Umlando 44

A) Chaza futhi uhumishe lezi zimo:

Igama	Uchazo	Incazelo
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	kuqala / kuqala
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	wawudla
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	wawuhlanza
४. पुनः	Adv.	futhi / kodwa
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	wawungum
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	ngihlala
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	ungadlala
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	wafunda
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	niyazi
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	edlule / uhlukanisiwe
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	nihlala
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	nivikela
१३. कथम्	Interrogativ-Adv.	kanjani?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	uyaphumula
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	ningadla
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	wawudla
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	nifinyelela
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	bayahamba
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	niyahamba
२०. यथा	Adv.	kanjani / njengokuthi
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	ningahamba
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	niyafundisa
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	ufundisiwe
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	nihlala
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	wakhuluma / wayekhuluma
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	ninye
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	ngime / yame
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	nixhuma
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	nifundise
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	uphonsa amabere kuwe
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	ngizophonsa amabere
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	niqonde
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	wabamba / wayebamba
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundiv n.	ukushicilela
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	ngikhulume
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	siyahamba
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	saqina
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	balale
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	ungabathandi
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	nisenza
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	nifinyelele
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	ningathengisa
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	sicindezela
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	uyakhala
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	wadumisa
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	nilalele
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	ningakhuluma
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	nibathandi
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	bakwazi
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	niphakamisa
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	nishaya
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	shaywe / kubulawe

---

Übersetzungen

B) Humusha:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
[LN] Ngokungathukutheli umuntu kufanele anqobe intukuthelo, ngokuhle umuntu kufanele anqobe okubi; ngeqiniso umuntu kufanele anqobe amanga.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
[LN] Madodana, niwanikele yini imihlatshelo yokudla kubokhokho?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
[LN] Welche Lehrwerke hast du in Benares (Kāśī) studiert?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
[LN] Uma amadodana kaBuddha (izindela) elala emibhedeni emihle, ngeke agcine isifungo esenziwa ngesikhathi sokugcotshwa.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
[LN] Uyamubingelele yini uthisha ozolandisa indaba yempi yabahlonishwayo?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
[LN] Ngisho nalokho okuzondwayo akufanele nikuzonde, futhi akufanele nibe nesifiso sokuhaha; ngaleyo ndlela niyoba nokuthula ngaphakathi.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
"Ngeke ngilwe" — kusho u-Arjuna.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
[LN] Ukhalele labo okungafanele bakhalele futhi wafuna ukukhuluma amazwi okuhlakanipha; kodwa abahlakaniphileyo ababakhaleli abafileyo noma abaphilayo.

Umfanekiso: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति

(Umthombo wesithombe: Details)

---

Weitere Formbestimmungen

Chaza izinhlobo zamagama ezilandelayo:

Wortform	Bestimmung
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundiv Lok. sg. f.
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. sg. P. Fut.
१९. आसन्	अस् (2P) 3. pl. P. Impf.
२०. असन्	अस् (2P) Part. Präs. P. + अ Nom. sg. m.
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. pl. P. Ind. Präs.
२२. कुत्र	Interrogativ-Adv. (wo?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. pl. P. Perf.
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. sg. Ā. Fut.
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundiv Lok. sg. m./n.
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. sg. Ā. Perf.
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. pl. Ā. Impf.
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. sg. Pass. Opt.
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundiv Dat. sg. m./n.
३१. कया	किम् (f.) Instr. sg.
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundiv Nom. sg. f.
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) Dat. sg.
३४. अदानम्	अ-दान (n.) Nom./Akk. sg.
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Part. Präs. Ā. Nom./Akk. sg. n.
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. pl. P. Perf.
३७. क्व	Interrogativ-Adv. (wo / wohin?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. pl. P. Ind. Präs.
३९. कैः	किम् (m./n.) Instr. pl.
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundiv Instr. sg. m./n.

Umfanekiso: वदिता

(Umthombo wesithombe: Details)