: Atëherë peshom shpejt një seer dhe më jepeni!
वणिक् : (शर्करां कर्गले संपुटीकृत्य) बाल गृहाण शर्कराम् । देहि च मह्यमाणकाष्टकम् । सत्वरं देहि ॥	Shitësi: (e mbështjell sheqerin në letër): Djalosh, merr sheqerin! Dhe më jep tetë anna për të, por shpejt!
अशोकः : (आदाय हस्ते तस्य भारं चाल्पं विलोक्य) भो वणिक् । नैषा सेरभारा शर्करा दृश्यते । पुनः सम्यक्तोलयित्वा देहि ॥	Aśoka: (e merr në dorë dhe vëren peshën e ulët): He, shitës! Kjo duket se nuk është një seer i plotë sheqer. Peshoje sërish saktë!
वणिक् : (सहासम्) किमनेन । अकिञ्चित्करमेतत् । तव भारवहनक्लेशो ऽल्पो भविष्यति ॥	Shitësi: (qeshur): Çfarë bën kjo? Është e papërfillshme. Kështu ke më pak lodhje në bartjen e barrës.
अशोकः : (मनसि किंचिद्विचार्याणकचतुष्टयं च तस्य पुरत उपस्थाप्य) भो श्रेष्ठिन्गृहाण मूल्यम् । मया हि शीघ्रं गृहं गन्तव्यम् ॥	Aśoka: (mendon pak dhe i vë katër anna): Zotni tregtar, ja çmimi. Në fakt duhet të shkoj me ngut në shtëpi.
वणिक् : रे बालक । एह्येहि शृणु तावत् । अल्पमेव मूल्यं दत्त्वा क्व व्रजसि । आणकचतुष्टयमन्यदपि देहि ॥	Shitësi: He, djalosh! Kthehu! Dëgjo! Ku po shkon, pasi ke paguar vetëm kaq pak? Më jep katër anna të mbetura!
अशोकः : श्रेष्ठिन् । किमनेन । अकिंचित्करमेतत् । नाणकगणनाक्लेशस्ते ऽल्पीयान्भविष्यति ॥	Aśoka: Tregtar! Çfarë bën kjo? Është e papërfillshme. Kështu ke më pak lodhje në numërimin e monedhave!
(इत्युक्त्वा ततो जवेन द्रवति)	(E thotë këtë dhe vrapon me ngut larg.)

(विपणिस्थो वञ्चको वणिक् किमपि कर्तुमशक्नोत्केवलं तस्य मनसि पश्चात्ताप एवासीत् । अशोको गृहमागत्य सर्वमपीतिवृत्तमकथयत् । तत्रस्था सर्वे ऽपि बान्धवा मित्राणि च परमानन्दं प्रापुः । इत्थं जन्मोत्सवः सानन्दं समाप्तिं यातः ॥)

Përmbledhje:
Tregtari mashtrues në dyqanin e tij nuk mund të bënte asgjë dhe ndjeu vetëm pendim në zemrën e tij. Aśoka erdhi në shtëpi dhe tregoi të gjithë ngjarjen. Të afërmit dhe miqtë u argëtuan mjaftueshëm. Kështu, festa e ditëlindjes përfundoi me gëzim.