Pratimas 44

A) Nustatykite ir išverskite šias formas:

Žodžio forma	Nustatymas	Reikšmė
१. आदेः	आदि (v.) Abl./Gen. sg.	pradžios / nuo pradžios
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	tu ėjai
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	tu valei
४. पुनः	Adv.	vėl / bet
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	tu buvai
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	aš sėdėjau
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	tu verptum
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	tu mokėsi
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs žinote
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	praėjęs / atskirtas
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	jūs sėdėjote
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs saugote
१३. कथम्	Interrogativ-Adv.	kaip?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	tu miegi
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	jūs valgytumėte
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	tu ėjai
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jūs pasiekiate
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	jie eina
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs einate
२०. यथा	Adv.	kaip / taip, kaip
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	jūs eitumėte
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs mokyti
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	išmokyta / nurodyta
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jūs sėdite
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	tu kalbėjai / jis kalbėjo
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs esate
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	aš stovėjau / jis stovėjo
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs rišate
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	jūs mokėte
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	tu melži sau
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	aš melžiu
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jūs apsirengiate
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	tu mušėte / jis mušė
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundiv n.	skelbtina
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	aš pasakyčiau
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	mes einame
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	mes laikėmės tvirtai
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	jie gulėjo
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	tu nekęstum
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs darote
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	jūs pasiekėte
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	jūs parduotumėte
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	mes spaudžiame
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	tu verki
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	tu girdei
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	jūs klausėtės
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	jūs kalbėtumėte
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	jūs nekenčiate
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	jie galėjo
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs kraunate
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	jūs mušate
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	muštas / nužudytas

---

Vertimai

B) Išverkite:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Pyktį nugalėk neapykanta, blogį — gerumu; melą — tiesa.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Sūnūs, ar atnešėte auką maistu protėviams?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Kurias mokslo knygas studijavai Benare (Kāśī)?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Jei Budo sūnūs (mönai) gulėtų ant puikių lovų, jie neįvykdytų įžadų, duotų ordinationės metu.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Ar pasveikinai ir mokytoją, kuris skaitys pasakojimą apie kilniųjų kovą?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Net ir nemėgstamų dalykų neturėtumėte nekęsti, o troškimų — būti godiems; taip būsite vidiniškai ramūs.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
„Aš nekovoosiu“ — taip tarė Arjuna.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Aš apgailestauji dėl tų, kuriems negaila, ir nori tarti išminties žodžius; tačiau išminčiai neapgailestauja nei mirusiųjų, nei gyvųjų.

Pav.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Nuotraukos šaltinis: Išsamiau)

---

Further Form Determinations

Determine the following word forms:

Word form	Determination
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Caus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundiv Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Präs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Präs.
२२. कुत्र	Interrogative-Adv. (where?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundiv Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundiv Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundiv Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Präs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogative-Adv. (where / whither?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Präs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundiv Instr. sg. m./n.

Fig.: वदिता
(Nuotraukos šaltinis: Išsamiau)