Umzini 41

A) Hlola izisindo zombili eziqala lesi sihloko:

१. पुस्तकस्था च या विद्या परहस्ते च यद्धनम् ।
कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या न तद्धनम् ॥ १ ॥
Ukwazi okusekelwe emincwadini kuphela, nemali ekhululwe ezandleni zabanye: Uma isikhathi sokudingeka sivela, lokhu kwazi akukho kwazi, futhi le mali akuyona mali.

२. उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये ।
पयःपानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्धनम् ॥ २ ॥
Ukufundisa abantu abangabazi kuveza ukuphazamiseka, hhayi ukuthula. Ukuphuza amasilika ngamaphethini kuyokwenza ukukhula kwemfucumfucu.

---

Imibhalo Yezivivinyo

B) Hlola:

१. बुद्धं शरणं गच्छामि धर्मं शरणं गच्छामि सङ्घं शरणं गच्छामीति बुद्धगतैर्वक्तव्यम् ॥ १ ॥
"Ngithembele kuBuddha, ngithembele kuDharma, ngithembele kuSangha" — lokhu kufanele kushiwo ngabantu abaseBuddha.

Isifundo: Izindawo ezintathu zokuthemba

Le ndawo yokuthemba ezintathu ibalulekile ukuze uthole amandla nokuzinza endleleni yokukhululwa. Njengoba kunabafundisi abaningi, akunakwenzeka ukulandela wonke ngokwakhe. Kufanele ukhethe. Impilo yomfundisi kufanele ibonakale ithembekile (Ukuthemba kuBuddha).

Kodwa-ke, okubalulekile akuyona impilo yokukhululwa, kodwa ukufundiswa kokukhululwa okuvumela umuntu ukuthi ahambe ngokwakhe. Kufanele ube nokuqiniseka ngokufundiswa ukuze usebenzise amandla akho ukuze ulinganise ukuthi kuyiqinini (Ukuthemba kuDharma).

Ngaphe kwalokho, kumele uqiniseke ukuthi abanye basebenzile le ndlela ngempumelelo. Lokhu kuyi-Sikhungo ku-Saṅgha, inhlangano yalabo abafike ekukhululweni ngendlela kaBuddha.
२. काशीं पत्स्ये गङ्गां द्रक्ष्यामि तत्र च मरिष्यामीति मन्यमानो मान्यो वृद्धनरः पुत्रांश्च पुत्रपुत्रांश्च धनं च तत्याज काशीं च प्राव्रजत् । एवं च रोध्यं दुःखं तरिष्यतीति मन्ये ॥ २ ॥
"Ngizoya eBenares (Kāśī), ngibone uGanges futhi ngife khona" — ngalolu cabango, indoda endala eneletheka yashiya izingane, izingane zezingane, nemali yayo yaze yahamba iye eBenares. Ngicabanga ukuthi uzoyiqeda leli bhulu elizokupheliswa.

३. कन्यां व्युवह तस्यां च पुत्रमजनयं महाधनं च लेभ एवं सुखमापेत्यतीते मुमोह । ततः प्रजज्ञौ सुखाद्दुःखं जायते तस्माल्लोकसुखमपि त्यजनीयं न च किंचिदिन्द्रियैः स्प्रष्टव्यमिति ॥ ३ ॥
"Ngishade intombazane, ngimule umuntu indodana futhi ngathola impahla eningi; ngale ndlela ngifike ekuthobekeni" — ngale ndlela ngaphambili ngazikhohlisa. Bese ngiqaphela: Ukuthobeka kuvela ebuhlungwini; ngakho-ke, ukuthobeka kwesikhathi manje kufanele kushiwo, futhi akukho okufanele kuthintwe yizimiso.

४. विक्रेयाणि विक्रीयापुत्रवैश्यो भिक्षुभ्यो विक्रयफलमददाद्दानपुण्यं चादत्त । एतत्कर्म स्तुत्यमिति भिक्षवः प्रोचुर्बुद्धिमन्तस्तु विकल्पयन्ति किमेवं कुर्वाणो वैश्यः पुण्यं चकारेति ॥ ४ ॥
Ngemva kokuthengisa imikhiqizo okufanele ithengiswe, uVaiśya onganaso wabelana ngemali abeyitholile kumadoda abathandazayo futhi wathola umusa wokunikezwa. Amadoda abathandazayo abhengeza: "Lokhu kusebenzayo kuyabongwa." Kodwa-ke, abanolwazi bayazibuza ukuthi uVaiśya ozenzayo ngempela wenze umusa.

५. गुरुभिः शिष्याः शासितव्याः शिष्यैरध्ययनमध्येतव्यम् ॥ ५ ॥
Abafundisi kufanele bafundise izifundi; izifundi kufanele zifundwe ngabafundi.

Isithombe: बुद्धं शरणं गच्छामि
(Umthombo wesithombe: Imininingwane)