Harjoitus 44

A) Määritä ja käännä seuraavat muodot:

Sanamuoto	Määritelmä	Merkitys
१. आदेः	आदि (m.) Abl./Gen. sg.	alku / alkupäästä
२. आदः	अद् (2P) 2. sg. P. Impf.	söit
३. अपुनाः	पू (9U) 2. sg. P. Impf.	puhdistit
४. पुनः	Adv.	jälleen / mutta
५. आसीः	अस् (2P) 2. sg. P. Impf.	olit
६. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.	istuin
७. तन्वीथाः	तन् (8U) 2. sg. Ā. Opt.	kutoisit
८. अध्यैथाः	अधि-इ (2Ā) 2. sg. Ā. Impf.	opiskelit
९. वित्थ	विद् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	tiedätte
१०. वीतम्	वि-इ (2P) PPP Nom./Akk. sg. n.	kulunut / erotettu
११. आध्वम्	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Impf.	istuitte
१२. पाथ	पा (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	suojelette
१३. कथम्	Interrogatiivi-Adv.	miten?
१४. स्वपिषि	स्वप् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	nukut
१५. अश्नीयात	अश् (9P) 2. pl. P. Opt.	söisitte
१६. आश्नाः	अश् (9P) 2. sg. P. Impf.	söit
१७. आश्नुवत	अश् (5Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	saavutatte
१८. यन्ति	इ (2P) 3. pl. P. Ind. Präs.	he käyvät
१९. याथ	या (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	te kävelette
२०. यथा	Adv.	kuten / niin kuin
२१. इयात	इ (2P) 2. pl. P. Opt.	menisitte
२२. शिष्ठ	शास् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	opetatte
२३. शिष्टः	शास् (2P) PPP Nom. sg. m.	opetettu / ohjattu
२४. आध्वे	आस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	istutte
२५. अवक्	वच् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	puhuit / hän puhui
२६. स्थ	अस् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	olette
२७. तस्थौ	स्था (1P) 1./3. sg. P. Perf.	seisoin / hän seisoi
२८. बध्नतीथ	बन्ध् (9P) 2. pl. P. Ind. Präs.	siteette
२९. अशिष्ट	शास् (2P) 2. pl. P. Impf.	opetitte
३०. धुक्षे	दुह् (2U) 2. sg. Ā. Ind. Präs.	lypset itsellesi
३१. धोक्ष्ये	दुह् (2U) 1. sg. Ā. Fut.	lypsen
३२. वध्वे	वस् (2Ā) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	pukeudutte
३३. अहन्	हन् (2P) 2./3. sg. P. Impf.	löit / hän löi
३४. आख्येयम्	आ-ख्या Gerundium n.	julistettava
३५. वदेयम्	वद् (1P) 1. sg. P. Opt.	sanoisin
३६. यामः	या (2P) 1. pl. P. Ind. Präs.	käymme
३७. येमिम	यम् (1P) 1. pl. P. Perf.	pidimme kiinni
३८. शेरते	शी (2Ā) 3. pl. Ā. Ind. Präs.	he makaavat
३९. द्विषीथाः	द्विष् (2U) 2. sg. Ā. Opt.	vihasit
४०. कुरुथ	कृ (8U) 2. pl. P. Ind. Präs.	teette
४१. आप्नुत	आप् (5P) 2. pl. P. Impf.	saavutitte
४२. विक्रीणीध्वम्	वि-क्री (9Ā) 2. pl. Ā. Opt.	myisitte
४३. सुन्मः	सु (5U) 1. pl. P. Ind. Präs.	puristamme
४४. रोदिषि	रुद् (2P) 2. sg. P. Ind. Präs.	itket
४५. अस्तवीः	स्तु (2U) 2. sg. P. Impf.	ylistit
४६. अशृणुत	श्रु (5P) 2. pl. P. Impf.	te kuulitte
४७. ब्रुवीध्वम्	ब्रू (2U) 2. pl. Ā. Opt.	te puhuisitte
४८. द्विड्ढ्वे	द्विष् (2U) 2. pl. Ā. Ind. Präs.	te vihataan
४९. शेकुः	शक् (5P) 3. pl. P. Perf.	he pystyivät
५०. चिनुथ	चि (5U) 2. pl. P. Ind. Präs.	te keräätte
५१. हथ	हन् (2P) 2. pl. P. Ind. Präs.	te lyötte
५२. हतः	हन् (2P) PPP Nom. sg. m.	lyöty / tapettu

---

Käännökset

B) Kääntäkää:

१. अक्रोधेन जयेत्क्रोधमसाधुं साधुना जयेत् । जयेत्सत्येन चानृतम् ॥ १ ॥
Vihamattomuudella voitetaan viha, hyvyydellä pahuus; totuudella valhe.

२. पुत्राः किं पितृभ्यः पिण्डान्प्रायच्छत ॥ २ ॥
Pojat, oletteko antaneet esivanhemmille ruoka-uhreja?

३. कानि शास्त्राणि काश्यामध्यैथाः ॥ ३ ॥
Mitä oppikirjoja olet opiskellut Benaresissa (Kāśī)?

४. बुद्धपुत्राश्चेन्महाशयनेषु शयीरन्प्रव्रज्यायां कृतं व्रतं न चरेयुः ॥ ४ ॥
Jos Buddhan pojat (munkit) makaisivat loistavilla vuoteilla, he eivät täyttäisi vihkimyksessä annettua lupausta.

५. अप्यार्ययुद्धाख्यानमाख्यास्यन्तं गुरुमभ्यनन्दः ॥ ५ ॥
Oletteko tervehdineet myös opettajaa, joka lukee jaloväen taistelusta kertovan tarinan?

६. द्वेष्यमपि न द्विष्यात लोभनीयं च न लुभ्येतैवं च प्रसन्ना भविष्यथ ॥ ६ ॥
Myös vastenmielisiä ei tule vihata, eikä haluttomia tulee himoita; näin olette sisäisesti rauhallisia.

७. न योत्स्य इत्यर्जुन उवाच ॥ ७ ॥
"En taistele" — näin Arjuna puhui.

८. अशोच्यानशोचः प्रज्ञावादांश्च प्रवक्तुमैच्छः । मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति ॥ ८ ॥
Olette surrutte niitä, joita ei tule surra, ja halunneet puhua viisaiden sanoja; mutta viisaat eivät surra kumpaakaan, kuolleita eikä eläviä.

Kuv.: मृताञ्जीवतश्च बुद्धिमन्तो न शोचन्ति
(Kuv lähde: Details)

---

Lisämuotojen määrittelyt

Määrätään seuraavat sanamuodot:

Sanamuoto	Määritys
१. वदिता	वदितृ (m.) Nom. sg.
२. उदिता	वद् PPP Nom. sg. f.
३. धातुः	धातृ (m.) Gen./Abl. sg. / धातु (m.) Nom. sg.
४. दधुः	धा (3U) 3. pl. P. Perf.
५. अदधुः	धा (3U) 3. pl. P. Impf.
६. दध्युः	धा (3U) 3. pl. P. Opt.
७. रक्षामि	रक्ष् (1P) 1. sg. P. Ind. Präs.
८. रक्षाणि	रक्ष (n.) Nom./Akk. pl.
९. रक्षीणि	रक्षिन् (n.) Nom./Akk. pl.
१०. रक्षिणी	रक्षिन् Nom. sg. f.
११. राजनि	राजन् (m.) Lok. sg.
१२. आसि	आस् (2Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१३. इज्ये	यज् (1U) 1. sg. Pass. Ind. Präs.
१४. अयुध्ये	युध् (4Ā) 1. sg. Ā. Impf.
१५. अयोध्ये	युध् (4Ā) Gerundiv + अ Lok. sg. m.
१६. अयोधये	युध् (4Ā) 1. sg. Kaus. Impf.
१७. शोचनीयायाम्	शुच् (1P) Gerundivin lokatiivi, yksikkö, naispuolinen
१८. वर्त्स्यति	वृत् (1Ā) 3. persoonan yksikkö, preesens, tuleva aikamuoto
१९. आसन्	अस् (2P) 3. persoonan monikko, preesens, imperfekti
२०. असन्	अस् (2P) Partisiippi, preesens, aktiivi + अ nominatiivin yksikkö, maskuliini
२१. बिभ्यति	भी (3P) 3. persoonan monikko, preesens, indikatiivi
२२. कुत्र	Interrogatiivinen adverbialue (missä?)
२३. चेरिम	चर् (1P) 1. persoonan monikko, preesens, perfekti
२४. योक्ष्ये	युज् (7U) 1. persoonan yksikkö, mediaani, tuleva aikamuoto
२५. योज्ये	युज् (7U) Gerundivin lokatiivi, yksikkö, maskuliini/neutri
२६. युज्ये	युज् (7U) 1. persoonan yksikkö, passiivi, indikatiivi, preesens
२७. चिक्ये	चि (5U) 1./3. persoonan yksikkö, mediaani, perfekti
२८. अजायामहि	जन् (4Ā) 1. persoonan monikko, mediaani, imperfekti
२९. स्मर्येय	स्मृ (1P) 1. persoonan yksikkö, passiivi, optatiivi
३०. स्मर्याय	स्मृ (1P) Gerundivin datiivi, yksikkö, maskuliini/neutri
३१. कया	किम् (f.) instrumentaalin yksikkö
३२. क्रेया	क्री (9U) Gerundivin nominatiivi, yksikkö, naispuolinen
३३. आत्मने	आत्मन् (m.) datiivin yksikkö
३४. अदानम्	अ-दान (n.) nominatiivi/akkusatiivin yksikkö
३५. आददानम्	आ-दा (3Ā) Partisiippi, preesens, mediaani, nominatiivi/akkusatiivin yksikkö, neutri
३६. सेदिम	सद् (1P) 1. persoonan monikko, preesens, perfekti
३७. क्व	Interrogatiivinen adverbialue (missä / minne?)
३८. पिपूर्मः	पॄ (3P) 1. persoonan monikko, preesens, indikatiivi
३९. कैः	किम् (m./n.) instrumentaalin monikko
४०. कृत्येन	कृ (8U) Gerundivin instrumentaali, yksikkö, maskuliini/neutri

Kuv.: वदिता
(Kuvan lähde: Tiedot)