Skip to content

第49課

49.1. 命令式的構成(लोट्)非主題性現在詞幹的續篇

49.1.1. 第七現在詞類 (रुधादि)

युज् 7U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
युनजानि
yu-na-j-āni
युनजामयुनजैयुनजामहै
第二人稱
मध्यमः
युङ्ग्धि
yu-n-j + dhi
युङ्धि
युङ्क्त
युङ्त
युङ्क्ष्वयुङ्ग्ध्वं
युङ्ध्वम्
第三人稱
प्रथमः
युनक्तु
yu-na-j + tu
युञ्जन्तुयुङ्क्ताम्
यु्ङ्ताम्
युञ्जताम्

रुध् 7U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
रुणधानि
ru-ṇa-dh-āni
रुणधामरुणधैरुणधामहै
第二人稱
मध्यमः
रुन्द्धिरुन्द्धरुन्त्स्वरुन्द्ध्वम्
第三人稱
प्रथमः
रुणद्धुरुन्धन्तुरुन्द्धाम्रुन्धताम्

49.1.2. 第五現在詞類 (स्वादि)

第五類和第八類的詞根,其第二人稱單數命令式無尾音,前提是後綴末尾的 -u 之前只有一個輔音。

सु 5U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
सुनवानिसुनवामसुनवैसुनवाम
第二人稱
मध्यमः
सुनुसुनुतसुनुष्वसुनुध्वम्
第三人稱
प्रथमः
सुनोतुसुन्वन्तुसुनुताम्सुन्वताम्
su-nu + atām

आप् 5P

परस्मैपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
आप्नवानिआप्नवाम
第二人稱
मध्यमः
आप्नुहिआप्नुत
第三人稱
प्रथमः
आप्नोतुआप्नुवन्तु

49.1.3. 第八現在時類(तनादि

तन् 8U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
तनवानितनवामतनवैतनवामहै
第二人稱
मध्यमः
तनुतनुततनुष्वतनुध्वम्
第三人稱
प्रथमः
तनोतुतन्वन्तुतनुताम्तन्वताम्

कृ 8U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
करवाणिकरवामकरवैकरवामहै
第二人稱
मध्यमः
कुरुकुरुतकुरुष्वकुरुध्वम्
第三人稱
प्रथमः
करोतुकुर्वन्तुकुरुताम्कुर्वताम्

49.1.4. 第九現在時類(क्र्यादि

क्री 9U

परस्मैपदम्आत्मनेपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
क्रीणानि
krī-ṇā + āni
क्रीणामक्रीणै
krī-ṇā + ai
क्रीणामहै
第二人稱
मध्यमः
क्रीणीहिक्रीणीतक्रीणीष्वक्रीणीध्वम्
第三人稱
प्रथमः
क्रीणातुक्रीणन्तु
krī-ṇ-antu
क्रीणीताम्क्रीणताम्

第九類以輔音結尾的詞根,將第二人稱單數命令式末尾的-nī-hi替換為-āna

ग्रह् 9U

परस्मैपदम्
एकवचनम्बहुवचनम्
第一人稱
तृतीयः
गृह्णानिगृह्णाम
第二人稱
मध्यमः
गृहाणगृह्णीत
第三人稱
प्रथमः
गृह्णातुगृहणन्तु

49.2. 以-as、-is、-us為詞幹的名詞變格

中性(नपुंसक

मनस् n.
「思想」
हविस् n.
「祭品」
चक्षुस् n.
「眼睛」
एकवचनम्
प्रथमाद्वितियाआमन्त्रितम्मनस्हविस्चक्षुस्
तृतीयामनसाहविषाचक्षुषा
चतुर्थीमनसेहविषेचक्षुषे
पञ्चमीमनसस्हविषस्कक्षुषस्
षष्ठीमनसस्हविषस्चक्षुषस्
सप्तमीमनसिहविषिचक्षुषि
बहुवचनम्
प्रथमाद्वितियाआमन्त्रितम्मनांसिहवींषिचक्षूंषि
तृतीयामनोभिस्हविर्भिस्चक्षुर्भिस्
चतुर्थीमनोभ्यस्हविर्भ्यस्चक्षुर्भ्यस्
पञ्चमीमनोभ्यस्हविर्भ्यस्चक्षुर्भ्यस्
षष्ठीमनसाम्हविषाम्चक्षुषाम्
सप्तमीमनस्सु
मनःसु
हविष्षु
हविःषु
चक्षुष्षु
चक्षुःषु

陽性(पुंस्)與陰性(स्त्री

大多數格是बहुव्रीहि,其後半部分為以-s結尾的詞幹(原為中性)。

सुमनस् 3
"出於善念、仁慈
दीर्घायुस् 3
"長壽"
एकवचनम्
प्रथमसुमनास्दीर्घायुस्
द्विटियासुमनसम्दीर्घायुषम्
आमन्त्रितम्सुमनस्दीर्घायुस्

其餘單數格變化同中性

सुमनस् 3दीर्घायुस् 3
बहुवचनम्
प्रथमा, द्वितिया, आमन्त्रितम्सुमनसस्दीर्घायुषस्

其餘複數格變化同中性

49.3. 名詞構詞:कृत्-後綴 -as 中性

使用 कृत्-後綴 -as(中性)可構成許多名詞。通常這些是抽象名詞或行為名詞(表示動作的名詞)。

簡單輔音前的短元音以及位於詞尾的根元音以強級形式出現。

範例:

詞根-as 結尾的名詞
मन् 4Ā "思考"मनस् n. "思考、念頭、思維器官"
नम् 1P "彎曲"नमस् n. "鞠躬、敬意"
चित् 1P "感知、思考"चेतस् n. "洞察力"

以 -is 和 -us 結尾的名詞相對罕見。


圖:नमस्ते
(圖片來源:詳情

49.4. 詞彙表

दीर्घ 3:長

ह्रस्व 3:短

आयुस् n.:壽命(若能無阻礙地活完,所能擁有的完整生命週期);

由此衍生:

आयुर्वेद m.:印度傳統醫學體系

參見:

車拉迦集 選自車拉迦集之文本 / Alois Payer(1944–)譯註。-- 0. 導論。 -- URL: http://www.payer.de/ayurveda/caraka0001.htm

क्षिप् 6P क्षिपति :投擲,拋甩

完成時 II चिक्षेप, चिक्षेपिथ, चिक्षिपुर्
未來時 क्षेप्स्यति
被動語態 क्षिप्यते
使役 क्षेपयति
過去被動分詞 PPP क्षिप्त
不定式 Inf. क्षेप्तुम्
絕對構式 Absol. -क्षिप्य
動形詞 Gerundiv: क्षेप्य

त्वर्त्वरते :疾行

完成時 Vc तत्वरे
未來時 त्वरिष्यते
被動語態 त्वर्यते
使役 त्वरयति
過去被動分詞 PPP त्वरित । तू्र्
不定式 Inf. त्वरितुम्

द्रुह् 4P द्रुह्यति :損害

完成時 II दुद्रोह, दुद्रुहुर्
未來時 द्रोहिष्यति । ध्रोक्ष्यति
被動語態 द्रुह्यते
使役 द्रोहयति
過去被動分詞 PPP द्रुग्ध । द्रूढ
不定式 Inf. द्रोग्धुम्

कुलूहल n.: 好奇心,興趣


圖注:कुलूहलम्
(圖片來源:詳情

कृत्स्न 3:全部,完整

परिचय m.: 友誼,交往

कला f.: 藝術


圖注:उत्तमा काला शिवो नटराजा,11世紀
(圖片來源:詳情

वर m.n.: 願望

उत Indekl.: 和,也,或

विहंग m.: 鳥("在空स्中飛翔 - विह - 而去")


圖注:विहंगः
(圖片來源:詳情

वेष m.: 衣服,外貌,外表


圖注:वेषः वाराणस्याम्
(圖片來源:詳情

छन्न n.: 頂部,藏身處

पञ्जर n.: 籠子


圖: पञ्जरम्
帶著籠中鸚鵡的算命師:鸚鵡抽取寫有命運的紙條 邁索爾
(圖片來源:詳情

चाण्डाल । चण्डाल m.: 達利特 的最底層

स्वयम् Indekl.: 自己,自動

अवनि f.: 大地

मुहूर्त m.,n.: 瞬間,時刻,恰當時機

ध्यै 1P ध्यायति : 想像,思考

完成時 IV दध्यौ
未來式 ध्यास्यति
被動語態 ध्यायते
使役式 ध्यापयति
過去被動分詞 ध्यात
不定式 ध्यातुम्
動形容詞 ध्येय

आदर m.: 顧慮,注意,尊重


圖: सादरः
Amritsar = ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(圖片來源:詳情

कुतुक n. = कुलूहल n.

परम 3: 最遠,最高; पञ्चम्या : 優於,高於

शिशु m.: 孩子,幼崽


圖: गजशिशुः
斯里蘭卡
(圖片來源:詳情

第49.5課。形態學複習練習

確定以下形式:

  1. गृहाणि
  2. नमानि
  3. नामानि
  4. नामनि
  5. मत्यै
  6. मन्यै
  7. मान्यै
  8. मान्यैः
  9. अहम्
  10. अहन्
  11. आत्थ
  12. आत्त
  13. आध्वम्
  14. अत्थ
  15. ते
  16. स्थ
  17. तस्थ
  18. तस्य
  19. दाता
  20. तता
  21. तथा
  22. तदा
  23. तुद
  24. शेकिथ
  25. अनृतम्
  26. अदूष्यः
  27. अदुष्यः
  28. त्वत्
  29. यदि
  30. यति
  31. याति
  32. यातुः
  33. यतः
  34. यातः
  35. आसीथाः
  36. वक्थ
  37. बन्धनीय
  38. गायी
  39. मय्हम्

49.6. 翻譯練習

बान(公元7世紀):कादम्बरी,M. R. Kale 編輯,1968年,第35頁及以下。

國王शूद्रक來自विदिशा向鸚鵡वैशम्पायन提出的問題:

नरपतिरब्रवीत् । आस्तां तावत्सर्वमेवेदम् । अपनयतु नः कुतूहलम् । आवेदयतु भवानादितः प्रभृति कार्त्न्येनात्मनो जन्म कस्मिन्देशे । भवान्कथं जातः । केन वा नाम कृतम् । का माता । कस्ते पिता । कथं वेदानामागमः । कथं शास्त्राणां परिचयः । कुतः कलाः समासादिताः । किं जन्मान्तरानुस्मरणमुत वरप्रदानम् । अथवा विहंगवेषधारी कश्चिच्छन्नं विवससि । क्व वा पूर्वमुषितम् । कियद्वा वयः । कथं पञ्जरबन्धः । कथं चाण्डालहस्तगमनम् । इह वा कथमागमनमिति । वैशम्पायनस्तु स्वयमुपजातकुतूहलेन सबहुमानमवनि्पतिना पृष्टो मुहूर्तमिव ध्यात्वा सादरमब्रवीत् । देव मतीयं कथा । यदि कौतुकमाकर्ण्यताम् ॥


圖:शुकः
紫紅頭鸚鵡 = Psittacula cyanocephala
(圖片來源:詳情

Tüpfli 全球村庄图书馆的一部分